Een liefdesbrief schrijven: opbouw en onderzoek

Een liefdesbrief is een persoonlijke brief waarin iemand opschrijft wat die voor een ander voelt. Er bestaat geen vaste vorm. Wel hebben veel liefdesbrieven dezelfde onderdelen: een aanhef, een herinnering, een beschrijving van wat de ander betekent, iets over de toekomst en een warme afsluiting. Onderzoek laat zien dat schrijvers de reactie van de ontvanger vaak onderschatten: ontvangers van een brief vol waardering zijn meestal blijer en minder ongemakkelijk dan de schrijver verwacht.

Waarom mensen een brief schrijven

Een brief verschilt van een appje of een gesprek. Het schrijven kost tijd, en de ontvanger kan de brief bewaren en later opnieuw lezen. In een brief hoeft de schrijver niet meteen te reageren op een blik of een vraag. Daarom kiezen sommige mensen voor een brief als ze iets willen zeggen wat ze hardop lastig vinden.

Aanleidingen zijn heel verschillend. Denk aan een verjaardag, een jubileum, Valentijnsdag, een periode op afstand, een moeilijke tijd of helemaal geen aanleiding. Ook in een lange-afstandsrelatie zijn brieven een bekende manier om contact te houden.

Wat onderzoek zegt

Ontvangers zijn blijer dan schrijvers denken

De onderzoekers Amit Kumar en Nicholas Epley lieten deelnemers in drie experimenten een bedankbrief schrijven aan iemand die belangrijk voor hen was. Daarna schatten de schrijvers in hoe de ontvanger zou reageren. De schrijvers onderschatten hoe verrast en hoe blij de ontvangers zouden zijn. Ze overschatten hoe ongemakkelijk de ontvangers het zouden vinden. Hoe ongemakkelijk mensen het verwachtten, hing samen met hoe graag ze zo'n brief wilden schrijven.

Het ging in dat onderzoek om dankbaarheid, niet om liefde. Het laat wel zien dat mensen de waarde van warme woorden voor een ander vaak te laag inschatten.

Schrijven over genegenheid en je lichaam

In twee kleine experimenten van Kory Floyd en collega's schreven gezonde studenten drie keer twintig minuten over hun genegenheid voor iemand die belangrijk voor hen was: een vriend, familielid of partner. Een controlegroep schreef over neutrale onderwerpen. Na vijf weken was het cholesterol in de schrijfgroepen gedaald. In de controlegroepen was dat niet zo. Dit is één onderzoek met jonge, gezonde mensen. Het zegt dus niet dat een liefdesbrief werkt als medicijn. Het past wel bij het idee dat het uiten van genegenheid ook de schrijver zelf iets kan opleveren.

De gebruikelijke opbouw

Liefdesbrieven zijn heel persoonlijk, maar de meeste bevatten een paar vaste onderdelen.

De aanhef

Meestal de naam van de ander, vaak met ‘lieve’ ervoor, of een koosnaampje dat het stel samen gebruikt.

Een herinnering

Veel brieven beginnen met een concreet moment: de eerste ontmoeting, een reis, of een gewone avond die bijzonder bleef. Zo'n herinnering laat de ontvanger meteen merken dat de brief alleen voor hem of haar geschreven is.

Wat de ander betekent

Dit is vaak het grootste deel. De schrijver beschrijft eigenschappen, gewoontes en kleine dingen van de ander, en wat die met hem of haar doen. Algemene zinnen als ‘je bent lief’ komen veel voor. Concrete details, zoals een vaste gewoonte of een zin die de ander vaak zegt, maken een brief persoonlijker.

Iets over nu of de toekomst

Sommige schrijvers eindigen met waar ze naar uitkijken of wat ze samen nog willen doen.

De afsluiting

Een korte, warme slotzin en de naam van de schrijver.

Een voorbeeld

Hieronder staat een kort voorbeeld dat we zelf hebben geschreven. Het laat zien hoe de onderdelen hierboven in een brief kunnen samenkomen. De namen en de gebeurtenis zijn verzonnen.

Lieve Sam,

Weet je nog, die regenachtige zaterdag in de trein, toen we allebei de verkeerde kant op zaten en het pas in Zwolle merkten? Je moest zo hard lachen dat de conducteur ging meelachen. Toen wist ik het eigenlijk al.

Je maakt van gewone dagen iets goeds. Je onthoudt wat ik zeg, ook als ik het zelf al vergeten ben. En als het tegenzit, word je rustiger in plaats van drukker. Dat geeft mij rust.

Ik wil nog heel veel verkeerde treinen met je nemen.

Liefs, Kim

In dit voorbeeld zie je de herinnering (de trein), concrete eigenschappen (onthouden, rustig blijven) en een verwijzing naar de toekomst die terugkomt op de herinnering.

Vorm en lengte

Liefdesbrieven verschillen sterk in vorm. Sommige zijn een halve pagina, andere meerdere kantjes. Er zijn brieven met de hand geschreven en brieven die getypt en geprint zijn. Een handgeschreven brief toont het eigen handschrift van de schrijver. Sommige brieven bevatten een citaat uit een lied of gedicht dat voor het stel iets betekent. Er zijn ook mensen die in rijm schrijven. Over die vorm gaat het artikel een liefdesgedicht schrijven.

Ook de manier van geven verschilt. Een brief kan met de post komen, in een tas of jaszak zitten of op een kussen liggen. Bij stellen die ver van elkaar wonen, is een brief per post iets tastbaars dat echt aankomt.

Liefdesbrief, bedankbrief of gesprek

Een liefdesbrief gaat over wat iemand voor de ander voelt. Een bedankbrief aan je partner gaat meer over wat de ander doet. De twee lopen vaak in elkaar over. Onderwerpen als oude ruzies of dingen die de ander anders zou moeten doen, komen in liefdesbrieven meestal niet voor. Die worden vaker in een gesprek besproken.

Niet iedereen reageert op een brief met woorden. Mensen verschillen in hoe ze liefde uiten en ontvangen. Voor de een zijn woorden de belangrijkste manier, voor de ander tijd samen of hulp in huis. Meer daarover staat bij positieve woorden als liefdestaal. Andere manieren om liefde te laten zien staan in het overzicht liefde uiten.

Bronnen

  1. Kumar, A. & Epley, N. (2018). Undervaluing gratitude: Expressers misunderstand the consequences of showing appreciation. Psychological Science, 29(9), 1423–1435. doi.org/10.1177/0956797618772506
  2. Floyd, K., Mikkelson, A.C., Hesse, C. & Pauley, P.M. (2007). Affectionate writing reduces total cholesterol: Two randomized, controlled trials. Human Communication Research, 33(2), 119–142. doi.org/10.1111/j.1468-2958.2007.00293.x

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.