Trouwen met een buitenlandse partner

Trouwen in Nederland met iemand zonder Nederlandse nationaliteit kan, maar er komen extra stappen bij. Bij de melding van het huwelijk zijn soms een verklaring geen schijnhuwelijk en een verklaring over het verblijfsrecht nodig. De ambtenaar controleert vlak voor het huwelijk opnieuw of de partner rechtmatig in Nederland verblijft. Trouwen geeft geen automatisch verblijfsrecht. Komt de partner van buiten de EU, dan beslist de IND over een verblijfsvergunning. In 2026 gelden daarvoor onder meer een minimumleeftijd van 21 jaar, een inkomenseis van € 2.337 bruto per maand en vaak een basisexamen inburgering in het buitenland.

Hoe vaak trouwen mensen met een partner uit het buitenland?

Het CBS houdt bij in welk land partners zijn geboren, niet welke nationaliteit ze hebben. In 2025 werden 68.354 huwelijken tussen een man en een vrouw gesloten. Bij 7.944 daarvan was de man in Nederland geboren en de vrouw in het buitenland. Bij 4.515 was het andersom. Samen is dat ruim 18 procent. Over nationaliteit of verblijfsstatus zegt dit cijfer niets: een in het buitenland geboren partner kan al lang in Nederland wonen of Nederlander zijn.

Wat er bij de melding extra nodig is

Elk huwelijk begint met een melding bij de gemeente, vroeger ondertrouw genoemd. Hoe die melding in het algemeen werkt, staat in ondertrouw. Heeft een van beiden niet de Nederlandse nationaliteit, dan schrijft artikel 1:44 van het Burgerlijk Wetboek in bepaalde situaties twee extra verklaringen voor. De Rijksoverheid omschrijft ze zo:

• Verklaring omtrent het verblijfsrecht. Die is nodig als de buitenlandse partner in Nederland woont en van buiten de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte komt.
• Verklaring geen schijnhuwelijk. Hierin staat dat het stel niet alleen trouwt om een verblijfsvergunning te krijgen. Komt de partner uit een EU-land, Liechtenstein, IJsland of Noorwegen, dan is deze verklaring niet nodig.

Heeft iemand in het buitenland gewoond, dan kan de gemeente om een ongehuwdverklaring vragen uit de laatste woonplaats in het buitenland. Die verklaring moet gelegaliseerd zijn. Wat legaliseren is, staat uitgelegd in trouwen in het buitenland. Heeft een van beiden naast de Nederlandse ook een andere nationaliteit, dan gelden volgens de Rijksoverheid de eisen van het Nederlandse recht.

De controle op schijnhuwelijken

Een schijnhuwelijk is een huwelijk dat niet bedoeld is om echt samen getrouwd te zijn, maar om toegang tot Nederland te krijgen. Het Burgerlijk Wetboek kent drie momenten waarop dat kan worden tegengehouden. Zo staan de regels er in 2026 in:

• Voor het huwelijk: stuiting. Volgens artikel 1:53 mag het openbaar ministerie een huwelijk tegenhouden als het doel van een of beide partners niet is om de plichten van het huwelijk te vervullen, maar om toelating tot Nederland te krijgen.
• Vlak voor het huwelijk: nieuwe controle. Volgens artikel 1:58 controleert de ambtenaar van de burgerlijke stand vóór de voltrekking opnieuw of de buitenlandse partner rechtmatig in Nederland verblijft. Is er geen rechtmatig verblijf van een bepaald soort en vindt de ambtenaar dat het doel toelating tot Nederland is, dan weigert hij of zij de huwelijksakte op te maken.
• Na het huwelijk: nietigverklaring. Volgens artikel 1:71a kan een huwelijk op verzoek van het openbaar ministerie als schijnhuwelijk nietig worden verklaard.

De verklaringen bij de melding gelden voor iedereen in de genoemde situaties. Ze zijn dus ook verplicht als er geen enkele twijfel over het huwelijk is.

Een verblijfsvergunning voor de partner

Het huwelijk en de verblijfsvergunning zijn twee aparte procedures. De gemeente sluit het huwelijk, de IND beslist over het verblijf. Volgens de IND gelden in 2026 deze voorwaarden voor een verblijfsvergunning bij een partner:

• allebei een geldig paspoort of ander reisdocument;
• een aantoonbare relatie: getrouwd, geregistreerd partner of ongetrouwd;
• allebei 21 jaar of ouder. Waren ze al getrouwd toen ze allebei nog buiten Nederland woonden, dan is 18 jaar genoeg;
• samenwonen in Nederland, en allebei ingeschreven op hetzelfde adres;
• voldoende inkomen van de partner in Nederland, die in de aanvraag verklaart ‘referent’ te zijn. Daar horen plichten en verantwoordelijkheden bij;
• de partner is geen gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid. Iedereen ouder dan 12 jaar vult een antecedentenverklaring in;
• na aankomst een onderzoek naar tuberculose, behalve bij vrijstelling, bijvoorbeeld voor bepaalde nationaliteiten;
• de partner in Nederland heeft de Nederlandse nationaliteit of een geldige Nederlandse verblijfsvergunning.

