EFT-relatietherapie

Emotionally Focused Therapy (EFT) is een vorm van relatietherapie die uitgaat van de hechtingstheorie. Volgens die theorie zoeken mensen veiligheid en verbinding bij een partner. De therapie richt zich op negatieve patronen tussen partners en op de emoties die daaronder liggen. EFT is ontwikkeld door de Canadese psycholoog Sue Johnson. Onderzoek laat zien dat stellen na EFT gemiddeld tevredener zijn over hun relatie. EFT werkt in vergelijkingen ongeveer even goed als andere goed onderzochte vormen van relatietherapie.

Wat is EFT?

Het internationale EFT-centrum ICEEFT beschrijft EFT als een op onderzoek gebaseerde vorm van psychotherapie die vooral voortbouwt op de hechtingstheorie. EFT bestaat voor stellen, voor gezinnen en voor individuen. De vorm voor stellen heet ook wel EFCT: Emotionally Focused Couple Therapy.

Het idee erachter

Stichting EFT Nederland legt het uit vanuit hechting. Mensen hebben behoefte aan een veilige band met belangrijke anderen. Als die band bedreigd wordt, raken mensen volgens de stichting in paniek. De een gaat in de aanval, de ander trekt zich terug. Zo ontstaat een patroon van protest en afstand dat zichzelf versterkt. De vraag eronder is volgens de stichting: ‘Ben jij er voor mij wanneer ik jou nodig heb?’

In de therapie krijgen emoties daarom veel ruimte. Volgens Stichting EFT Nederland laten emoties zien wat er echt speelt. Het doel is het negatieve patroon te doorbreken, zodat er meer begrip en vertrouwen ontstaat. Over hechting in het algemeen gaat hechtingsstijlen.

Sue Johnson

Volgens ICEEFT was Sue Johnson klinisch psycholoog, onderzoeker en hoogleraar, en de belangrijkste ontwikkelaar van EFT. Ze was de oprichtende directeur van ICEEFT en emeritus hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit van Ottawa in Canada. Stichting EFT Nederland schrijft dat ze jarenlang onderzoek deed naar stellen, op zoek naar een manier om de verbinding tussen partners te herstellen of te verbeteren.

Johnson schreef ook voor een breed publiek. Haar boek Hold Me Tight uit 2008 is volgens ICEEFT in 30 talen vertaald. Het boek werd volgens ICEEFT uitgewerkt tot een cursus voor stellen. In Nederland biedt Stichting EFT Nederland de groepscursus ‘Houd me Vast’ aan, die op EFT is gebaseerd. Volgens de stichting leren stellen daarin hoe hun eigen patroon werkt en hoe ze een verbindend gesprek voeren.

Hoe verloopt een EFT-traject?

Volgens Stichting EFT Nederland begint een traject met een eerste gesprek. Als de therapie geschikt lijkt en er een klik is met de therapeut, volgt de behandeling. Een gesprek duurt meestal een uur tot vijf kwartier. Gemiddeld is er eens per één tot drie weken een gesprek, in overleg met de therapeut. Hoe lang een traject duurt, verschilt per stel.

Stichting EFT Nederland noemt onder meer deze redenen waarom stellen in EFT-therapie gaan: uiteenlopende wensen, bijvoorbeeld over kinderen of werk, uit elkaar groeien, lichamelijke of emotionele problemen, verschillen in normen en waarden, en pijnlijke stiltes. Volgens de stichting kan EFT-relatietherapie ook als een van de partners last heeft van depressie of angst, eventueel naast individuele begeleiding.

Wat zegt het onderzoek?

Vroege onderzoeken

In 1999 publiceerden Johnson en collega's een overzicht met een meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken naar EFT. Volgens Stichting EFT Nederland ging het om vier onderzoeken. Daarin ging 86 procent van de stellen er duidelijk op vooruit, en was 70 tot 73 procent hersteld van de relatieproblemen. In 2016 verscheen een nieuw overzicht van Stephanie Wiebe en Sue Johnson. Daarin staat dat EFT voldoet aan de richtlijnen voor een op bewijs gebaseerde relatietherapie, of die overtreft. Bij beide overzichten hoort de kanttekening dat de ontwikkelaar van EFT een van de auteurs is.

