Je relatie na de bevalling

De eerste maanden na de bevalling zijn voor veel stellen zwaar: weinig slaap, een lichaam dat moet herstellen en een nieuwe verdeling van taken. Onderzoek laat zien dat steun, nabijheid en goede communicatie tussen partners samengaan met minder depressieve klachten in die periode. Somberheid na de geboorte komt veel voor, ook bij de partner die niet bevallen is: volgens een grote analyse bij ongeveer een op de tien vaders. De eerste tien dagen kun je met lichamelijke of psychische klachten terecht bij de verloskundige, daarna bij de huisarts.

De eerste weken

Na de bevalling komt de kraamverzorgende een aantal dagen thuis. Volgens Thuisarts.nl helpt die met de verzorging van de baby en de borstvoeding, en kijkt ze ook hoe het met degene gaat die bevallen is. Is er een probleem, dan belt de kraamverzorgende de verloskundige of de huisarts. De verloskundige komt in de dagen na de bevalling een keer langs, en na ongeveer zes weken is er een nacontrole.

Volgens de voorlichtingssite De Verloskundige is de verloskundige de eerste zes weken het aanspreekpunt. Daarna draagt zij de zorg over aan het consultatiebureau. Daar kunnen ouders vragen stellen over voeding, slapen, vaccinaties, de behoeften van de baby en opvoeding. De jeugdarts van het consultatiebureau kan zo nodig doorverwijzen. De huisarts blijft daarnaast altijd aanspreekpunt.

In de eerste dagen veel huilen is volgens Thuisarts.nl normaal. Dat komt door de hormonen en door vermoeidheid. Ook De Verloskundige schrijft dat emoties bij nieuwe ouders vaak meer op en neer gaan dan anders, door hormonen, slaapgebrek en de grote veranderingen. Onenigheid ontstaat volgens de site sneller als ouders moe zijn.

Wat onderzoek zegt over de relatie

Dat stellen na de komst van een kind gemiddeld iets minder tevreden zijn over hun relatie, staat beschreven in relatie en kinderen. Daar staan ook de cijfers over de verdeling van werk en zorg en de verlofregels in 2026. Dit artikel gaat over de eerste periode na de geboorte zelf, en vooral over de samenhang tussen de relatie en hoe de ouders zich voelen.

Onderzoekers zetten in 2015 120 publicaties op een rij over nieuwe en aanstaande ouders. Ze zochten naar dingen in de relatie die samenhangen met depressie en angst rond de geboorte. Emotionele nabijheid en algemene steun van de partner gingen samen met minder depressie en minder angst. Voor depressie vonden ze daarnaast een duidelijk verband met communicatie, conflicten, emotionele en praktische steun en tevredenheid over de relatie. Het gaat om verbanden: de onderzoeken laten niet zien wat oorzaak en wat gevolg is.

Een Amerikaans onderzoek onder bijna 2.800 gezinnen met een laag inkomen keek naar de rol van de vader. Als vaders de verantwoordelijkheid voor de zorg voor het kind deelden, ervoeren moeders minder stress in het ouderschap en waren ze psychisch beter aangepast. Een deel van het verband met depressie bij de moeder liep via de kwaliteit van de relatie. Hoe stellen het huishouden verdelen, staat in huishouden verdelen.

Babyblues of depressie

Thuisarts.nl maakt onderscheid tussen kraamtranen of babyblues en een depressie. Kraamtranen en babyblues zijn normaal en gaan na ongeveer tien dagen over. Een depressie duurt langer dan twee weken. Iemand voelt zich dan somber en heeft veel minder zin in dingen of plezier. Daarbij kunnen klachten komen als zorgen of negatieve gevoelens over de baby, angst, je waardeloos of schuldig voelen, vermoeidheid, slecht slapen, minder of meer eten en gedachten aan de dood. Begint een depressie binnen vier weken na de bevalling, dan heet dat een postnatale depressie.

Volgens De Verloskundige krijgt 1 op de 10 vrouwen te maken met een depressie na de bevalling. Een internationale analyse van 58 onderzoeken onder ruim 37.000 gezonde moeders zonder eerdere depressie kwam uit op 17 procent. In Europa lag dat cijfer het laagst, rond 8 procent. Hoe vaak het voorkomt, hangt af van hoe en wanneer er gemeten wordt. Bij de helft van de mensen is een depressie volgens Thuisarts.nl binnen zes maanden over.