Wie zelf een verblijfsvergunning heeft en moet inburgeren, moet volgens de IND eerst minimaal een jaar met een geldige vergunning in Nederland wonen. Met sommige verblijfsdoelen kan helemaal geen partner overkomen, zoals au pair en seizoenarbeid.

Mvv, kosten en beslistermijn

Vaak heeft de partner ook een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) nodig, een speciaal inreisvisum. De mvv en de verblijfsvergunning worden dan in één keer aangevraagd. De aanvraag kost in 2026 € 254,00. De IND moet binnen 90 dagen beslissen. Die termijn kan langer worden, bijvoorbeeld als de aanvraag niet compleet is. Buitenlandse documenten moeten volgens de IND gelegaliseerd zijn en vertaald naar het Nederlands, Engels, Frans of Duits.

De inkomenseis in 2026

Het inkomen moet volgens de IND zelfstandig, duurzaam en voldoende zijn. Voor een verblijfsvergunning bij een partner geldt van 1 juli tot en met 31 december 2026 dit normbedrag:

Sv-loon is het brutoloon waarover premies en loonheffing worden berekend. Het staat op de loonstrook. Duurzaam betekent bijvoorbeeld een contract dat nog minimaal 12 maanden loopt. Bij een korter of flexibel contract kijkt de IND naar het inkomen in de periode ervoor. Wie AOW krijgt of de AOW-leeftijd heeft, is vrijgesteld van de inkomenseis. Deze bedragen gelden tot en met 31 december 2026.

Het basisexamen inburgering in het buitenland

Heeft de partner een mvv nodig, dan moet hij of zij volgens de IND eerst slagen voor het basisexamen inburgering in het buitenland. Dat gebeurt bij een Nederlandse ambassade, consulaat of externe dienstverlener. Het examen is op taalniveau A1 en heeft drie onderdelen: spreken, lezen en kennis van de Nederlandse samenleving. Volgens NederlandWereldwijd kost het in totaal € 150, te betalen aan DUO.

De uitslag komt binnen acht weken en is een jaar geldig. Binnen dat jaar moet de mvv worden aangevraagd. Vrijgesteld zijn onder anderen mensen jonger dan 18, mensen met de AOW-leeftijd, en mensen met de nationaliteit van een EU- of EER-land, Australië, Canada, Japan, Monaco, Nieuw-Zeeland, Vaticaanstad, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Zuid-Korea of Zwitserland. Volgens de IND hoort daarna in veel gevallen ook verdere inburgering in Nederland.

Partners uit de EU en andere situaties

Voor partners met de nationaliteit van een EU- of EER-land of Zwitserland gelden andere regels. Ook voor Nederlanders die met hun partner in een ander EU-land hebben gewoond, voor Turkse burgers en hun gezinsleden en voor familieleden van Britse onderdanen kunnen volgens de IND andere voorwaarden gelden.

Over verschillen in taal, gewoonten en familie binnen een relatie gaat cultuurverschillen in je relatie. Over een relatie op afstand, bijvoorbeeld zolang de procedure loopt, gaat een lange-afstandsrelatie.

De regels en bedragen op deze pagina gelden in 2026. Elke situatie is anders. De IND, de gemeente en het Juridisch Loket hebben de details voor een specifieke situatie. Alle onderwerpen rond de bruiloft staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

1. Rijksoverheid. Waar moet ik aan denken als ik in Nederland wil trouwen met een buitenlander? rijksoverheid.nl
2. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 44, 53, 58 en 71a (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
3. IND (laatste update 24 juli 2026). Verblijfsvergunning voor partner aanvragen. ind.nl
4. IND. Inkomenseisen: normbedragen (geldig van 1 juli 2026 tot en met 31 december 2026). ind.nl
5. IND (1 juli 2026). Inkomenseisen: zelfstandig, duurzaam en voldoende inkomen. ind.nl
6. IND (laatst bijgewerkt 7 mei 2026). Basisexamen inburgering in het buitenland. ind.nl
7. NederlandWereldwijd. Basisexamen inburgering buitenland in Frankrijk. nederlandwereldwijd.nl
8. IND. Familie en partner. ind.nl
9. CBS (15 juli 2026). Huwen; huwelijkssluitingen en huwende personen naar diverse kenmerken (tabel 60036ned). cbs.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.