Een vergelijking met gedragstherapie

Een meta-analyse uit 2019 bracht 33 gerandomiseerde onderzoeken samen, met in totaal 2.730 deelnemers. Daarin werden EFT en gedragsmatige relatietherapie onderzocht. Bij beide vormen gingen stellen er vlak na de therapie gemiddeld matig op vooruit in tevredenheid over de relatie. Zes maanden later was er nog een klein tot matig effect, bij EFT iets groter dan bij gedragstherapie. Het verschil tussen de twee therapievormen was niet significant. Voor de lange termijn na twaalf maanden waren alleen gegevens over gedragstherapie, en daar was het effect bijna verdwenen. De onderzoekers waarschuwen dat de resultaten mogelijk te gunstig zijn, omdat onderzoeken met positieve uitkomsten vaker worden gepubliceerd.

Een strengere beoordeling uit 2026

Een overzicht uit 2026 beoordeelde 40 onderzoeken met de criteria die de American Psychological Association gebruikt voor behandelingen met bewezen effect. Geen enkele vorm van relatietherapie haalde daarin het hoogste niveau. Meestal kwam dat door te kleine onderzoeken of doordat resultaten niet door andere onderzoekers waren herhaald. Zeven vormen kregen ‘bescheiden steun’, waaronder EFT, gedragsmatige therapie en de methode van Gottman. Volgens de onderzoekers zijn grotere onderzoeken nodig, met meer verschillende stellen.

Wat onderzoek zegt over relatietherapie in het algemeen, staat bij relatietherapie.

EFT in Nederland

In Nederland is er Stichting EFT Nederland, gevestigd in Utrecht. ICEEFT noemt de stichting als EFT-organisatie voor Nederland. De stichting heeft een lijst van EFT-therapeuten. Therapeuten die daarop staan, hebben volgens de stichting minimaal een basistraining EFT gevolgd of gepland. Ze zijn deelnemer van de EFT-Community, een netwerk van volgens de stichting meer dan 800 collega's. ICEEFT heeft daarnaast een eigen certificering voor EFT-therapeuten, met specifieke trainingen en supervisie.

EFT-therapeut staat niet in de lijst van beschermde titels van het BIG-register. Een EFT-therapeut kan bijvoorbeeld ook psychotherapeut, gezondheidszorgpsycholoog of systeemtherapeut zijn. Hoe die beroepen en registers werken, staat bij een relatietherapeut kiezen.

Kosten

Volgens Stichting EFT Nederland verschillen de kosten per EFT-therapeut. Of een verzekeraar iets vergoedt, hangt af van de polis. Wat de basisverzekering en de aanvullende verzekering in 2026 vergoeden, staat bij kosten van relatietherapie.

Bij psychische klachten, zoals somberheid of veel spanning, kun je terecht bij je huisarts. Meer over problemen in een relatie staat in het overzicht relatieproblemen.

Bronnen

  1. ICEEFT. What is EFT? iceeft.com
  2. ICEEFT. About Dr. Sue Johnson. iceeft.com
  3. ICEEFT. EFT Centres and Communities. iceeft.com
  4. ICEEFT. EFT Certification. iceeft.com
  5. Stichting EFT Nederland. Over EFT. eft.nl
  6. Stichting EFT Nederland. EFT voor stellen. eft.nl
  7. Stichting EFT Nederland. Wetenschappelijk onderzoek EFT. eft.nl
  8. Stichting EFT Nederland. Word deelnemer van de EFT-Community. eft.nl
  9. Johnson, S.M., Hunsley, J., Greenberg, L. & Schindler, D. (1999). Emotionally focused couples therapy: Status and challenges. Clinical Psychology: Science and Practice, 6(1), 67–79. doi.org/10.1093/clipsy.6.1.67
  10. Wiebe, S.A. & Johnson, S.M. (2016). A review of the research in emotionally focused therapy for couples. Family Process, 55(3), 390–407. doi.org/10.1111/famp.12229
  11. Rathgeber, M., Bürkner, P.C., Schiller, E.M. & Holling, H. (2019). The efficacy of emotionally focused couples therapy and behavioral couples therapy: A meta-analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 45(3), 447–463. doi.org/10.1111/jmft.12336
  12. Jackson, J.B., Codecá, L., Miller, R.B., Simpson, J.E., O'Leary, A.M. & Renner, S.M. (2026). Empirically supported couple therapy models for couple relationship distress: A replication and update. Journal of Marital and Family Therapy, 52(4), e70162. doi.org/10.1111/jmft.70162
  13. BIG-register. Over het BIG-register. bigregister.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen