Je relatie als er kinderen komen

Als er een kind komt, verandert de relatie. Onderzoek laat zien dat stellen na de geboorte gemiddeld iets minder tevreden zijn over hun relatie, en dat geldt voor beide partners. De daling is meestal klein tot middelgroot en verschilt per stel. In Nederland willen veel ouders werk en zorg gelijk verdelen, maar maar weinig ouders doen dat in de praktijk. Er zijn wettelijke verlofregelingen voor allebei de ouders.

Wat er met de relatie gebeurt

Een baby brengt veel liefde, maar ook minder slaap, minder vrije tijd en nieuwe taken. Onderzoek laat zien dat dat vaak iets doet met de relatie.

Brian Doss en collega’s volgden 218 stellen in de eerste acht jaar van hun huwelijk. Na de geboorte van het eerste kind ging de relatie bij ouders vrij plotseling achteruit, zowel volgens henzelf als volgens onderzoekers die hun gesprekken bekeken. Die achteruitgang was klein tot middelgroot en bleef daarna meestal bestaan. Moeders en vaders gingen ongeveer evenveel achteruit. Stellen zonder kinderen werden in die jaren ook iets minder tevreden, maar dan geleidelijk, zonder die plotselinge daling.

Een grote analyse van Danielle Mitnick en collega’s, met 37 onderzoeken, vond kleine dalingen in tevredenheid van de zwangerschap tot het eerste jaar na de geboorte. Maar de onderzoekers plaatsen er een kanttekening bij: in de onderzoeken die ook stellen zonder kinderen volgden, daalde de tevredenheid daar ongeveer even sterk. Een deel van de daling komt dus misschien gewoon doordat relaties ouder worden.

Waarom het lastig kan zijn

Jean Twenge en collega’s zetten veel onderzoeken naar ouderschap en huwelijk op een rij. Ouders waren gemiddeld iets minder tevreden over hun huwelijk dan mensen zonder kinderen. Het verschil was het grootst bij moeders van baby’s: 38 procent van hen was erg tevreden over het huwelijk, tegen 62 procent van de vrouwen zonder kinderen. Volgens de onderzoekers komt de daling vooral door botsende rollen en minder vrijheid. Het effect was sterker bij mensen met een hogere sociaaleconomische positie, bij jongere generaties en in recentere jaren.

Dit zijn gemiddelden. In het onderzoek van Doss verschilde het per stel hoeveel de relatie achteruitging, bijvoorbeeld door kenmerken van de partners, van de relatie en van de zwangerschap zelf.

De verdeling van werk en zorg

Met een kind komen er veel taken bij, en ouders moeten bepalen wie wat doet en wie hoeveel betaald werkt.

Wens en praktijk in Nederland

De Emancipatiemonitor 2024 van het CBS en het SCP vroeg ouders in man-vrouwstellen met kinderen tot 18 jaar hoe zij werk en zorg verdelen. De helft (50 procent) zou betaald werk en de zorg voor de kinderen het liefst gelijk verdelen. Maar slechts 9 procent doet dat ook echt. In 48 procent van de gezinnen werkt de man meer en zorgt de vrouw meer, terwijl maar 13 procent dat als ideaal ziet. Vrouwen zeggen vaker dan mannen dat zij het grootste deel van de zorg doen: 54 tegen 42 procent.

Dat heeft ook gevolgen voor geld. Vrouwen die in 2014 tot en met 2016 hun eerste kind kregen en daarvoor werkten, verdienden zes jaar later gemiddeld 35 procent minder dan in het jaar voor de geboorte. Bij mannen was het inkomen zes jaar na de geboorte juist 1 procent hoger. Volgens de Emancipatiemonitor hangt dat samen met de kortere werkweek van moeders.

Onderwerpen die bij de verdeling horen

De verdeling gaat over meer dan wie de luiers verschoont. Onderwerpen die bij de verdeling van werk en zorg horen, zijn bijvoorbeeld:

  • wie er minder gaat werken, en voor hoe lang;
  • wie ’s nachts opstaat;
  • wie de opvang, het consultatiebureau en de verjaardagen regelt, en wie onthoudt wat er moet gebeuren;
  • hoe het geld wordt verdeeld als een van de twee minder gaat verdienen.

Over het verdelen van het huishouden gaat huishouden verdelen. Over het gesprek of en wanneer er kinderen komen gaat kinderwens bespreken.

