Fantasieën bespreken

Seksuele fantasieën zijn heel gewoon. Sense.info schrijft: ‘Bijna iedereen fantaseert over liefde en seks.’ Onderzoek laat zien dat veel fantasieën die mensen zelf ‘raar’ vinden, juist vaak voorkomen. In een onderzoek onder 287 mensen met een relatie had 69 procent ooit een fantasie met de partner gedeeld. De reacties die zij kregen, waren meestal positief. Mensen die een fantasie voor zich hielden, verwachtten juist vaak een negatieve reactie.

Wat is een seksuele fantasie?

Een seksuele fantasie is een gedachte of beeld dat iemand opwindend vindt. Dat kan gaan over de eigen partner, over iemand anders, over een situatie of over iets wat iemand nooit in het echt zou doen. Fantaseren gebeurt alleen, maar ook tijdens seks met een partner.

Onderzoekers vroegen in een studie uit 2026 aan 546 mensen met een vaste relatie naar hun laatste fantasie, alleen en tijdens seks met hun partner. Tijdens seks met de partner gingen fantasieën vaker over die partner en waren ze vaker teder en koesterend van aard. Fantasieën tijdens het masturberen waren erotischer, maar alleen als ze over iemand anders gingen dan de partner. Volgens de onderzoekers hangt de inhoud van een fantasie dus af van de situatie.

Hoe gewoon zijn fantasieën?

Onderzoekers legden in een studie uit 2015 aan 1516 volwassenen 55 verschillende fantasieën voor. Ze keken welke fantasieën statistisch zeldzaam waren (bij hooguit 2,3 procent van de mensen) en welke vaak voorkwamen (bij meer dan de helft). Maar twee fantasieën bleken zeldzaam en negen ongewoon. Dertig fantasieën kwamen bij mannen, vrouwen of allebei vaak voor. Fantasieën over je overgeven aan de ander of juist de leiding nemen, waren bij mannen én vrouwen gewoon. De onderzoekers concludeerden dat het meer zegt wat een fantasie met iemand doet, dan wat de inhoud is.

Cijfers uit Nederland

Rutgers vroeg in de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 aan 25-plussers of ze weleens verlangen naar bepaalde seksuele interesses, en of ze die ook in praktijk brengen. Negen procent zei weleens te verlangen naar BDSM, door Rutgers omschreven als ‘opwinding door spelen met macht, vastbinden, pijn’. Vijf procent bracht dat ook in de praktijk. Mannen noemden het iets vaker dan vrouwen: 10 tegenover 7 procent. Vijf procent verlangde weleens naar een fetisj, opwinding door bepaalde voorwerpen of kleding. Dat gold vooral voor mannen (9 procent tegenover 1 procent van de vrouwen). Rutgers vroeg naar verlangens, niet naar alle fantasieën. De cijfers laten wel zien dat verlangen en doen niet hetzelfde zijn: minder mensen brengen iets in de praktijk dan erover fantaseren.

Fantasieën over een open relatie

De onderzoeker Justin Lehmiller vroeg in 2020 aan 822 mensen in een monogame relatie naar fantasieën over een open relatie. Bij bijna een derde (32,6 procent) was een vorm van een open relatie onderdeel van hun favoriete fantasie ooit. De meesten van hen (80 procent) zeiden die fantasie in de toekomst te willen uitvoeren. Een meerderheid van alle deelnemers had er minstens één keer over gefantaseerd. Deelnemers die zo'n fantasie al hadden gedeeld of uitgevoerd, zeiden meestal dat dat goed was uitgepakt. Het ging om een online steekproef, dus de cijfers gelden niet voor iedereen. Over open relaties zelf gaat de open relatie.

Fantasie en werkelijkheid

Sommige fantasieën willen mensen uitproberen, andere blijven liever in het hoofd. Sense.info schrijft dat fantaseren ook een manier is om erachter te komen wat iemand fijn vindt, en dat mensen soms fantasieën hebben die ze willen uitproberen. Op de vraag of het raar is om een rollenspel te willen, antwoordt Sense.info: ‘Nee, dat is niet raar.’ De site voegt eraan toe dat het alleen gaat om dingen die beide mensen willen.

Wie een fantasie hoort, hoeft er niet in mee te gaan. Een fantasie delen is iets anders dan een afspraak maken. Hoe mensen hun wensen en grenzen merken en aangeven, staat in grenzen aangeven.

