Een relatietherapeut kiezen

‘Relatietherapeut’ staat niet in de lijst van beschermde titels van het BIG-register. Wie relatietherapie geeft, kan bijvoorbeeld psychotherapeut, gezondheidszorgpsycholoog, systeemtherapeut of psychosociaal therapeut zijn. Sommige titels zijn wettelijk beschermd en staan in het BIG-register. Andere therapeuten staan in een register van een beroepsvereniging, zoals dat van de Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie (NVRG). Dit artikel beschrijft welke beroepen en registers er zijn en wat ze wel en niet zeggen.

Het BIG-register: beschermde titels

Het BIG-register is een wettelijk, openbaar register. Het hoort bij de Wet BIG en wordt uitgevoerd door het CIBG, een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Alleen wie in het register staat, mag een beschermde beroepstitel gebruiken.

Beschermde titels zijn onder meer arts, gezondheidszorgpsycholoog, orthopedagoog-generalist en psychotherapeut. Relatietherapeut, systeemtherapeut, EFT-therapeut en mediator staan niet in die lijst. Iedereen kan het register raadplegen, op naam of op BIG-nummer.

Het BIG-register zegt iets over de bevoegdheid van een zorgverlener. Volgens het register zelf houdt het geen toezicht op zorgverleners en behandelt het geen klachten. Klachten over zorgverleners met een BIG-registratie kunnen wel naar het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg, schrijft de NVRG.

Psychotherapeut

De NVRG wijst erop dat een NVRG-lid zich alleen psychotherapeut mag noemen als hij of zij als psychotherapeut in het BIG-register staat. Psychotherapie zelf is volgens de NVRG geen voorbehouden handeling. Dat betekent dat ook andere behandelaars psychotherapeutische behandelingen mogen geven, als ze daarvoor bekwaam zijn door opleiding en ervaring.

Het NVRG-register: systeemtherapeuten

Relatietherapie valt in de vakwereld onder systeemtherapie, ook wel relatie- en gezinstherapie. De NVRG houdt een kwaliteitsregister bij met twee beroepen.

Systeemtherapeut

Een systeemtherapeut in het register van de NVRG heeft volgens de vereniging:

  • een bachelor én master in de sociale wetenschappen, gedragswetenschappen of geneeskunde, op hbo- of universitair niveau, met een therapeutische richting;
  • een door de NVRG erkende opleiding tot systeemtherapeut gevolgd, met theorie, leertherapie en supervisie;
  • gemiddeld minstens twee dagdelen per week systeemtherapie in de praktijk;
  • doorlopend bij- en nascholing.

Systeemtherapeuten werken volgens de NVRG vaak in een ggz- of jeugdzorginstelling, in een eigen praktijk of in een gezondheidscentrum. Een systeemtherapeut gaat volgens de NVRG met alle betrokkenen een behandelrelatie aan. De NVRG noemt dat ‘meervoudige partijdigheid’.

Systeemtherapeutisch werker

Een systeemtherapeutisch werker heeft volgens de NVRG een afgeronde hbo- of universitaire bachelor in de zorg of het welzijn en een erkende opleiding tot systeemtherapeutisch werker. Zij werken vooral met gezinnen, bijvoorbeeld in buurtteams, sociale teams of als gezinswerker.

De NVRG heeft op de eigen site een zoekfunctie voor geregistreerde therapeuten.

Andere beroepsverenigingen en registers

Psychosociaal therapeuten

Ook psychosociaal therapeuten geven relatietherapie. De NVPA is een beroepsvereniging voor deze therapeuten en noemt relatietherapie als een van de specialisaties van haar leden. Volgens de NVPA moeten leden aangesloten zijn bij een geschilleninstantie en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering hebben. Leden worden eens per vijf jaar bezocht voor een kwaliteitscontrole, de visitatie, en leveren eens per vijf jaar een nieuwe Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) in. De NVPA heeft ook een tuchtrechtregister. Lidmaatschap van zo'n vereniging speelt soms mee bij vergoeding uit de aanvullende verzekering. Daarover gaat kosten van relatietherapie.

Therapeuten met een bepaalde methode

Sommige therapeuten werken met een vaste methode, zoals Emotionally Focused Therapy (EFT). Stichting EFT Nederland heeft een lijst van EFT-therapeuten. Wie daarop wil, moet volgens de stichting minstens een basistraining EFT hebben gevolgd of gepland. Het internationale EFT-centrum ICEEFT kent daarnaast een eigen certificering, waarvoor therapeuten trainingen en supervisie volgen. Meer daarover staat bij EFT-relatietherapie.

Seksuologen

Gaat het vooral over seks of intimiteit, dan zoeken sommige stellen een seksuoloog. Over die vorm van hulp gaat een seksuoloog inschakelen.

Wat een registratie wel en niet zegt

Een registratie zegt iets over opleiding, nascholing en de mogelijkheid van een klacht of tuchtrecht. Over de werkwijze van een therapeut zegt ze weinig. Onderzoek naar de werking van relatietherapie gaat over gemiddelden. Wat dat onderzoek laat zien, staat bij relatietherapie.

Klachten

Volgens de NVRG moet iedere zorgaanbieder, ook in een eigen praktijk, een klachtenfunctionaris, een klachtenregeling en een geschillenregeling hebben. Dat staat in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Werkt een NVRG-therapeut bij een instelling, dan loopt een klacht via die instelling. Werkt de therapeut zelfstandig, dan via de klachtenregeling waarbij de therapeut is aangesloten.

Bij relatietherapie zijn meerdere mensen betrokken. Volgens de NVRG hangt het van de klachtenregeling af of ook een partner of gezinslid een klacht kan indienen. De NVRG noemt het daarom zinvol om vooraf na te vragen hoe partners bij de behandeling worden betrokken en of de behandelovereenkomst met één persoon of met alle betrokkenen wordt gesloten.

Voor de eerste afspraak

De NVRG adviseert om voor de behandeling met de therapeut of de zorgverzekeraar te overleggen over de vergoeding. Stichting EFT Nederland schrijft dat sommige therapeuten met een wachtlijst werken. Volgens de stichting volgt de behandeling als uit het eerste gesprek blijkt dat de therapie geschikt is en er een klik is met de therapeut.

Bij psychische klachten, zoals somberheid of veel spanning, kun je terecht bij je huisarts. Die kan zo nodig doorverwijzen. Meer over problemen in een relatie staat in het overzicht relatieproblemen.

Bronnen

  1. BIG-register. Over het BIG-register. bigregister.nl
  2. NVRG. Wat is systeemtherapie. nvrg.nl
  3. NVRG. NVRG-registratie Systeemtherapeut. nvrg.nl
  4. NVRG. NVRG-registratie Systeemtherapeutisch werker. nvrg.nl
  5. NVRG. Klachten. nvrg.nl
  6. NVRG. Kosten & vergoeding systeemtherapie. nvrg.nl
  7. NVPA. Home. nvpa.org
  8. NVPA. Kosten lidmaatschap en registratie 2026. nvpa.org
  9. Stichting EFT Nederland. Word deelnemer van de EFT-Community. eft.nl
  10. Stichting EFT Nederland. EFT voor stellen. eft.nl
  11. ICEEFT. EFT Certification. iceeft.com

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen