Intimiteit na de bevalling
Er is geen vast moment waarop seks na een bevalling weer ‘hoort’. Volgens Thuisarts.nl hebben sommige vrouwen al snel weer zin, maar de meeste pas later. Thuisarts.nl adviseert te wachten tot de vagina genezen is en er geen bloedverlies meer is. In een groot Australisch onderzoek had ruim de helft van de vrouwen zes weken na de geboorte weer enige vorm van seks, maar had een meerderheid pas na acht weken weer geslachtsgemeenschap. Pijn, een droge vagina en moeheid komen in die eerste maanden veel voor, vooral bij borstvoeding.
Wanneer stellen weer seks hebben
Thuisarts.nl noemt een paar redenen waarom het vaak even duurt. Een vrouw kan te moe zijn. En vrijen kan onprettig zijn zolang de vagina nog niet genezen is: het slijmvlies is na de bevalling vaak nog dun en kwetsbaar. Na een keizersnede adviseert Thuisarts.nl om met seks waarbij de penis in de vagina gaat te wachten tot er geen bloedverlies meer is.
Australische onderzoekers volgden ruim 1.500 vrouwen die hun eerste kind kregen. Zes weken na de bevalling had 53 procent weer enige vorm van seks gehad, en had 41 procent geprobeerd om weer geslachtsgemeenschap te hebben: seks waarbij de penis in de vagina gaat. Na acht weken was dat 65 procent, na twaalf weken 78 procent en na een halfjaar 94 procent. Vrouwen die waren ingeknipt, een gehechte scheur hadden, met hulp van een tang of vacuümpomp waren bevallen of een keizersnede hadden gehad, hadden na zes weken vaker nog geen geslachtsgemeenschap gehad.
Een overzicht van 56 onderzoeken kwam tot een vergelijkbaar beeld. De meeste stellen hebben binnen acht weken na de bevalling weer geslachtsgemeenschap. Maar het duurt vaak tot ongeveer een jaar na de geboorte voordat ze dat weer even vaak doen als vóór de zwangerschap.
Deze cijfers zijn gemiddelden. Ze zeggen niets over wat voor een bepaald stel goed voelt. Andere vormen van seks kwamen in het Australische onderzoek eerder terug dan geslachtsgemeenschap.
Pijn en een droge vagina
Pijn bij seks is na een bevalling heel gewoon. In een Brits onderzoek onder bijna 500 vrouwen die hun eerste kind kregen, had 83 procent in de eerste drie maanden na de bevalling een of meer seksuele problemen, zoals pijn, een droge vagina of minder zin. Na zes maanden was dat 64 procent. Vóór de zwangerschap was dat 38 procent. Slechts 15 procent van de vrouwen met zulke problemen had het met een zorgverlener besproken.
Borstvoeding speelt daarbij een rol. Volgens Thuisarts.nl wordt de vagina minder vochtig tijdens de seks als een vrouw borstvoeding geeft, waardoor seks pijn kan doen. In het Britse onderzoek hing pijn bij seks na zes maanden samen met borstvoeding en met pijn bij seks van vóór de zwangerschap. De manier van bevallen speelde toen geen rol meer.
Bij een kleiner deel van de vrouwen houdt de pijn langer aan. In een vervolg van het Australische onderzoek had 24 procent van de vrouwen anderhalf jaar na de bevalling nog pijn bij geslachtsgemeenschap. Na een spoedkeizersnede of een bevalling met een vacuümpomp kwam dat vaker voor.
Wat Thuisarts.nl adviseert
Volgens Thuisarts.nl gaan de klachten meestal vanzelf over. Blijft seks onprettig, dan noemt de site een glijmiddel op waterbasis of een crème zonder toevoegingen, zoals lanettecrème, te koop bij drogist of apotheek. Blijft vrijen pijn doen, dan adviseert Thuisarts.nl om het met de huisarts te bespreken. Volgens Thuisarts.nl kunnen problemen van de bekkenbodem ook door een bevalling komen.
Moeheid en minder zin
Thuisarts.nl noemt kinderen krijgen als een van de oorzaken van minder zin in seks. Partners worden ook ouders, en vooral in de eerste maanden of jaren kan moeheid ervoor zorgen dat de zin minder wordt. Meer over oorzaken van minder zin staat in minder zin in seks.
Voor beide partners
Zorgen over seks na de geboorte zijn niet alleen iets van degene die bevallen is. In een onderzoek onder 239 stellen met een baby van drie tot twaalf maanden hadden zowel moeders als vaders veel en uiteenlopende zorgen over hun seksleven. Hoe groter die zorgen, hoe minder tevreden beide partners gemiddeld waren over hun relatie.
Ander onderzoek volgde 257 stellen van halverwege de zwangerschap tot een halfjaar na de geboorte. Als de kwaliteit van de relatie daalde, daalde ook de tevredenheid over de seks, en omgekeerd. De relatie en het seksleven bleken elkaar in die periode wederzijds te beïnvloeden. Hoe de relatie in het algemeen verandert na een kind, staat bij relatie na de bevalling.
Intimiteit hoeft in deze periode niet alleen over seks te gaan. Over nabijheid zonder seks gaat intimiteit zonder seks.
Weer zwanger worden
Volgens Thuisarts.nl kan een vrouw na de bevalling weer zwanger worden zodra er seks is. De kans is kleiner als de baby alleen borstvoeding krijgt en de vrouw nog niet ongesteld is geweest. Ook dan worden volgens Thuisarts.nl elk jaar 2 van de 100 vrouwen toch zwanger. Met flesvoeding, bijvoeding of als de menstruatie terug is, is de kans groter. De eerste keer kunnen volgens Thuisarts.nl condooms worden gebruikt. Vanaf wanneer andere middelen kunnen, verschilt per middel en hangt af van borstvoeding: de minipil bijvoorbeeld vanaf drie weken na de bevalling, een spiraaltje vanaf zes weken. Over de keuze voor een middel gaat anticonceptie samen kiezen.
Somberheid na de bevalling
Volgens Thuisarts.nl krijgen veel moeders na de bevalling een depressie. Dat is iets anders dan de kraamtranen of babyblues, die na ongeveer tien dagen over zijn. Een depressie duurt langer dan twee weken, met een somber gevoel en veel minder zin en plezier in dingen. Een depressie na de bevalling is volgens Thuisarts.nl goed te behandelen, en de huisarts kan doorverwijzen. Bij gedachten aan zelfmoord is 113 Zelfmoordpreventie bereikbaar: gratis bellen via 113 of chatten via 113.nl. Bij direct gevaar: 112.
Bij lichamelijke klachten na de bevalling bel je volgens Thuisarts.nl de eerste tien dagen de verloskundige of gynaecoloog, en daarna de huisarts of huisartsenpost. Meer over seks, nabijheid en verbinding staat in het overzicht intimiteit.
Bronnen
- Thuisarts.nl. Ik ben net bevallen: belangrijke adviezen. thuisarts.nl/bevalling/ik-ben-net-bevallen-belangrijke-adviezen
- Thuisarts.nl. Ik ben net bevallen met een keizersnede. thuisarts.nl/keizersnede/ik-ben-net-bevallen-met-keizersnede
- Thuisarts.nl. Ik heb pijn bij vrijen (vrouw). thuisarts.nl/pijn-bij-ingang-vagina/ik-heb-pijn-bij-vrijen-vrouw
- Thuisarts.nl. Ik heb minder zin in seks. thuisarts.nl/minder-zin-in-seks/ik-heb-minder-zin-in-seks
- Thuisarts.nl. Ik ben net bevallen en wil niet zwanger worden. thuisarts.nl/zorgen-dat-je-niet-zwanger-wordt/ik-ben-net-bevallen-en-wil-niet-zwanger-worden
- Thuisarts.nl. Ik heb een depressie na mijn bevalling. thuisarts.nl/depressie-na-bevalling/ik-heb-depressie-na-mijn-bevalling
- McDonald, E.A. & Brown, S.J. (2013). Does method of birth make a difference to when women resume sex after childbirth? BJOG, 120(7), 823–830. doi.org/10.1111/1471-0528.12166
- Jawed-Wessel, S. & Sevick, E. (2017). The impact of pregnancy and childbirth on sexual behaviors: A systematic review. The Journal of Sex Research, 54(4–5), 411–423. doi.org/10.1080/00224499.2016.1274715
- Barrett, G., Pendry, E., Peacock, J., Victor, C., Thakar, R. & Manyonda, I. (2000). Women's sexual health after childbirth. BJOG, 107(2), 186–195. doi.org/10.1111/j.1471-0528.2000.tb11689.x
- McDonald, E.A., Gartland, D., Small, R. & Brown, S.J. (2015). Dyspareunia and childbirth: A prospective cohort study. BJOG, 122(5), 672–679. doi.org/10.1111/1471-0528.13263
- Schlagintweit, H.E., Bailey, K. & Rosen, N.O. (2016). A new baby in the bedroom: Frequency and severity of postpartum sexual concerns and their associations with relationship satisfaction in new parent couples. The Journal of Sexual Medicine, 13(10), 1455–1465. doi.org/10.1016/j.jsxm.2016.08.006
- Tavares, I.M., Rosen, N.O., Heiman, J.R. & Nobre, P.J. (2024). Longitudinal associations between relational and sexual well-being in couples transitioning to parenthood. Family Process, 63(1), 192–209. doi.org/10.1111/famp.12859
- 113 Zelfmoordpreventie. 113.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.