Depressie in je relatie

Een depressie raakt niet alleen degene die depressief is, maar ook de partner. Onderzoek laat zien dat spanning in de relatie en depressie met elkaar samenhangen, en dat partners van iemand met een depressie zelf vaak somberder zijn en veel extra lasten dragen. Depressie komt veel voor: in Nederland had 9 procent van de volwassenen in het afgelopen jaar een depressieve stoornis. Voor hulp kun je terecht bij de huisarts. Bij gedachten aan zelfdoding is 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht bereikbaar, ook voor partners die zich zorgen maken.

Wat is een depressie?

Volgens Thuisarts.nl heeft iemand met een depressie een somber gevoel, minder zin in dingen, of allebei. Dat is bijna elke dag zo, het grootste deel van de dag, en langer dan twee weken. Vaak komen daar andere klachten bij, zoals:

een gevoel van waardeloosheid of schuld;
veel vermoeidheid en weinig energie;
moeite met concentreren of beslissingen nemen;
slecht slapen of juist veel slapen, en minder of meer eten;
gedachten aan de dood of zelfmoord.

Dagelijkse dingen, zoals werk, de zorg voor anderen en contact met mensen, worden daardoor moeilijker. Dit artikel stelt geen diagnose. Thuisarts.nl verwijst wie denkt een depressie te hebben naar de huisarts.

Een depressie kan volgens Thuisarts.nl verschillende oorzaken hebben, vaak samen: karakter, veel stress, ingrijpende gebeurtenissen, andere ziekten, bepaalde medicijnen en erfelijke aanleg. Relatieproblemen worden daarbij genoemd als een van de vormen van stress. Bij ongeveer de helft van de mensen is een depressie binnen zes maanden over. Bij de andere helft duurt het langer, soms meer dan twee jaar, en een depressie kan terugkomen.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens het Trimbos-instituut had 9 procent van de volwassenen van 18 tot 75 jaar in de afgelopen twaalf maanden een depressieve stoornis. Daarmee is het de meest voorkomende afzonderlijke psychische aandoening. De cijfers komen uit het NEMESIS-onderzoek, waarvan de laatste ronde liep van 2019 tot 2022. Het aandeel volwassenen van 18 tot 64 jaar met een stemmingsstoornis in het afgelopen jaar steeg van 6 procent in 2007-2009 naar 11 procent in 2019-2022.

Depressie en de kwaliteit van de relatie

Onderzoekers zien al lang een verband tussen de kwaliteit van een relatie en depressie. De vraag is wat oorzaak en wat gevolg is. Een Amerikaans onderzoek uit 2026 van Whisman en collega's volgde getrouwde mensen van 50 jaar en ouder die bij de start niet depressief waren. Mensen in een relatie met veel spanning werden vergeleken met mensen die verder zoveel mogelijk op hen leken, maar een relatie zonder die spanning hadden. Twee jaar later hadden de mensen met veel spanning in hun relatie vaker een depressieve episode gehad. Dat gold voor vrouwen en mannen. Volgens de onderzoekers ondersteunt dit het idee dat spanning in een relatie kan bijdragen aan depressie.

Het verband kan ook de andere kant op werken. Iemand met een depressie heeft minder energie, trekt zich soms terug en heeft minder plezier in dingen, ook in dingen samen. Dat kan op de relatie drukken. Over het gevoel alleen te staan binnen een relatie gaat eenzaam in je relatie.

Wat partners ervaren

Onderzoekers Benazon en Coyne ondervroegen de partners van 79 mensen die in behandeling waren voor een depressie. Die partners waren gemiddeld somberder dan mensen in de algemene bevolking. Ze noemden ook veel specifieke lasten. Volgens de onderzoekers verklaarden die lasten een groot deel van hun sombere stemming, meer dan het idee dat somberheid ‘overslaat’ van de een op de ander.

Een ouder onderzoek uit 1987 sprak 24 partners van mensen met een langdurige depressie. Zij vertelden over minder sociale contacten en vrije tijd, een lager gezinsinkomen en veel spanning in de relatie. Vooral somberheid, terugtrekken en piekeren vonden ze moeilijk. De meesten bleven toch bij hun partner. Veel partners hadden klachten over de manier waarop zorgverleners met hen omgingen, vooral omdat ze weinig informatie kregen.

Thuisarts.nl noemt zorgen die naasten van iemand met psychische klachten vaak hebben: de gevolgen voor werk, vrienden en geld, angst dat de ander zichzelf iets aandoet, onbegrip van anderen, een veranderende relatie, een partner die geen hulp wil, en zorgen om de kinderen.

Wat Thuisarts.nl naasten adviseert

Thuisarts.nl heeft een aparte pagina voor mensen die iemand met een depressie goed kennen. De site adviseert om te luisteren, vragen te stellen over hoe de ander zich voelt en te laten weten dat je er bent. Thuisarts.nl raadt af om de ander op te vrolijken, de somberheid klein te maken of meteen met oplossingen te komen.

Vragen of iemand aan zelfmoord denkt, vergroot volgens Thuisarts.nl de kans op zelfmoord niet. Veel mensen zijn opgelucht dat ze erover kunnen praten. Thuisarts.nl noemt verder samen iets actiefs doen, helpen met praktische dingen en helpen om hulp te vragen, bijvoorbeeld door samen de huisarts te bellen. Volgens de site is het niet de bedoeling dat de partner zelf de hulpverlener wordt, en kost herstel tijd.

Zorgen voor jezelf

Volgens Thuisarts.nl kun je als naaste je eigen huisarts bellen als je veel druk voelt en weinig tijd voor jezelf hebt, als je dingen doet die je eigenlijk niet wilt, of als je bang bent zelf psychische klachten te krijgen. Steun bij het zorgen voor een partner, zoals zorgverlof, staat in mantelzorg voor je partner.

Waar hulp beschikbaar is

Huisarts. Het eerste aanspreekpunt bij een depressie. Mogelijke behandelingen zijn volgens Thuisarts.nl hulp van de praktijkondersteuner, bewegen, behandeling door een psycholoog en medicijnen.
Bij een crisis. Bij gevaar voor zichzelf of anderen: direct de huisarts of de huisartsenpost. Als iemands leven in gevaar is: 112.
113 Zelfmoordpreventie. Dag en nacht bereikbaar via 113, gratis via 0800-0113, of via de chat op 113.nl. Ook wie zich zorgen maakt om iemand anders, kan contact opnemen.
MIND Hulplijn. Bereikbaar op 0900-1450 (normale belkosten), van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur, en via chat. Ook voor wie zich zorgen maakt om iemand anders.
De Luisterlijn. Bellen of chatten via 088-0767 000 of deluisterlijn.nl.
Voor naasten. Thuisarts.nl noemt MIND Naasten Centraal, Naasten in Kracht en de Depressie Vereniging als organisaties voor informatie, steun en contact met lotgenoten.

Sommige stellen zoeken naast de individuele behandeling ook hulp voor de relatie. Wat relatietherapie inhoudt, staat in relatietherapie. Over somberheid in de eerste maanden na een geboorte gaat relatie na de bevalling. Alle artikelen over relaties vind je in het overzicht relatie.

Bronnen

Thuisarts.nl. Ik heb een depressie. thuisarts.nl
Thuisarts.nl. Iemand die ik goed ken heeft een depressie. thuisarts.nl
Thuisarts.nl. Ik help iemand met psychische klachten. Hoe zorg ik goed voor mezelf? thuisarts.nl
Trimbos-instituut. Cijfers psychische gezondheid. trimbos.nl
Whisman, M.A., Sellery, P.E., Boyd, S.M. & Sbarra, D.A. (2026). Intimate relationship distress and incidence of major depression in a U.S. probability sample: A preregistered propensity score analysis. Journal of Psychopathology and Clinical Science, 135(6), 796–805. doi.org/10.1037/abn0001131
Benazon, N.R. & Coyne, J.C. (2000). Living with a depressed spouse. Journal of Family Psychology, 14(1), 71–79. doi.org/10.1037/0893-3200.14.1.70
Fadden, G., Bebbington, P. & Kuipers, L. (1987). Caring and its burdens: A study of the spouses of depressed patients. British Journal of Psychiatry, 151(5), 660–667. doi.org/10.1192/bjp.151.5.660
113 Zelfmoordpreventie. Telefonische hulplijn. 113.nl
MIND Hulplijn. mindhulplijn.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.