Relatie en geld

Geld speelt in bijna elke relatie een rol, en de meeste stellen praten er geregeld over. Volgens onderzoek van het Nibud praat ruim twee derde van de stellen minstens één keer per maand over geldzaken. Tegelijk praat ruim een kwart er niet graag over. Onderzoek laat zien dat goede communicatie, respect en een eerlijk gevoelde verdeling samengaan met minder conflict over geld. Hoe stellen kosten verdelen, staat in geld en vaste lasten verdelen. Over ruzies over geld gaat geldruzies.

Hoe vaak stellen over geld praten

Het Nibud ondervroeg in 2018 770 Nederlanders van 18 tot 75 jaar met een partner over hun geldzaken. Het rapport verscheen in 2019. Op de vraag hoe vaak ze met hun partner over de gezamenlijke financiën praten, gaven de deelnemers deze antwoorden:

Samen praat 68 procent dus minstens maandelijks over geld. Jongvolwassenen van 18 tot 30 jaar deden dat vaker (83 procent) dan 65-plussers (55 procent). Ruim de helft (56 procent) vond dat ze er vaak genoeg over praten. Het Nibud raadt stellen aan om minstens maandelijks over de financiën te praten.

Wie de geldzaken regelt

In hetzelfde onderzoek regelde een derde van de stellen de dagelijkse financiën samen. In 2007 was dat nog 23 procent. Opvallend was dat stellen waarbij één partner de financiën regelt, er niet vaker over praten dan stellen die het samen doen.

De meeste stellen (79 procent) hadden een gezamenlijke rekening, en 61 procent gooide alle inkomsten op één hoop. Wat de voor- en nadelen van een gezamenlijke rekening zijn, staat in de gezamenlijke rekening.

Waarom het gesprek soms lastig is

Ruim een kwart van de deelnemers praatte niet graag met de partner over geld. Dat kwam vaker voor bij:

• partners die zichzelf en de ander verschillend typeerden, bijvoorbeeld de een zuinig en de ander makkelijk met geld (36 procent, tegenover 20 procent bij partners die zich als gelijken zagen);
• mensen die het lastig vonden om over geld te praten (49 procent, tegenover 23 procent);
• mensen die minder tevreden waren over hun financiële situatie;
• mensen met kinderen (31 procent, tegenover 24 procent).

De meeste partners lijken op elkaar als het om geld gaat. Zestig procent typeerde zichzelf en de partner hetzelfde: even zuinig of even makkelijk met geld. Slechts een op de acht zag zichzelf en de partner als tegenpolen. Bij die stellen verliep de communicatie over geld moeizamer, aldus het Nibud.

Ongeveer 15 procent vond de gezamenlijke financiën lastig. Sparen werd daarbij het meest genoemd, vooral de angst om te weinig te sparen. Daarna volgden het overzicht houden en praten over een ongelijke verdeling van de uitgaven.

Amerikaans onderzoek naar gesprekken tussen partners laat zien dat geld vaak beladen is. In een studie van Lynsey Romo en Jenna Abetz zagen deelnemers geld als een grote bron van spanning in hun relatie. Ze laveerden tussen twee ideeën die in de samenleving leven: ‘geld is alles’ en ‘geld is niet alles’.

Wat onderzoek zegt over praten over geld

Communicatie en conflict

Jeffrey Dew en Robert Stewart onderzochten ruim 1500 Amerikaanse echtparen. Financiële druk, zoals moeite met rondkomen, ging samen met meer conflict over geld. Maar ook de relatie zelf speelde mee. Stellen die tevreden waren over hun communicatie, die elkaar respecteerden, zich aan elkaar gebonden voelden, de verdeling eerlijk vonden en ongeveer evenveel economische macht hadden, hadden minder conflict over geld. Volgens de onderzoekers is conflict over geld dus zowel een financieel als een relatievraagstuk.

