Co-ouderschap

Bij co-ouderschap verdelen gescheiden ouders de zorg voor hun kinderen ongeveer gelijk, en wonen de kinderen afwisselend bij allebei. Het is geen term uit de wet. De Expertgroep Alimentatie noemt het ‘een niet-wettelijke term’ voor verschillende vormen van gedeelde zorg. Van de ouders die in 2010 uit elkaar gingen, koos volgens het CBS 27 procent kort na de scheiding voor co-ouderschap. Voor geld en toeslagen gelden in 2026 aparte regels: ouders spreken samen af wie de kinderbijslag krijgt, en het kindgebonden budget gaat naar één van beiden.

Wat is co-ouderschap?

Na een scheiding houden de meeste ouders samen het gezag. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) geldt dat voor meer dan 90 procent van de ouders. Hoe ze de zorg verdelen, leggen ze vast in een zorgregeling in het ouderschapsplan. Die verdeling kan half om half zijn, maar ook bijvoorbeeld 70 tegen 30. Een zorgregeling met een ongeveer gelijke verdeling noemt het NJi co-ouderschap.

In de wet staat iets anders: een kind houdt na de scheiding recht op een ‘gelijkwaardige’ verzorging en opvoeding door beide ouders. Dat staat in artikel 1:247 van het Burgerlijk Wetboek. Wat dat in de praktijk betekent, bepalen ouders zelf, of de rechter als ze het niet eens worden. Volgens de Rijksoverheid zijn er geen standaardafspraken.

Vormen van co-ouderschap

Het NJi onderscheidt twee vormen. Bij coöperatief ouderschap overleggen ouders regelmatig, nemen ze samen beslissingen en gaan ze bijvoorbeeld samen naar gesprekken op school. Bij parallel ouderschap voedt elke ouder op zijn eigen manier op, met weinig contact. De afspraken liggen dan vast in het ouderschapsplan, en soms bemiddelt een derde, zoals een mediator of sociaal werker.

Wanneer telt het als co-ouderschap?

Instanties gebruiken eigen grenzen. Dienst Toeslagen spreekt van co-ouderschap als ouders de dagelijkse zorg op jaarbasis ongeveer gelijk verdelen, waarbij het kind minstens 156 dagen per kalenderjaar bij elke ouder is. Voorbeelden zijn 3 dagen bij de een en 3 bij de ander, of week om week. Een kind kan maar op één adres ingeschreven staan, meldt het CBS.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens het CBS was het tot begin jaren negentig vanzelfsprekend dat kinderen na een scheiding bij hun moeder bleven wonen. Sindsdien kiezen steeds meer ouders voor co-ouderschap. Van de ouders die in 2010 uit elkaar gingen, koos 27 procent er kort na de scheiding voor. Bij 80 procent van hen was de regeling twee jaar later nog steeds de praktijk. Na een wet uit 2009, die co-ouderschap wilde stimuleren, steeg het aandeel volgens het CBS tijdelijk, maar daarna daalde het weer. In een bericht uit september 2026 verwijst het CBS voor co-ouderschap nog naar de cijfers over 2010.

Co-ouderschap komt volgens het CBS vooral voor bij ex-partners die dicht bij elkaar wonen. In die gevallen houdt de regeling ook vaker stand. Van de 15-jarigen met gescheiden ouders stond begin 2025 82 procent bij de moeder ingeschreven en 16 procent bij de vader.

Wat onderzoek zegt

Zweedse onderzoekers rond Malin Bergström vergeleken bijna 148.000 Zweedse leerlingen uit het zesde en negende leerjaar. Kinderen die ongeveer evenveel bij beide ouders woonden, hadden minder psychosomatische klachten dan kinderen die vooral of alleen bij één ouder woonden. Ze hadden wel meer klachten dan kinderen die met beide ouders samen woonden. Het onderzoek keek naar één moment. Het laat dus niet zien of de woonvorm de oorzaak is. De onderzoekers schrijven zelf dat langlopend onderzoek nodig is.

