Minder zin in seks

Minder zin in seks komt veel voor, vooral bij vrouwen. In de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 van Rutgers had 32 procent van de mannen en 52 procent van de vrouwen in het afgelopen jaar minstens drie maanden weinig of geen zin. Vaak spelen meerdere dingen tegelijk, zoals stress, moeheid, de relatie, een ziekte of medicijnen. Volgens Thuisarts.nl is er geen regel voor wat normaal is: minder zin is pas een probleem als iemand er zelf last van heeft. Met seksuele klachten kun je terecht bij de huisarts.

Hoe vaak komt minder zin voor?

Rutgers vroeg voor de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 ruim 15.000 volwassenen van 18 tot en met 80 jaar naar hun seksleven. Seksuele problemen werden in drie stappen uitgevraagd: kwam het probleem voor, gebeurde het vaak, en had iemand er last van. Voor weinig of geen zin in seks gaf dat dit beeld, bij mensen die in het afgelopen jaar seks hadden:

Een periode met weinig zin is dus heel gewoon. Bij een veel kleinere groep komt het vaak voor en geeft het ook veel last. Die laatste groep komt volgens Rutgers het dichtst bij wat artsen een seksuele disfunctie noemen. Dat percentage was in 2023 vrijwel gelijk aan dat in 2017.

Brits onderzoek komt op een vergelijkbaar beeld. In een landelijk onderzoek onder ruim 11.000 mensen van 16 tot 74 jaar zei 15 procent van de mannen en 34 procent van de vrouwen met een sekspartner dat ze in het afgelopen jaar minstens drie maanden geen interesse in seks hadden gehad.

Deze pagina gaat over je eigen zin. Als de zin van twee partners niet gelijk oploopt, gaat het om verschil in zin. Thuisarts.nl noemt ook dat er mensen zijn die nooit zin hebben in seks en zich daar helemaal goed bij voelen. Over weinig of geen seksuele aantrekking als deel van wie iemand is, gaat aseksualiteit.

Wat nodig is om zin te krijgen

Thuisarts.nl legt uit dat zin meestal niet uit het niets komt. Vaak komt eerst opwinding, en daarna de zin om daar iets mee te doen. Daarvoor is een aantal dingen nodig. De situatie moet goed zijn: waar je bent, hoe druk en hoe fit je bent, hoe je je voelt over jezelf en over je partner. Er moeten prikkels zijn die voor jou seksueel zijn, zoals een aanraking, een geur of een herinnering. Je lichaam moet die prikkels goed verwerken: hormonen, bloedvaten en zenuwen moeten werken. En de prikkel moet op dat moment ook fijn voelen. Als een van die schakels ontbreekt, kan de zin uitblijven.

Bekende oorzaken

Thuisarts.nl deelt de oorzaken in vier groepen in. Vaak spelen er meerdere tegelijk.

Situatie en relatie

Problemen in de relatie zijn een bekende oorzaak. Ook kinderen krijgen kan de zin veranderen: vooral in de eerste maanden of jaren speelt moeheid een rol. Zie ook intimiteit na de bevalling. Verder noemt Thuisarts.nl het ontbreken van een rustige plek, ideeën uit opvoeding, cultuur of geloof dat seks vies of slecht is, en angst voor zwangerschap of een soa.

Het Britse onderzoek vond vergelijkbare verbanden. Mannen en vrouwen die zich tijdens de seks niet emotioneel dicht bij hun partner voelden, of die het moeilijk vonden om over seks te praten, hadden vaker geen interesse in seks. Bij vrouwen kwam het vaker voor in relaties die langer dan een jaar duurden, en als de partners niet dezelfde behoefte of voorkeuren hadden.

Seksuele oorzaken

Thuisarts.nl noemt onder meer te weinig prikkels waar iemand opgewonden van raakt, en het gevoel dat seks een doel moet halen, zoals klaarkomen of een stijve penis. Ook vaste ideeën over hoe seks ‘hoort’ kunnen zin in de weg zitten, bijvoorbeeld dat mannen altijd zin hebben of dat seks niet gepland mag worden. Seksuele klachten bij de partner, zoals pijn bij de seks of erectieproblemen, kunnen iemand onzeker maken.