Ook de partner kan depressief worden

Somberheid na de geboorte is niet alleen iets van degene die bevallen is. Een analyse van 43 onderzoeken met in totaal ruim 28.000 deelnemers vond depressie bij gemiddeld 10,4 procent van de vaders, van de zwangerschap tot een jaar na de geboorte. Tussen drie en zes maanden na de geboorte lag dat percentage hoger. Een latere, nog grotere analyse kwam op 8,8 procent van de vaders in het eerste jaar na de geboorte.

In de eerste analyse hingen depressie bij vaders en moeders matig met elkaar samen: als de een somber was, was de ander dat vaker ook. Voor de partner die niet bevallen is, gelden dezelfde kenmerken van een depressie die Thuisarts.nl beschrijft. Meer over depressie binnen een relatie staat in relatie en depressie.

Waar hulp beschikbaar is

Thuisarts.nl noemt ‘je heel somber voelen’ als een van de klachten waarvoor je na de bevalling belt. De eerste tien dagen is dat de verloskundige of gynaecoloog, daarna de huisarts of huisartsenpost. Volgens De Verloskundige kan iemand altijd bij de verloskundige of huisarts terecht voor een gesprek of een verwijzing.

Bij een depressie na de bevalling verwijst de huisarts volgens Thuisarts.nl door naar een psycholoog, een psychiater of de POP-poli in het ziekenhuis. POP staat voor psychiatrie, obstetrie en pediatrie: daar werken een psychiater, kinderarts en gynaecoloog samen. Gesprekstherapie helpt volgens Thuisarts.nl vaak goed, en ook medicijnen tegen depressie zijn mogelijk, sommige ook bij borstvoeding. Wie meer hulp thuis nodig heeft, kan dat volgens Thuisarts.nl met de huisarts bespreken; dan komen ook het wijkteam of het Centrum voor Jeugd en Gezin in beeld. Een partner met klachten kan terecht bij de eigen huisarts.

Bij gedachten aan de dood of zelfdoding is 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht bereikbaar: bellen via 113 of gratis via 0800-0113, of chatten via 113.nl. Bij direct gevaar, bijvoorbeeld bij plannen om jezelf of de baby iets aan te doen: 112.

Over seks en nabijheid na de geboorte gaat intimiteit na de bevalling. Alle artikelen over relaties vind je in het overzicht relatie.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl. Ik ben net bevallen: belangrijke adviezen. thuisarts.nl
  2. Thuisarts.nl. Ik heb een depressie na mijn bevalling. thuisarts.nl
  3. Thuisarts.nl. Ik heb een depressie. thuisarts.nl
  4. De Verloskundige. Voorbereiden op het ouderschap. deverloskundige.nl
  5. De Verloskundige. Depressie na de bevalling. deverloskundige.nl
  6. Pilkington, P.D., Milne, L.C., Cairns, K.E., Lewis, J. & Whelan, T.A. (2015). Modifiable partner factors associated with perinatal depression and anxiety: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 178, 165–180. doi.org/10.1016/j.jad.2015.02.023
  7. Zhang, Y. & Razza, R. (2022). Father involvement, couple relationship quality, and maternal postpartum depression: The role of ethnicity among low-income families. Maternal and Child Health Journal, 26(7), 1424–1433. doi.org/10.1007/s10995-022-03407-4
  8. Shorey, S., Chee, C.Y.I., Ng, E.D., Chan, Y.H., Tam, W.W.S. & Chong, Y.S. (2018). Prevalence and incidence of postpartum depression among healthy mothers: A systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Research, 104, 235–248. doi.org/10.1016/j.jpsychires.2018.08.001
  9. Paulson, J.F. & Bazemore, S.D. (2010). Prenatal and postpartum depression in fathers and its association with maternal depression. JAMA, 303(19), 1961–1969. doi.org/10.1001/jama.2010.605
  10. Rao, W.W., Zhu, X.M., Zong, Q.Q., Zhang, Q., Hall, B.J., Ungvari, G.S. & Xiang, Y.T. (2020). Prevalence of prenatal and postpartum depression in fathers: A comprehensive meta-analysis of observational surveys. Journal of Affective Disorders, 263, 491–499. doi.org/10.1016/j.jad.2019.10.030
  11. 113 Zelfmoordpreventie. Telefonische hulplijn. 113.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen