Valentijnscadeaus: soorten en onderzoek

Valentijnscadeaus lopen uiteen van zelfgemaakte en gratis cadeaus tot uitjes en grotere aankopen. Onderzoek naar cadeaus laat een paar duidelijke patronen zien. Gevers denken vaak dat een duurder cadeau meer gewaardeerd wordt, maar ontvangers waarderen een duur cadeau niet veel meer dan een goedkoop cadeau. Ontvangers zijn blijer met iets waar ze zelf om gevraagd hebben dan gevers verwachten. En een belevenis maakt de band tussen gever en ontvanger in onderzoek sterker dan een voorwerp.

Wat onderzoek zegt over cadeaus

Gevers en ontvangers kijken verschillend naar cadeaus. De onderzoekers Jeff Galak, Julian Givi en Elanor Williams zetten de onderzoeken daarover op een rij. Hun verklaring: de gever denkt vooral aan het moment van uitpakken. De ontvanger denkt vooral aan wat hij of zij er daarna aan heeft.

De prijs

Uit onderzoek van Francis Flynn en Gabrielle Adams bleek dat gevers denken dat een duurder cadeau meer waardering oplevert. Ontvangers zelf waardeerden een duur cadeau niet veel meer dan een goedkoper cadeau.

Gevraagd of verrassing

Francesca Gino en Francis Flynn deden vijf onderzoeken naar cadeaus, onder meer met verlanglijstjes. Ontvangers waren blijer met iets wat ze zelf hadden gevraagd dan met een cadeau dat de gever zelf had bedacht. Ze vonden een gever die hun wens vervulde ook attenter. Gevers verwachtten juist dat een eigen keuze meer indruk zou maken. Als ontvangers één concreet cadeau noemden in plaats van een lijstje, zagen gevers beter in hoe waardevol het was om precies dat te geven. In één van de onderzoeken waardeerden ontvangers geld zelfs meer dan de dingen die ze hadden gevraagd, terwijl gevers dachten dat geld het minst gewaardeerd zou worden.

Een belevenis of een voorwerp

Cindy Chan en Cassie Mogilner onderzochten echte cadeaus tussen mensen die elkaar kenden. Volgens de ontvangers maakte een belevenis, zoals een uitje of een activiteit, de band sterker dan een voorwerp. Dat gold ook als de gever niet zelf meeging. Het effect kwam vooral door de gevoelens die mensen hadden tijdens de belevenis zelf, en niet bij het uitpakken.

Cadeaus zonder kosten

Een deel van de valentijnscadeaus kost geen geld, maar wel tijd of moeite. Voorbeelden:

• Een kaart of brief. Een eigen tekst over de ander. Wat er meestal in staat, beschrijft een valentijnskaart schrijven.
• Zelfgemaakte bonnen. Bijvoorbeeld voor een ontbijt op bed, een avond zonder telefoon of een week de afwas.
• Een wandeling naar een plek met betekenis. De plek van een eerste date of een uitzicht waar het stel allebei van houdt.
• Een afspeellijst. Nummers die aan de ander of aan het stel doen denken.
• Een taak overnemen. Een klus die de ander niet graag doet.

Cadeaus voor een klein budget

• Zelf koken. Het lievelingseten van de ander, of een gerecht dat aan een gedeelde herinnering doet denken. Over een avond samen thuis gaat een romantisch avondje thuis.
• Bloemen of een plant. Volgens bloemisten in een NOS-artikel kopen mannen rond Valentijn vooral rode rozen en kiezen vrouwen vaker bloemen in zachtere kleuren. Nederlanders kiezen volgens een rozenkweker ook vaak een goedkoper boeket met tulpen.
• Iets lekkers. Snoep, koekjes of thee waar de ander van houdt.
• Foto's. Een fotoboekje, een lijstje of een paar afgedrukte foto's van momenten samen.
• Iets zelfgemaakts. Een tekening, iets gebreids of iets gebakkens.

Cadeaus voor een groter budget

• Een belevenis. Een concert, een workshop, een voorstelling of een dagje weg. Dit soort cadeaus kwam in het onderzoek van Chan en Mogilner het best uit voor de band.
• Een nachtje weg. In Nederland of net over de grens.
• Iets van een verlanglijstje. Iets waar de ander zelf om gevraagd heeft, wat volgens Gino en Flynn door ontvangers meer gewaardeerd wordt dan gevers denken.
• Iets voor een hobby. Een uitbreiding van iets waar de ander al mee bezig is.

Ideeën voor uitjes staan ook bij date-ideeën.

Cadeaus en de liefdestalen

Mensen verschillen in hoe ze liefde het liefst ontvangen. Het idee van de liefdestalen onderscheidt vijf manieren: woorden, tijd samen, hulp, aanraking en cadeaus. Voor iemand die vooral tijd samen belangrijk vindt, kan een avond samen meer betekenen dan een pakje. Meer over cadeaus als liefdestaal staat bij cadeaus geven.

Verwachtingen

Niet iedereen viert Valentijnsdag op dezelfde manier. Sommige stellen geven elkaar allebei iets, andere spreken een bedrag af, en weer andere doen niets of kiezen een eigen dag. Verschillende verwachtingen kunnen rond Valentijnsdag spanning geven. Onderzoek naar Valentijnsdag en relaties staat bij Valentijnsdag. Andere manieren om liefde te laten zien staan in het overzicht liefde uiten.

Bronnen

1. Galak, J., Givi, J. & Williams, E.F. (2016). Why certain gifts are great to give but not to get. Current Directions in Psychological Science, 25(6), 380–385. doi.org/10.1177/0963721416656937
2. Flynn, F.J. & Adams, G.S. (2009). Money can't buy love: Asymmetric beliefs about gift price and feelings of appreciation. Journal of Experimental Social Psychology, 45(2), 404–409. doi.org/10.1016/j.jesp.2008.11.003
3. Gino, F. & Flynn, F.J. (2011). Give them what they want: The benefits of explicitness in gift exchange. Journal of Experimental Social Psychology, 47(5), 915–922. doi.org/10.1016/j.jesp.2011.03.015
4. Rigoglioso, M. (15 september 2011). Give them the gift they're expecting. Stanford Graduate School of Business. gsb.stanford.edu
5. BPS Research Digest (2011). The psychology of gift giving. British Psychological Society. bps.org.uk
6. Chan, C. & Mogilner, C. (2017). Experiential gifts foster stronger social relationships than material gifts. Journal of Consumer Research, 43(6), 913–931. doi.org/10.1093/jcr/ucw067
7. NOS (14 februari 2022). Valentijnsliefde is leuk, maar het mag niet te veel kosten. nos.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.