Lichaam, hormonen en medicijnen

Lichamelijke oorzaken zijn onder meer pijn, moeheid, overgewicht en ziektes die lang duren, zoals diabetes, hart- en vaatziekten en longziektes. Thuisarts.nl noemt ook problemen met de hormonen, zenuwziektes en kanker, en behandelingen zoals een operatie, bestraling of chemotherapie.

Sommige medicijnen kunnen als bijwerking de zin verminderen, zoals medicijnen tegen depressie, hoge bloeddruk of psychose. De anticonceptiepil kan de zin volgens Thuisarts.nl minder maken, maar soms juist meer. Ook in de Monitor van Rutgers hadden mensen met een chronische ziekte, en mensen die daarvoor medicijnen gebruikten, vaker een seksuele disfunctie.

Leeftijd speelt ook mee. Volgens Thuisarts.nl wordt de zin met de jaren vaak wat minder, als natuurlijk proces. In en na de overgang duurt het vaak langer voordat de vagina vochtig wordt.

Psychische oorzaken

Stress kan volgens Thuisarts.nl zorgen voor minder aandacht en energie voor seks, bijvoorbeeld door drukte, problemen op het werk of geldzorgen. Onderzoek naar dat verband staat bij intimiteit en stress. Ook somberheid of depressie, angst en onzekerheid over het eigen lichaam, schaamte en nare ervaringen met seks, zoals misbruik of aanranding, kunnen de zin verminderen.

Wat Thuisarts.nl adviseert

Thuisarts.nl adviseert om eerst na te gaan wat de oorzaak kan zijn, en om te bedenken wanneer en waardoor iemand vroeger wel zin kreeg. Voor stellen noemt de site tijd maken om te praten en naar elkaar te luisteren, en samen nagaan wanneer de seks wel fijn was. Bij een druk leven adviseert Thuisarts.nl om seks te plannen. Volgens de site laat dat juist zien dat je aandacht aan elkaar wilt geven. Ook noemt Thuisarts.nl afwisseling, en seks zonder dat er iets in de vagina of anus gaat, zoals zoenen, strelen en masseren.

Wanneer de huisarts het aanspreekpunt is

Volgens Thuisarts.nl kun je met minder zin in seks naar de huisarts, ook als het moeilijk voelt om erover te beginnen. De huisarts is gewend om over seks te praten. Die kan uitleg en advies geven, een behandeling starten of doorverwijzen. Bijvoorbeeld naar een specialist in het ziekenhuis, een seksuoloog of een bekkenfysiotherapeut. Hoe dat werkt, staat in een seksuoloog inschakelen.

De meeste mensen zoeken geen hulp. In de Monitor van Rutgers deed driekwart van de mensen met een seksuele disfunctie dat niet. Wie wel hulp zocht, ging meestal naar een hulpverlener of dokter.

Gaat minder zin samen met somberheid of depressie, dan is de huisarts ook daarvoor het aanspreekpunt. Bij gedachten aan zelfmoord is 113 Zelfmoordpreventie bereikbaar: gratis bellen via 113 of chatten via 113.nl. Wie seks heeft om druk van een partner te ontlopen, of tegen de eigen zin, kan terecht bij Veilig Thuis: gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000.

Meer over seks, nabijheid en verbinding staat in het overzicht intimiteit.

Bronnen

1. De Graaf, H., Kraan, Y., Oldenhof, A. & Joemmanbaks, F. (2024). Monitor Seksuele Gezondheid 2023. Rutgers. rutgers.nl (pdf)
2. Thuisarts.nl. Ik heb minder zin in seks. thuisarts.nl/minder-zin-in-seks/ik-heb-minder-zin-in-seks
3. Thuisarts.nl. Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. thuisarts.nl/seks/ik-wil-weten-hoe-seks-kan-veranderen-als-ik-ouder-word
4. Graham, C.A., Mercer, C.H., Tanton, C., Jones, K.G., Johnson, A.M., Wellings, K. & Mitchell, K.R. (2017). What factors are associated with reporting lacking interest in sex and how do these vary by gender? Findings from the third British national survey of sexual attitudes and lifestyles. BMJ Open, 7(9), e016942. doi.org/10.1136/bmjopen-2017-016942
5. 113 Zelfmoordpreventie. 113.nl
6. Veilig Thuis. Bel Veilig Thuis: 0800-2000. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.