Wanneer het eerste gesprek plaatsvindt

Een studie onder 1950 Amerikaanse jongvolwassenen keek naar het moment waarop stellen voor het eerst over geld praatten. Wie dat eerder in de relatie deed, communiceerde later beter over geld, en dat ging samen met een betere kwaliteit van de relatie. Tegelijk hing een vroeg eerste gesprek ook samen met meer conflict over geld. De onderzoekers zien het vroege gesprek per saldo als gunstig.

Onenigheid over geld

Onderzoek onder ruim 4500 Amerikaanse echtparen liet zien dat onenigheid over geld een scheiding sterker voorspelde dan onenigheid over andere onderwerpen. Dat verband liep via de manier van ruziemaken en via de tevredenheid over het huwelijk. Meer hierover staat in geldruzies.

Geheimen over geld

Niet alle partners zijn open over hun geldzaken. Onderzoekers hebben daar een term voor bedacht: ‘financial infidelity’, financiële ontrouw. Ze omschrijven het als iets doen met geld waarvan je verwacht dat je partner het afkeurt, en dat bewust voor de partner verzwijgen. Denk aan verborgen uitgaven, schulden of spaargeld. De onderzoekers ontwikkelden een vragenlijst die voorspelde of getrouwde mensen dit ook echt deden, en die samenhing met gedrag zoals een voorkeur voor onopvallende betaalmethoden en het afschermen van bankgegevens.

Afspraken over geld

In het Nibud-onderzoek had 57 procent van de stellen afspraken gemaakt over geld. Die gingen vaak over wie wat betaalt, het uitgavenpatroon en sparen. Stellen met betalingsproblemen, stellen die het inkomen niet op één hoop gooien en stellen die minstens maandelijks over geld praten, maakten vaker afspraken.

Het Nibud noemt een aantal vragen die stellen daarbij kunnen bespreken: welke inkomsten en uitgaven er samen en apart zijn, welk systeem van ‘wie betaalt wat’ er geldt, wat er wordt afgesproken over samen sparen en hoe beide partners de gezamenlijke administratie leren kennen. Volgens het Nibud geeft een jaarbegroting daarbij overzicht. Wie samenwoont, kan afspraken ook vastleggen, bijvoorbeeld in een samenlevingscontract. Wat in een eigen situatie geldt, verschilt. Het Nibud, de Rijksoverheid en een notaris geven daar meer informatie over.

Hoe verschillende verdelingen van vaste lasten uitpakken, is te zien met de kosten-verdelen-calculator. Alle artikelen over het leven als stel staan bij relatie.

Bronnen

1. Verberk-de Kruik, M., van den Biggelaar, E. & Schonewille, G. (2019). Geld & relatie. Nibud. nibud.nl
2. Nibud. Gezamenlijke rekening en geldzaken. nibud.nl
3. Romo, L.K. & Abetz, J.S. (2016). Money as relational struggle: Communicatively negotiating cultural discourses in romantic relationships. Communication Studies, 67(1), 94–110. doi.org/10.1080/10510974.2015.1121158
4. Dew, J.P. & Stewart, R. (2012). A financial issue, a relationship issue, or both? Examining the predictors of marital financial conflict. Journal of Financial Therapy, 3(1). doi.org/10.4148/jft.v3i1.1605
5. Saxey, M.T., LeBaron-Black, A.B. & Curran, M.A. (2022). The sooner, the better? Couples' first financial discussion, relationship quality, and financial conflict in emerging adulthood. Journal of Financial Therapy, 13(1). doi.org/10.4148/1944-9771.1299
6. Dew, J., Britt, S. & Huston, S. (2012). Examining the relationship between financial issues and divorce. Family Relations, 61(4), 615–628. doi.org/10.1111/j.1741-3729.2012.00715.x
7. Garbinsky, E.N., Gladstone, J.J., Nikolova, H. & Olson, J.G. (2020). Love, lies, and money: Financial infidelity in romantic relationships. Journal of Consumer Research, 47(1), 1–24. doi.org/10.1093/jcr/ucz052

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.