De jubileumkaart: inhoud en voorbeelden
Een jubileumkaart is een kaart voor een huwelijksjubileum of relatiejubileum. De kaart kan voor de eigen partner zijn of voor een ander paar, zoals ouders, grootouders of vrienden. In de meeste jubileumkaarten staan dezelfde onderdelen: een felicitatie, het aantal jaren, vaak een herinnering, iets over wat het paar of de partner bijzonder maakt, en een wens voor de toekomst. Onderzoek laat zien dat herinneringen ophalen samenhangt met warmere gevoelens voor de partner, en dat ontvangers van dankbare woorden blijer zijn dan schrijvers verwachten.
Welke jubilea er zijn
De bekendste huwelijksjubilea hebben een eigen naam. Volgens een artikel in Onze Taal uit 2004 zijn de algemeen bekende namen de koperen bruiloft (12,5 jaar), de zilveren bruiloft (25 jaar) en de gouden bruiloft (50 jaar). De gouden bruiloft is het oudst. Die naam komt van het ‘gulden jaar’, een oud woord voor een jubeljaar dat elke vijftig jaar terugkwam.
Voor andere jaren zijn er veel meer namen in omloop, maar die lijsten verschillen onderling sterk. In de negentiende eeuw kon een diamanten bruiloft gevierd worden na 60, 62,5 of 75 jaar. Volgens hetzelfde artikel hangt de groei van het aantal namen samen met meer welvaart en meer commercie. Een overzicht van de jubilea en hun namen staat op de pagina huwelijksjubilea. De jubileumcalculator op deze site rekent uit welk jubileum eraan komt.
Ook stellen die niet getrouwd zijn, vieren soms dat ze een bepaald aantal jaren samen zijn. Voor een relatiejubileum bestaat geen vaste naam, maar de kaarten lijken op elkaar.
Wat er meestal in staat
- Een aanhef en felicitatie. Bij een kaart voor de eigen partner vaak de naam of een koosnaam. Bij een kaart voor een paar meestal beide namen en ‘Gefeliciteerd’.
- Het aantal jaren. Het jubileum zelf, soms met de naam erbij, zoals ‘zilver’ of ‘goud’.
- Een herinnering. De trouwdag, het eerste huis, een reis, een moeilijke periode die het paar samen doorkwam.
- Wat het paar of de partner bijzonder maakt. Een eigenschap, een gewoonte, iets wat de schrijver bewondert.
- Een wens. Voor de dag zelf of voor de jaren die komen.
Een kaart hoeft niet alle onderdelen te bevatten. Veel kaarten zijn kort: een felicitatie, een wens en een naam.
Wat onderzoek zegt
Herinneringen ophalen
Een jubileum is een moment om terug te kijken. Nicole Alea en Susan Bluck onderzochten of herinneringen een rol spelen bij intimiteit in een relatie. Jonge en oudere volwassenen haalden een herinnering op aan een gebeurtenis uit hun eigen relatie, of lazen een verzonnen verhaal over een relatie. Na het ophalen van een eigen herinnering voelden deelnemers meer warmte voor hun partner. Bij vrouwen nam ook het gevoel van nabijheid toe. Vooral hoeveel persoonlijke betekenis een herinnering had, voorspelde hoeveel warmte en nabijheid iemand voelde.
Ontvangers zijn blijer dan schrijvers denken
Amit Kumar en Nicholas Epley lieten deelnemers een brief schrijven waarin ze iemand bedankten. De schrijvers onderschatten hoe blij en verrast de ontvangers zouden zijn, en ze overschatten hoe ongemakkelijk die het zouden vinden. Xuan Zhao en Nicholas Epley vonden hetzelfde bij complimenten. Deze onderzoeken gingen niet over jubileumkaarten. Wel gaat het om hetzelfde soort woorden: dank, waardering en lof.
Voorbeeldregels
De teksten hieronder zijn door de redactie geschreven als illustratie van wat er vaak in een jubileumkaart staat. Het zijn voorbeelden van vorm en toon, geen vaste teksten.
Voor de eigen partner
Lieve Sam, vijf jaar geleden zei je ‘ja’ op dat regenachtige stadhuisplein. Ik denk er nog vaak aan hoe we toen moesten lachen om onze natte schoenen. Op naar de volgende vijf, en nog veel meer.
Voor ouders of grootouders
Lieve pap en mam, veertig jaar samen. Jullie lieten ons zien hoe je samen door goede en lastige jaren gaat. Van harte gefeliciteerd met jullie robijnen bruiloft.
Voor een bevriend stel
Lieve Noor en Daan, gefeliciteerd met jullie koperen bruiloft! Twaalf en een half jaar, en nog steeds de gezelligste tafel van de vriendengroep. Een mooie dag gewenst.
Met humor
Tien jaar getrouwd en nog steeds niet uitgepraat over wie de afstandsbediening kwijt heeft. Gefeliciteerd, jullie zijn een team.
Kort
Gefeliciteerd met 25 jaar samen. Op nog vele mooie jaren!
Gedicht, kaart of brief
Teksten voor een huwelijk of jubileum hebben een lange traditie. Het Algemeen letterkundig lexicon noemt gedichten voor een geboorte, huwelijk of overlijden voorbeelden van gelegenheidspoëzie: poëzie die geschreven is naar aanleiding van een belangrijke gebeurtenis. In de zestiende tot en met de achttiende eeuw werden zulke gedichten soms zelfs besteld bij dichters. Ook nu kiezen sommige mensen voor een gedichtje op de kaart. Hoe liefdesgedichten vaak zijn opgebouwd, staat in een liefdesgedicht schrijven.
Een kaart is meestal kort. Wie meer ruimte wil voor herinneringen en gevoelens, kiest soms voor een brief. Daarover gaat een liefdesbrief schrijven. Op een feest wordt soms ook een toespraak gehouden. De opbouw daarvan staat in een jubileumspeech. Meer manieren om liefde te uiten staan in het overzicht liefde uiten.
Bronnen
- Beelen, H. (2004). ‘Gefeliciteerd met uw plutonium bruiloft’. Benamingen voor huwelijksverjaardagen. Onze Taal, 73, 88–89. Via DBNL. dbnl.org
- Alea, N. & Bluck, S. (2007). I'll keep you in mind: The intimacy function of autobiographical memory. Applied Cognitive Psychology, 21(8), 1091–1111. doi.org/10.1002/acp.1316
- Kumar, A. & Epley, N. (2018). Undervaluing gratitude: Expressers misunderstand the consequences of showing appreciation. Psychological Science, 29(9), 1423–1435. doi.org/10.1177/0956797618772506
- Zhao, X. & Epley, N. (2021). Insufficiently complimentary?: Underestimating the positive impact of compliments creates a barrier to expressing them. Journal of Personality and Social Psychology, 121(2), 239–256. doi.org/10.1037/pspa0000277
- Algemeen letterkundig lexicon (2012–). Gelegenheidspoëzie. DBNL. dbnl.org
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.