Wie betaalt op een date?

Er is geen vaste regel voor wie er op een date betaalt. In Nederland is ‘Hollands betalen’, waarbij ieder zijn eigen deel betaalt, een bekend begrip. Daarnaast bestaat de traditie dat de man betaalt, of degene die de ander heeft uitgenodigd. Onderzoek uit de Verenigde Staten laat zien dat mensen hier heel verschillend over denken, en dat veel mensen er dubbel over zijn. Representatief Nederlands onderzoek naar wie er op dates betaalt, hebben we niet gevonden.

Wat is Hollands betalen?

Hollands betalen betekent dat ieder voor zichzelf betaalt. In het Engels heet dat ‘going Dutch’. Er zijn twee varianten. Bij de eerste betaalt ieder precies wat die zelf heeft gegeten of gedronken. Bij de tweede wordt het totaalbedrag gewoon door twee gedeeld, ook als de een meer heeft besteld dan de ander.

Soms betaalt één persoon de hele rekening, en stuurt die de ander daarna een betaalverzoek. In Nederland kan dat bijvoorbeeld met Tikkie. Volgens de Consumentenbond is Tikkie een gratis app van ABN AMRO waarmee je betaalverzoeken stuurt aan vrienden, familie of bekenden. Je hoeft geen klant van ABN AMRO te zijn, maar je hebt wel een Nederlandse betaalrekening nodig. De ontvanger krijgt bijvoorbeeld via WhatsApp een link en betaalt met iDEAL. Ook veel andere banken hebben in hun app een functie voor betaalverzoeken.

De Consumentenbond wijst er ook op dat oplichters valse Tikkie-links gebruiken. Een echte Tikkie-betaallink begint volgens de Consumentenbond met ‘https://tikkie.me/pay/’.

Gangbare manieren om de rekening te regelen

In de praktijk zie je verschillende gewoonten naast elkaar:

Delen. Ieder betaalt de helft, of ieder betaalt het eigen deel.
Wie uitnodigt, betaalt. Degene die het voorstel deed of de plek koos, betaalt.
Om de beurt. De een betaalt deze keer, de ander de volgende keer. Of de een betaalt het eten en de ander de drankjes.
De man betaalt. Bij dates tussen een man en een vrouw is dat de oude traditie.
Wie het meest verdient, betaalt meer. Sommige mensen maken het afhankelijk van wie er meer te besteden heeft.

Welke manier mensen kiezen, kan afhangen van hun opvoeding, cultuur, leeftijd, inkomen en opvattingen over man-vrouwrollen. Soms bespreken twee mensen het van tevoren, soms komt het pas ter sprake als de rekening op tafel ligt.

Wat onderzoek zegt over verwachtingen

Een groot onderzoek naar dit onderwerp is van Janet Lever en collega's uit 2015. Zij gebruikten een online vragenlijst op de Amerikaanse nieuwssite NBCNews.com, ingevuld door 17.607 ongetrouwde heteroseksuele mensen. Omdat mensen zelf kozen of ze meededen, is de groep niet representatief.

De uitkomsten laten zien hoe gemengd de gevoelens zijn:

Na zes maanden daten zeiden de meeste mannen (74 procent) en vrouwen (83 procent) dat ze allebei bijdroegen aan de kosten.
Toch zeiden 84 procent van de mannen en 58 procent van de vrouwen dat de man nog steeds meer betaalde.
Bijna twee derde van de mannen (64 procent) vond dat vrouwen ook moeten bijdragen. Bijna de helft van de mannen (44 procent) zei te stoppen met daten met een vrouw die nooit betaalt.
Tegelijk zei 76 procent van de mannen zich schuldig te voelen als ze geld van een vrouw aannamen.
Van de vrouwen wilde 39 procent eigenlijk dat de man hun aanbod om te betalen zou weigeren. Maar 40 procent van de vrouwen ergerde zich juist als een man hun geld niet aannam, en 44 procent ergerde zich als een man verwachtte dat zij meebetaalden.

De onderzoekers zien hierin een botsing tussen twee ideeën: de oude gewoonte dat de man betaalt, en het idee dat gender niet hoort te bepalen wie er betaalt. Het onderzoek ging alleen over dates tussen een man en een vrouw, in de Verenigde Staten. Over dates tussen mensen van hetzelfde gender, of over Nederland, zegt het niets.

Wat betalen kan betekenen

Volgens Lever en collega's hing het betalen door de man vroeger samen met de rol van de man als kostwinner en met traditionele ideeën over mannen en vrouwen. Voor sommige mensen is betalen nu vooral een gebaar: een manier om te laten zien dat ze de date leuk vinden of de ander willen trakteren. Voor anderen voelt het juist ongemakkelijk als de ander betaalt, omdat ze niet het gevoel willen hebben iets terug te moeten doen. Wie aanbiedt te delen, kan dat bedoelen als gelijkwaardigheid, maar de ander kan het ook opvatten als weinig interesse. Dezelfde handeling kan dus voor twee mensen iets anders betekenen. Dat zie je ook terug in de tegenstrijdige antwoorden in het onderzoek van Lever.

Verschil in geld te besteden

Niet iedereen heeft evenveel te besteden. Een duur restaurant is voor de een een normale avond uit, voor de ander een grote uitgave. Sommige mensen kiezen daarom voor een date die weinig kost, zoals een wandeling of koffie. Hoe stellen in een relatie later met geld en kosten omgaan, staat in relatie en geld en, voor wie gaat samenwonen, in geld verdelen als je samenwoont. Zie ook het hulpmiddel kosten verdelen.

Als iemand om geld vraagt

Betalen voor een drankje of etentje is iets anders dan iemand geld geven. Volgens de Fraudehelpdesk vragen oplichters bij datingfraude om geld, met een verhaal over bijvoorbeeld een vliegticket, een ziek kind of een operatie, en betalen ze het nooit terug. De Fraudehelpdesk schrijft: ‘Het is niet normaal om geld te vragen aan iemand met wie je aan het daten bent.’ Meer daarover staat in datingfraude.

Wat er verder bekend is over de voorbereiding en het verloop van een eerste ontmoeting, staat in de eerste date. Alle artikelen over daten vind je in het overzicht daten.

Bronnen

Lever, J., Frederick, D.A. & Hertz, R. (2015). Who pays for dates? Following versus challenging gender norms. SAGE Open, 5(4). doi.org/10.1177/2158244015613107
Consumentenbond. Tikkie. consumentenbond.nl
Fraudehelpdesk. Datingfraude. fraudehelpdesk.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.