De jaarlijkse relatie-check

Een jaarlijkse relatie-check is het idee dat stellen hun relatie op vaste momenten onder de loep nemen, zoals mensen ook voor een medische controle gaan. Het bekendste voorbeeld is de ‘Marriage Checkup’ van de Amerikaanse psycholoog James Cordova. Daarbij brengen partners met een begeleider in kaart wat goed gaat en waar zorgen zitten, en een jaar later doen ze dat opnieuw. In gecontroleerd onderzoek ervoeren stellen daarna gemiddeld meer intimiteit en acceptatie en waren ze minder ontevreden. De effecten waren klein tot middelgroot.

Waar het idee vandaan komt

Volgens de onderzoekers zoeken maar weinig stellen met relatieproblemen hulp. De Marriage Checkup is ontworpen voor stellen die waarschijnlijk niet uit zichzelf naar relatietherapie zouden gaan. De gedachte is dat partners hun relatie op dezelfde manier onderhouden als hun lichamelijke gezondheid, met regelmatige controles, ook als er geen grote problemen zijn.

In het eerste grote onderzoek trok de Checkup stellen aan uit alle lagen: van tevreden tot flink ontevreden. Een groot deel had nooit eerder hulp gehad voor de relatie. Stellen vonden de Checkup toegankelijker dan gewone therapie.

Hoe de Marriage Checkup werkt

De Checkup bestaat uit twee bezoeken. Bij het eerste bezoek wordt de relatie in kaart gebracht. Bij het tweede bezoek krijgt het stel terugkoppeling van de begeleider. Het gaat daarbij zowel om de sterke kanten van de relatie als om de zorgen van de partners. In de onderzoeken volgde na een jaar een nieuwe ronde.

Een onderzoek met 740 stellen keek naar een aangepaste versie, de Relationship Checkup. Stellen gingen er gemiddeld even sterk op vooruit in tevredenheid, of de partners het bij de start nu eens waren over hun zorgen of niet. Bij stellen die het minder eens waren, nam de ontevredenheid zelfs iets sterker af.

Wat onderzoek laat zien

Het eerste gecontroleerde onderzoek

Cordova en collega's verdeelden 215 getrouwde stellen uit het noordoosten van de Verenigde Staten willekeurig over twee groepen. De ene groep deed de Checkup aan het begin en na een jaar, de andere groep stond op een wachtlijst. Alle stellen vulden twee jaar lang op negen momenten vragenlijsten in.

Stellen die de Checkup deden, ervoeren op alle meetmomenten meer intimiteit dan stellen op de wachtlijst. Vrouwen voelden zich ook meer geaccepteerd door hun partner; bij mannen gold dat tot ruim een jaar na de start. Ontevredenheid over de relatie nam af, tot anderhalf jaar na de start. De effecten waren klein tot middelgroot.

Onderzoek in Denemarken

In Denemarken werd de Checkup aangepast voor gewone therapiepraktijken en getest bij 233 stellen. Na de eerste Checkup waren er kleine effecten. Tussen de twee Checkups in vlakten die deels weer af. Na de tweede Checkup, een jaar later, waren er kleine tot middelgrote effecten op alle gemeten onderdelen, zoals tevredenheid en aandacht voor elkaar. De onderzoekers noemen dit de eerste, voorlopige resultaten voor regelmatige relatie-checks in een gewone praktijk.

Een vervolgstudie keek naar 63 stellen die er de eerste keren op vooruit waren gegaan. Na bijna vijf jaar hadden ze een deel van die vooruitgang behouden. Een derde Checkup gaf geen duidelijk verschil met een controlegroep, al gingen de stellen met een derde Checkup op sommige punten wel vooruit. Op stress had de Checkup geen algemeen effect; bij een deel van de vrouwen nam de stress na de tweede Checkup tijdelijk af.

Andere uitkomsten

In een onderzoek met 209 getrouwde stellen namen ook depressieve klachten af bij de deelnemers die de Checkup deden. Een versie voor de eerstelijnszorg werd getest bij 244 Amerikaanse militaire stellen. Ook daar verbeterden onder meer tevredenheid, communicatie en het gevoel van veiligheid in de relatie.

Kanttekeningen

  • De deelnemers meldden zich zelf aan, na advertenties en oproepen.
  • In het eerste onderzoek was 93 procent van de deelnemers wit, en het ging om getrouwde stellen. Het onderzoek vond plaats in de Verenigde Staten en Denemarken.
  • De controlegroep stond meestal op een wachtlijst. Zo'n vergelijking zegt niet of de Checkup beter werkt dan een andere vorm van aandacht voor de relatie.
  • In deze onderzoeken was steeds een begeleider betrokken, zoals een therapeut. De resultaten gaan dus niet over een check die stellen zelf doen.

Een check die je zelf doet

Liefde.org heeft een eigen relatie-check. Daarin beoordeel je twintig stellingen over zeven onderwerpen, zoals communicatie, vertrouwen, ruzie, intimiteit en de toekomst. Je ziet daarna per onderwerp een gemiddelde score. De antwoorden blijven in je eigen browser en worden niet opgeslagen. De stellingen zijn door de redactie geschreven en niet wetenschappelijk getest. Het is dus geen Marriage Checkup en de uitkomst is een indruk, geen oordeel.

Partners kunnen zo'n check ook ieder apart invullen. De twee uitkomsten laten dan zien waar ze de relatie hetzelfde zien en waar hun beeld verschilt. Hoe stellen met elkaar over de relatie praten, komt aan bod in vragen voor koppels en de toekomst bespreken. Over de kenmerken van een goede relatie volgens onderzoek gaat een gezonde relatie.

Als een check niet genoeg is

Bij aanhoudende problemen kiezen sommige stellen voor hulp van een relatietherapeut. Daarover gaat relatietherapie. Angst voor een partner, geweld, controle of dwang vallen buiten wat een relatie-check kan meten. Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

Meer artikelen over samenleven als stel staan in het overzicht relatie.

Bronnen

  1. Morrill, M.I., Eubanks-Fleming, C., Harp, A.G., Sollenberger, J.W., Darling, E.V. & Córdova, J.V. (2011). The Marriage Checkup: Increasing access to marital health care. Family Process, 50(4), 471–485. doi.org/10.1111/j.1545-5300.2011.01372.x
  2. Cordova, J.V., Fleming, C.J.E., Morrill, M.I., et al. (2014). The Marriage Checkup: A randomized controlled trial of annual relationship health checkups. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 82(4), 592–604. doi.org/10.1037/a0037097
  3. Gray, T.D., Hawrilenko, M. & Cordova, J.V. (2020). Randomized controlled trial of the Marriage Checkup: Depression outcomes. Journal of Marital and Family Therapy, 46(3), 507–522. doi.org/10.1111/jmft.12411
  4. Reyes, L.M., Lenger, K.A., Rauer, A., et al. (2020). Consensus and relationship distress before and after a brief couples' intervention. Journal of Family Psychology, 34(1), 128–134. doi.org/10.1037/fam0000577
  5. Trillingsgaard, T., Fentz, H.N., Hawrilenko, M. & Cordova, J.V. (2016). A randomized controlled trial of the Marriage Checkup adapted for private practice. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 84(12), 1145–1152. doi.org/10.1037/ccp0000141
  6. Leth-Nissen, A.B., Fentz, H.N., Stadler, G. & Trillingsgaard, T.L. (2023). A randomized controlled trial of a 5-year marriage checkup booster session for a subsample of responder couples. Journal of Marital and Family Therapy, 49(1), 49–73. doi.org/10.1111/jmft.12601
  7. Leth-Nissen, A.B., Fentz, H.N., Trillingsgaard, T.L. & Stadler, G. (2023). Randomized controlled trial of the Marriage Checkup: Stress outcomes. Journal of Marital and Family Therapy, 49(1), 242–259. doi.org/10.1111/jmft.12620
  8. Cigrang, J.A., Cordova, J.V., Gray, T.D., et al. (2022). Marriage checkup in integrated primary care: A randomized controlled trial with active-duty military couples. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 90(5), 381–391. doi.org/10.1037/ccp0000734
  9. Veilig Thuis. Bel gratis met Veilig Thuis via 0800-2000. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen