Geld en vaste lasten verdelen

Er is niet één vaste manier om de kosten te verdelen als je samenwoont. Het Nibud beschrijft vier manieren: ieder de helft, naar verhouding van inkomen, zo dat beide partners hetzelfde bedrag overhouden, of een vaste bijdrage. Welke manier een stel kiest, hangt vaak af van het verschil in inkomen en van wat beide partners eerlijk vinden. Volgens het Nibud is vooral belangrijk dat de verdeling voor allebei eerlijk voelt.

Welke kosten worden verdeeld?

Het Nibud onderscheidt drie soorten uitgaven als je samenwoont:

• Vaste lasten: de huur of hypotheek, energie en verzekeringen.
• Huishoudelijke uitgaven: bijvoorbeeld boodschappen en brandstof voor de auto.
• Reserveringsuitgaven: dingen waarvoor gespaard wordt, zoals meubels, apparaten of een vakantie.

Niet alle kosten hoeven samen betaald te worden. De woonlasten, de boodschappen en de meubels zijn volgens het Nibud gezamenlijke kosten. Andere uitgaven kunnen persoonlijk blijven, zoals een eigen telefoonabonnement. Welke kosten precies samen zijn, verschilt per stel.

Vier manieren om te verdelen

Bij de eerste drie manieren stort ieder een afgesproken bedrag op een gezamenlijke rekening. Daarvan worden de gezamenlijke kosten betaald.

1. Ieder de helft

Alle gezamenlijke kosten worden door twee gedeeld. Het Nibud noemt deze manier alleen aan te bevelen als de partner met het laagste inkomen daarna nog genoeg overhoudt voor de eigen uitgaven.

2. Naar verhouding van inkomen

Ieder betaalt een deel van de kosten dat past bij zijn of haar deel van het inkomen. Verdient de een driekwart van het gezamenlijke inkomen, dan betaalt die driekwart van de gezamenlijke kosten en de ander een kwart. Ook het Juridisch Loket noemt deze mogelijkheid: wie het meest verdient, betaalt een groter deel.

3. Hetzelfde bedrag overhouden

De inkomens worden opgeteld en alle gezamenlijke kosten gaan eraf. Wat overblijft, wordt door twee gedeeld: dat is ieders vrij te besteden budget. De partner met het laagste inkomen houdt dat budget en draagt de rest bij. De partner met het hoogste inkomen betaalt wat er dan nog over is van de gezamenlijke kosten. Zo hebben beiden evenveel geld voor zichzelf.

4. Een vaste bijdrage

Als iemand bij de ander intrekt, kan een vast bedrag per maand worden afgesproken, een soort kostgeld. Het Nibud noemt dit een optie als iemand een eigen huis of inwonende kinderen heeft, of als een van de partners zulke hoge lasten heeft dat een andere verdeling niet redelijk is.

Een rekenvoorbeeld

Een voorbeeld met verzonnen bedragen: partner A verdient netto € 2.800 per maand, partner B € 1.800. De gezamenlijke kosten zijn € 2.000 per maand.

De manier maakt dus veel uit. Bij ieder de helft houdt B minder dan de helft over van wat A overhoudt. Bij hetzelfde bedrag overhouden betaalt A drie keer zoveel als B. Met de kosten-verdelen-calculator is dezelfde berekening te maken met andere bedragen.

Waar de keuze van afhangt

Welke verdeling stellen eerlijk vinden, verschilt. Een paar dingen die meespelen:

• Het verschil in inkomen. Bij een klein verschil maakt de keuze weinig uit. Bij een groot verschil houdt de partner met het laagste inkomen bij half-half veel minder over.
• Werk buiten en in huis. Als een van beiden minder uren betaald werk doet en meer thuis, bijvoorbeeld voor kinderen of het huishouden, levert die partner een bijdrage die niet in geld zit. Bij hetzelfde bedrag overhouden telt het inkomensverschil volledig mee.
• Gebruik. Sommige kosten horen vooral bij één persoon, zoals een auto die maar één partner gebruikt.
• Eigendom van het huis. Woont een partner in het koophuis van de ander, dan bouwt de eigenaar vermogen op in het huis. Het Nibud wijst erop dat de ander dat niet doet, ook niet als die meebetaalt, en dat die partner formeel geen rechten op het huis heeft. Volgens het Nibud kan dat een reden zijn om de partner niet mee te laten betalen aan het huis.

Eén pot of ook een eigen rekening?

In een onderzoek van het Nibud, met een vragenlijst uit 2018, gooide 61 procent al het inkomen op één hoop. 40 procent van de stellen had alleen een gezamenlijke rekening. Volgens het Nibud hoeft dat geen probleem te zijn als partners op dezelfde manier met geld omgaan. Is de een veel zuiniger dan de ander, dan kan het wel tot meningsverschillen leiden.

Het Nibud adviseert daarom om naast de gezamenlijke rekening ook ieder een eigen rekening aan te houden, zeker als partners verschillend met geld omgaan. Ook noemt het Nibud een gezamenlijke spaarrekening, bijvoorbeeld voor de vervanging van een wasmachine. Over het openen en gebruiken van zo'n rekening gaat de gezamenlijke rekening.

Afspraken vastleggen

Afspraken over geld kunnen worden vastgelegd in een samenlevingscontract. Het Nibud adviseert dat, en noemt daarbij hoe de kosten worden verdeeld en welk bedrag ieder als spaargeld heeft ingelegd. Ook het Juridisch Loket noemt de verdeling van de huishoudkosten als onderwerp voor zo'n contract.

Het Nibud stelt verder voor om elk jaar één vast moment te kiezen waarop een stel alle inkomsten en uitgaven naast elkaar legt. Een nieuwe baan of minder uren kan betekenen dat de verdeling niet meer past.

Samenwonen kan in 2026 ook gevolgen hebben voor toeslagen, een uitkering en de inkomstenbelasting, schrijft de Rijksoverheid. Daardoor kan het inkomen van een stel veranderen. Hoe dat uitpakt, verschilt per situatie. Op rijksoverheid.nl/samenwonen staat per situatie wat er verandert.

Wat het Nibud zegt over het gesprek

Geldzaken kunnen een lastig onderwerp zijn om met een partner te bespreken, schrijft het Nibud. Het geeft een paar handvatten: een rustig moment kiezen, niet als de sfeer al gespannen is, elkaar open vragen stellen en eerst de positieve kanten benoemen van hoe de ander met geld omgaat. Ook adviseert het Nibud om het liefst al vóór het samenwonen te weten hoe ieder over geld denkt, en om samen doelen te bespreken, zoals sparen voor een vakantie of een huis.

Over praten over geld in een relatie in het algemeen gaat relatie en geld. Over terugkerende conflicten gaat geldruzies. Naast geld verdelen stellen ook taken in huis: daarover gaat het huishouden verdelen. Alle artikelen over samenwonen staan bij samenwonen.

Bronnen

1. Nibud. Gezamenlijke rekening en geldzaken. nibud.nl
2. Verberk-de Kruik, M., van den Biggelaar, E. & Schonewille, G. (2019). Geld en relatie. Nibud. nibud.nl
3. Het Juridisch Loket. Wat zet ik in een samenlevingscontract? juridischloket.nl
4. Rijksoverheid. Samenwonen: maak een overzicht van wat u moet weten en regelen. rijksoverheid.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.