Gaslighting
Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie. Iemand probeert een ander bewust te laten twijfelen aan diens eigen verstand, herinneringen of waarneming.
Het woord gaat terug op het toneelstuk Gas Light van Patrick Hamilton uit de jaren dertig, en vooral op de film Gaslight uit 1944. Daarin laat een man zijn vrouw geloven dat ze dingen vergeet en zich vergist. Volgens NPR gebruikte de antropoloog Anthony Wallace ‘gaslight’ in 1961 voor het eerst als werkwoord voor deze manipulatie.
Een algemeen voorbeeld: een partner zegt steeds ‘dat heb ik nooit gezegd’ of ‘je bent te gevoelig’, ook als de ander zeker weet wat er gebeurde.
Meer uitleg staat in het artikel gaslighting. Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112. Andere termen staan in de begrippenlijst.
Bronnen
- Instituut voor de Nederlandse Taal. Gaslighting. Algemeen Nederlands Woordenboek. anw.ivdnt.org
- Bowman, E. (2026, 25 maart). You might be misremembering the origins of ‘gaslighting’. NPR. npr.org
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.