Date night

Een date night is een avond, of een ander moment, die een stel bewust samen doorbrengt, los van kinderen, werk en andere verplichtingen. Stellen die vaker samen op date gaan, zijn in onderzoek gemiddeld gelukkiger met hun relatie. Of de dates daar de oorzaak van zijn, is niet bewezen. Wel laat onderzoek zien dat het uitmaakt wat een stel doet en hoe: dates die ontspannen verlopen, iets nieuws bieden en waar allebei zin in hebben, hangen het sterkst samen met een goede relatie.

Wat is een date night?

De Engelse term date night betekent letterlijk ‘date-avond’. Het gaat om een afspraak tussen partners die al samen zijn, een beetje zoals de dates aan het begin van een relatie. Sommige stellen houden een vaste avond per week of per maand aan. Anderen plannen het wanneer het uitkomt. Een date night kan buiten de deur zijn, maar ook thuis, bijvoorbeeld als de kinderen slapen. Over zo'n avond in huis gaat romantisch avondje thuis.

Date night hoort bij wat in de liefdestalen ‘tijd en aandacht’ heet. Wat onderzoek zegt over gewone momenten samen en over afleiding door de telefoon, staat op de pagina over tijd en aandacht. Dit artikel gaat over de geplande date.

Wat stellen op een date doen

Onderzoekers rond de Canadese psycholoog Cheryl Harasymchuk vroegen in twee onderzoeken ongeveer 500 mensen met een relatie om zelf een date met hun partner te plannen. De deelnemers in het eerste onderzoek waren gemiddeld zo'n acht jaar samen. Ze kozen voor heel verschillende dingen: uit eten, een film, wandelen, sport, kunst of muziek, en reizen. In de inleiding van hun artikel noemen de onderzoekers ‘uit eten en naar de film’ als voorbeeld van een vertrouwde, comfortabele date.

Wat een date kost, loopt sterk uiteen. Veel van de meest spannende dates in dat onderzoek waren ook duurder, zoals een reis. Het inkomen van de deelnemers is niet gemeten. De onderzoekers schrijven dat later onderzoek moet laten zien wat voor spannende dates mensen met minder geld plannen. Voorbeelden van gratis en goedkope activiteiten staan in de date-idee generator, die ook een filter voor stellen heeft.

Hoe vaak gaan stellen op date?

Cijfers over Nederland heeft de redactie niet gevonden in betrouwbaar onderzoek. Uit het buitenland zijn er wel cijfers:

• In een Amerikaanse enquête uit 2022 onder 2.000 getrouwde mannen en vrouwen van 18 tot 55 jaar zei 48 procent minstens een of twee keer per maand op date te gaan. De andere 52 procent ging nooit of een paar keer per jaar.
• In een groot Brits onderzoek onder ouders met een baby van negen maanden ging ongeveer 30 procent van de stellen eens per maand samen uit zonder de kinderen.

Met een baby of jonge kinderen wordt de tijd voor elkaar vaak kleiner. Daarover gaat je relatie als er kinderen komen.

Maken vaste dates een relatie sterker?

Samenhang met geluk

De Amerikaanse enquête werd gehouden voor het National Marriage Project van de University of Virginia en het Wheatley Institute. Van de mensen met regelmatige dates was 83 procent van de vrouwen en 84 procent van de mannen ‘heel gelukkig’ in hun huwelijk. Bij wie zelden op date ging, was dat 68 procent van de vrouwen en 70 procent van de mannen. Mensen die vaak op date gingen, waren ook vaker heel tevreden over hun seksleven, en vonden een scheiding vaker ‘helemaal niet waarschijnlijk’. In de berekeningen is rekening gehouden met onder meer leeftijd, opleiding en inkomen.

De onderzoekers schrijven er zelf bij dat de gegevens van één meetmoment komen. Ze laten dus zien dat dates en geluk samengaan, niet wat de oorzaak is. Volgens de auteurs ligt het voor de hand dat tevreden stellen ook vaker samen op date gaan. Ze houden het erop dat het waarschijnlijk in twee richtingen werkt.

Over een langere periode

De Britse Marriage Foundation, een organisatie die zich inzet voor het huwelijk, liet in 2016 onderzoekers Harry Benson en Steve McKay kijken naar bijna 10.000 stellen uit de Millennium Cohort Study. Moeders gaven op hoe vaak ze met hun partner uitgingen toen hun kind negen maanden oud was. Later werd gekeken wie nog samen was toen het kind elf jaar was.