Verlof voor ouders in 2026

Volgens de Rijksoverheid gelden in 2026 deze regels voor werknemers:

  • Geboorteverlof: de partner van degene die bevalt, krijgt één keer het aantal uren dat hij of zij per week werkt. De werkgever betaalt het loon volledig door. Het verlof moet binnen 4 weken na de geboorte worden opgenomen.
  • Aanvullend geboorteverlof: daarna kan de partner nog maximaal 5 weken verlof opnemen, binnen 6 maanden na de geboorte. Daarvoor is er een uitkering van het UWV van maximaal 70 procent van het dagloon.
  • Ouderschapsverlof: beide ouders hebben recht op 26 keer het aantal uren dat ze per week werken, voor kinderen tot 8 jaar. Daarvan zijn 9 weken gedeeltelijk betaald: een UWV-uitkering van 70 procent van het dagloon, als die weken in het eerste levensjaar van het kind worden opgenomen.

Volgens de Emancipatiemonitor nam in 2023 89 procent van de vaders direct na de geboorte verlof op. Ruim de helft (53 procent) nam de volledige zes weken geboorteverlof. Het kabinet werkt aan een nieuwe Verlofwet die de regels overzichtelijker moet maken; het streven is dat die in 2028 ingaat. Volgens het kabinet veranderen de duur van het verlof en de hoogte van de uitkering daarbij niet. De precieze situatie verschilt per persoon: werkgever, cao en Rijksoverheid.nl hebben de details. Voor zzp’ers heeft Rijksoverheid.nl een aparte uitleg.

Tijd voor elkaar

Met een baby of jonge kinderen wordt de tijd die partners samen hebben kleiner. Twenge en collega’s noemen het verlies van vrijheid als een van de redenen waarom ouders minder tevreden zijn over hun huwelijk. Hoe stellen daarmee omgaan, verschilt. Sommigen houden vaste avonden voor zichzelf, met een oppas of thuis. Anderen zoeken het in kleine momenten: samen koffie drinken als de baby slaapt, of even bijpraten over iets anders dan de kinderen. Weer anderen maken afspraken over tijd voor ieder alleen, voor sport of vrienden. Voorbeelden van avonden samen staan in date night.

De eerste tijd na de bevalling

De eerste maanden na de geboorte zijn een aparte periode: weinig slaap, een lichaam dat moet herstellen na de bevalling, en alles is nieuw. Wat er in die periode met de relatie kan gebeuren, staat in je relatie na de bevalling. Over seks en nabijheid in die tijd gaat intimiteit na de bevalling.

Bij langdurige somberheid, angst of een leeg gevoel na de geboorte, bij wie bevallen is of bij de partner, kun je terecht bij de huisarts of verloskundige. Bij gedachten aan de dood of zelfdoding is 113 Zelfmoordpreventie bereikbaar: gratis bellen via 113 of chatten via 113.nl. Alle artikelen over relaties staan in het overzicht relatie.

Bronnen

  1. Doss, B.D., Rhoades, G.K., Stanley, S.M. & Markman, H.J. (2009). The effect of the transition to parenthood on relationship quality: An 8-year prospective study. Journal of Personality and Social Psychology, 96(3), 601–619. doi.org/10.1037/a0013969
  2. Mitnick, D.M., Heyman, R.E. & Smith Slep, A.M. (2009). Changes in relationship satisfaction across the transition to parenthood: A meta-analysis. Journal of Family Psychology, 23(6), 848–852. doi.org/10.1037/a0017004
  3. Twenge, J.M., Campbell, W.K. & Foster, C.A. (2003). Parenthood and marital satisfaction: A meta-analytic review. Journal of Marriage and Family, 65(3), 574–583. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2003.00574.x
  4. CBS en SCP (2024). Emancipatiemonitor 2024. Centraal Bureau voor de Statistiek. eerstekamer.nl (pdf)
  5. Rijksoverheid. Geboorteverlof en partnerverlof. rijksoverheid.nl
  6. Rijksoverheid. Wanneer heb ik recht op ouderschapsverlof? rijksoverheid.nl
  7. Rijksoverheid. Wanneer heb ik recht op betaald ouderschapsverlof? rijksoverheid.nl
  8. Rijksoverheid (29 juni 2026). Het kabinet komt met overzichtelijkere regels in Verlofwet. rijksoverheid.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen