Wat trek je aan naar een date?
Voor een date bestaat geen vaste kledingregel. Wat mensen dragen, hangt vooral af van de plek en wat ze gaan doen: koffie drinken, uit eten, wandelen of iets actiefs. Onderzoek laat zien dat kleding meespeelt in de eerste indruk die iemand van je krijgt. Tegelijk overschatten mensen hoeveel anderen op hun kleding letten. En het bekende idee dat rode kleding aantrekkelijker maakt, is in later onderzoek grotendeels niet bevestigd.
Kleding en de eerste indruk
Psychologen Neil Hester en Eric Hehman zetten in 2023 het onderzoek naar kleding en eerste indrukken op een rij. Volgens hen beïnvloeden kleding, kapsel, make-up en accessoires de eerste indruk die mensen van elkaar krijgen. Ze onderscheiden vier soorten dingen die mensen afleiden uit wat iemand draagt:
- tot welke sociale groepen iemand behoort;
- wat iemand op dat moment denkt of voelt;
- welke status iemand heeft;
- hoe mooi iemand gevonden wordt.
In hun model hangt de indruk niet alleen af van de kleding, maar ook van het gezicht en lichaam van de persoon, van de situatie en van degene die kijkt. Het overzicht van Hester en Hehman gaat over eerste indrukken in het algemeen, niet specifiek over dates.
Anderen letten minder op je kleding dan je denkt
In een bekend experiment van psycholoog Thomas Gilovich en collega's droegen deelnemers een T-shirt met een flatterende of juist mogelijk gênante afbeelding. Daarna schatten ze in hoeveel van de mensen die hen hadden gezien zouden onthouden wat er op het shirt stond. Ze overschatten dat aantal flink. De onderzoekers noemen dit het spotlighteffect: mensen denken dat hun uiterlijk en gedrag meer opvalt dan het geval is. Dat komt doordat ze vanuit hun eigen beleving redeneren, en zich te weinig verplaatsen in wat de ander ziet.
Dit onderzoek ging niet over dates. De onderzoekers zien het spotlighteffect wel als iets wat in allerlei alledaagse situaties speelt.
Maakt rood aantrekkelijker?
Je leest vaak dat rode kleding iemand aantrekkelijker maakt. Dat idee komt vooral uit onderzoek van Andrew Elliot en Daniela Niesta uit 2008. In vijf experimenten vonden mannen een vrouw aantrekkelijker en seksueel aantrekkelijker als er rood in beeld was, vergeleken met andere kleuren.
Later onderzoek maakt dat beeld veel minder stellig. Onderzoekers Leonard Peperkoorn, Craig Roberts en Thomas Pollet deden in 2016 drie studies met in totaal 830 mannen, onder wie Nederlandse deelnemers. Ze vonden geen effect van rood op hoe aantrekkelijk een vrouw werd gevonden.
In 2018 verscheen een meta-analyse, een onderzoek dat de resultaten van veel eerdere studies samenvoegt. Daaraan werkte ook Elliot zelf mee. Bij mannen die vrouwen beoordeelden, vonden de onderzoekers een klein effect. Bij vrouwen die mannen beoordeelden, was het effect heel klein, en waren er aanwijzingen dat het in eerdere studies te groot was ingeschat. Het effect leek in de loop van de jaren kleiner te worden. Bij vrouwen die mannen beoordeelden, was het mogelijk kleiner in studies waarvan de opzet vooraf was vastgelegd.
Kortom: of rood echt iets uitmaakt, is onzeker, en als er een effect is, is het klein. Al dit onderzoek ging bovendien alleen over aantrekking tussen mannen en vrouwen.
Wat gangbaar is per soort date
De plek en de activiteit bepalen voor veel mensen wat ze aantrekken. Bij koffie of een drankje in een café dragen veel mensen hun gewone dagelijkse kleding, soms iets verzorgder. In een restaurant hangt het af van het soort restaurant. Bij een wandeling, een fietstocht, bowlen of een andere actieve date passen kleding en schoenen die bij de activiteit horen. En omdat het Nederlandse weer snel kan omslaan, speelt dat bij buitenactiviteiten ook mee. Ideeën voor verschillende soorten dates staan in date-ideeën.
Wat de ander verwacht, is van tevoren niet altijd duidelijk. Sommige mensen vragen het in de app, anderen leiden het af uit de plek die is afgesproken.
Comfort, smaak en wie je bent
Wat iemand draagt, heeft met veel meer te maken dan de date zelf. Smaak, budget, cultuur, geloof, lichaam, beperking en genderexpressie spelen allemaal mee. Er bestaan geen vaste kledingregels per gender voor een date.
Sommige mensen dragen iets wat ze vaak aanhebben en waarin ze zich op hun gemak voelen. Anderen kiezen juist iets nieuws of iets feestelijkers. Hoe aantrekkingskracht verder werkt, en welke rol uiterlijk daarin speelt naast andere dingen, staat in aantrekkingskracht.
Na de eerste indruk
Het onderzoek in dit artikel gaat over eerste indrukken. Op een date volgt daarna het gesprek. Waar mensen op een eerste date over praten, staat in gespreksonderwerpen voor een eerste date. Een overzicht van wat er bekend is over de eerste ontmoeting, van de plek tot de zenuwen, staat in de eerste date. Alle artikelen over daten vind je in het overzicht daten.
Bronnen
- Hester, N. & Hehman, E. (2023). Dress is a fundamental component of person perception. Personality and Social Psychology Review, 27(4), 414–433. doi.org/10.1177/10888683231157961
- Gilovich, T., Medvec, V.H. & Savitsky, K. (2000). The spotlight effect in social judgment: An egocentric bias in estimates of the salience of one's own actions and appearance. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 211–222. doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.211
- Elliot, A.J. & Niesta, D. (2008). Romantic red: Red enhances men's attraction to women. Journal of Personality and Social Psychology, 95(5), 1150–1164. doi.org/10.1037/0022-3514.95.5.1150
- Peperkoorn, L.S., Roberts, S.C. & Pollet, T.V. (2016). Revisiting the red effect on attractiveness and sexual receptivity: No effect of the color red on human mate preferences. Evolutionary Psychology, 14(4). doi.org/10.1177/1474704916673841
- Lehmann, G.K., Elliot, A.J. & Calin-Jageman, R.J. (2018). Meta-analysis of the effect of red on perceived attractiveness. Evolutionary Psychology, 16(4). doi.org/10.1177/1474704918802412
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.