Bij getrouwde stellen die ongeveer eens per maand samen uitgingen, was de kans op een breuk iets kleiner dan bij stellen die zelden of nooit samen uitgingen: in statistische termen waren de odds 14 procent lager. Bij samenwonende stellen was er geen verschil. Stellen die elke week of vaker uitgingen, bleven ook niet vaker bij elkaar. Een samenvatting van het Centre for Longitudinal Studies van University College London vat het zo samen: het effect van samen uitgaan was klein en alleen te zien bij getrouwde stellen. Zaken als de leeftijd van de moeder, haar opleiding en hoe goed de partner op haar behoeften inging, hingen sterker samen met bij elkaar blijven.

Wat een date waardevol maakt, volgens onderzoek

Ontspannen en samen gedragen

Psychologen Yuthika Girme, Nickola Overall en Sivailele Faingataa vroegen 196 mensen en daarna 83 stellen naar wat ze samen doen om dicht bij elkaar te blijven. De stellen werden drie maanden later opnieuw ondervraagd. Activiteiten die bevredigend waren, zonder stress verliepen en de partners dichter bij elkaar brachten, hingen samen met een betere relatie, op dat moment en drie maanden later. Dat gold wel alleen als beide partners zich echt voor de activiteit inzetten. Volgens de onderzoekers helpt tijd samen vooral als partners op elkaar ingaan en het allebei willen.

Iets nieuws doen

Veel onderzoek naar dates gaat uit van het zelfexpansiemodel van Arthur en Elaine Aron. Het idee is dat mensen in het begin van een relatie veel nieuws leren via de ander. Dat gevoel van groeien zou later terugkomen als stellen samen iets nieuws en uitdagends doen.

In het onderzoek van Harasymchuk planden mensen die in hun relatie sterk gericht waren op positieve doelen, zoals intimiteit en samen groeien, spannendere dates. Van zulke dates verwachtten ze meer nieuwe inzichten en meer nabijheid. In het tweede onderzoek gingen 150 deelnemers binnen een week echt op hun date. Ook daar hing een spannendere date samen met meer nieuwe ervaringen en een hechter gevoel achteraf.

Onderzoekers rond Amy Muise volgden stellen met dagboeken, metingen over een langere tijd en een experiment. Als partners samen iets nieuws deden, voelden ze meer seksueel verlangen naar elkaar, en dat hing weer samen met meer tevredenheid over de relatie. Volgens de onderzoekers kwam dat niet alleen door een betere stemming, door meer tijd samen of door het gevoel van nabijheid tijdens de activiteit.

Wat een stel als nieuw of als prettig ervaart, verschilt per persoon. Op de pagina over tijd en aandacht staat ook onderzoek waarin sommige mensen juist meer hadden aan vertrouwde tijd samen. Over verveling in een lange relatie en wat onderzoek daarover zegt, gaat sleur in je relatie. Meer artikelen over het samenleven als stel staan in het overzicht relatie.

Bronnen

1. Harasymchuk, C., Walker, D.L., Muise, A. & Impett, E.A. (2021). Planning date nights that promote closeness: The roles of relationship goals and self-expansion. Journal of Social and Personal Relationships, 38(5), 1692–1709. doi.org/10.1177/02654075211000436
2. Wilcox, W.B. & Dew, J. (2023). The date night opportunity: What does couple time tell us about the potential value of date nights? (tweede editie). National Marriage Project en Wheatley Institute. nationalmarriageproject.org (pdf)
3. Marriage Foundation. ‘Date nights’ strengthen marriages. marriagefoundation.org.uk
4. Centre for Longitudinal Studies, UCL (2016). Weekly ‘date nights’ are not necessarily the key to staying together, new research suggests. cls.ucl.ac.uk
5. Girme, Y.U., Overall, N.C. & Faingataa, S. (2014). ‘Date nights’ take two: The maintenance function of shared relationship activities. Personal Relationships, 21(1), 125–149. doi.org/10.1111/pere.12020
6. Muise, A., Harasymchuk, C., Day, L.C., Bacev-Giles, C., Gere, J. & Impett, E.A. (2019). Broadening your horizons: Self-expanding activities promote desire and satisfaction in established romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 116(2), 237–258. doi.org/10.1037/pspi0000148

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.