Fantasieën delen: wat onderzoek laat zien

Onderzoekers vroegen in een studie uit 2025 aan 287 mensen of ze een fantasie met hun partner hadden gedeeld, en waarom wel of niet. Van de deelnemers had 69,3 procent ooit een fantasie gedeeld. De redenen om te delen of te zwijgen vielen in vijf groepen:

seksueel plezier;
redenen die met de relatie te maken hebben;
eigenschappen van de partner;
de manier waarop het stel communiceert;
de inhoud van de fantasie zelf.

Opvallend was het verschil tussen verwachting en ervaring. Wie een fantasie had gedeeld, beschreef de reactie van de partner meestal als positief. Wie een fantasie voor zich had gehouden, verwachtte vaak een negatieve reactie. Het onderzoek was klein en niet representatief, maar het wijst erop dat de angst voor een reactie groter kan zijn dan de reactie zelf.

Hoe Sense.info en Rutgers het bespreken beschrijven

Sense.info, een site over seks en relaties voor jongeren, beschrijft een spel waarbij partners allebei op briefjes schrijven wat ze graag samen willen doen of waarover ze fantaseren. Om de beurt trekken ze een briefje en bespreken ze wat erop staat. Zo zien ze volgens Sense.info of hun ideeën overeenkomen.

Op de vraag of iemand de partner moet vertellen dat die andere seks wil, antwoordt Sense.info dat dat ‘een goed idee’ is. Volgens de site is het daarbij belangrijk om goed te luisteren en elkaars mening te respecteren, en leren mensen elkaar beter kennen door erover te blijven praten. Sense.info schrijft ook dat het heel gewoon is om ergens geen zin in te hebben, en dat een partner dat hoort te respecteren.

Algemene hulpmiddelen voor gesprekken over seks, zoals ‘Zin? Lekker? Fijn?’, staan in praten over seks.

Als een fantasie onrust geeft

Soms schrikken mensen van hun eigen fantasieën, of geven fantasieën spanning in de relatie. De onderzoekers van de studie uit 2015 wijzen erop dat de inhoud van een fantasie weinig zegt; wat telt is welk effect die heeft. Wie last heeft van fantasieën of verlangens, kan daarover praten met de huisarts. Volgens de NVVS kunnen mensen bij een seksuoloog NVVS ook terecht met vragen over parafilieën, en volgens Rutgers met vragen over hun seksuele voorkeur. Hoe dat werkt, staat in een seksuoloog inschakelen.

Gaat een partner over een grens heen, of wordt iemand onder druk gezet om iets te doen? Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112. Meer over seks en nabijheid staat in het overzicht intimiteit.

Bronnen

Sense.info. Wat wil jij? sense.info
Sense.info. Samen praten. sense.info
Sense.info. De eerste keer (veelgestelde vragen over vrijen). sense.info
Gormezano, A.M., Kutchko, V., Chadwick, S.B., Burns, J., Hunker, K., Konermann, M. & van Anders, S.M. (2026). Sexual fantasies across solitary and partnered contexts: Exploring eroticism/nurturance and fantasy target. Archives of Sexual Behavior, 55(3), 1139–1159. doi.org/10.1007/s10508-026-03410-8
Joyal, C.C., Cossette, A. & Lapierre, V. (2015). What exactly is an unusual sexual fantasy? The Journal of Sexual Medicine, 12(2), 328–340. doi.org/10.1111/jsm.12734
De Graaf, H., Kraan, Y., Oldenhof, A. & Joemmanbaks, F. (2024). Monitor Seksuele Gezondheid 2023. Rutgers. rutgers.nl (pdf)
Lehmiller, J.J. (2020). Fantasies about consensual nonmonogamy among persons in monogamous romantic relationships. Archives of Sexual Behavior, 49(8), 2799–2812. doi.org/10.1007/s10508-020-01788-7
Kimberley, M.L., Jones, S.A. & Elliott, J.M. (2025). A content analysis of reasons for disclosing sexual fantasies and partner responses. The Journal of Sex Research, 62(3), 421–432. doi.org/10.1080/00224499.2024.2310085
NVVS. Seksuoloog NVVS. nvvs.info
Rutgers (seksualiteit.nl). Naar de seksuoloog. seksualiteit.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.