Het NJi meldt dat uit onderzoek blijkt dat ook heel jonge kinderen goed kunnen opgroeien in twee huizen, als de ouders een positief contact met hun kind hebben. Voor goed co-ouderschap is volgens het NJi het belangrijkste dat ouders met elkaar kunnen communiceren en overleggen. Meer over wat onderzoek zegt over kinderen en scheiding staat in uit elkaar met kinderen.

Kosten verdelen

Bij co-ouderschap betalen beide ouders mee aan de kinderen. Volgens het Nibud zijn de totale kosten hoger, omdat sommige kosten dubbel worden gemaakt, zoals woonlasten en inboedel. Het Nibud maakt onderscheid tussen eigen kosten, die elk huishouden zelf maakt, en te verdelen kosten, zoals verzekeringen, contributies en schoolkosten. Die kunnen worden verdeeld naar draagkracht, naar het aantal dagen bij elke ouder, of half om half.

Ook bij co-ouderschap rekenen rechters met de alimentatienormen. De Expertgroep Alimentatie maakt in haar normen voor 2026 geen onderscheid tussen een ruime zorgregeling en co-ouderschap. Uitgangspunt is dat ouders naar verhouding van hun draagkracht bijdragen. Hoe dat wordt berekend, staat in alimentatie.

Kinderbijslag en kindgebonden budget in 2026

Kinderbijslag

Normaal krijgt de ouder bij wie het kind woont de kinderbijslag. Woont het kind 4 nachten per week of meer bij de andere ouder, dan gaat de kinderbijslag volgens de SVB naar die ouder. Bij co-ouderschap spreken ouders samen af wie de kinderbijslag krijgt. Staat dat op papier en hebben beiden getekend, dan voert de SVB dat uit. Anders kijkt de SVB naar een uitspraak van de rechter. Is er niets geregeld, dan krijgt ieder de helft.

Kindgebonden budget

Het kindgebonden budget gaat naar de ouder die bij de SVB als aanvrager van de kinderbijslag staat. Ook als beide ouders een deel van de kinderbijslag krijgen, krijgt maar één van hen het kindgebonden budget. Met twee of meer kinderen kan elke ouder aanvrager zijn voor andere kinderen. Dan kunnen beide ouders kindgebonden budget krijgen, als ze aan de voorwaarden voldoen.

Wie het krijgt, kan veel uitmaken, schrijft Dienst Toeslagen. Een alleenstaande ouder zonder toeslagpartner krijgt meer, en hoe lager het inkomen, hoe hoger het bedrag. In 2026 is het maximale jaarbedrag:

Voor een alleenstaande ouder daalt het bedrag met 7,6 procent van het inkomen boven € 29.736. Voor kinderen van 12 tot en met 15 jaar komt er € 724 bij, voor kinderen van 16 en 17 jaar € 964. Met de proefberekening van Dienst Toeslagen kunnen ouders allebei uitrekenen wat ze zouden krijgen.

Huurtoeslag en kinderopvangtoeslag

Bij co-ouderschap kunnen beide ouders de kinderen als medebewoner laten meetellen voor de huurtoeslag, ook als een kind op het andere adres staat ingeschreven. Kinderopvangtoeslag krijgt elke ouder voor de opvanguren die hij of zij zelf betaalt, samen maximaal 230 uur per kind per maand. Meestal geven ouders het co-ouderschap daarvoor door met een brief aan Dienst Toeslagen die ze allebei ondertekenen.

Deze regels en bedragen gelden in 2026. Welke regeling in een bepaalde situatie geldt, staat bij de SVB en Dienst Toeslagen. Meer over uit elkaar gaan staat in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

1. Expertgroep Alimentatie (2025). Rapport Alimentatienormen, versie januari 2026, paragraaf 4.3.5. De Rechtspraak. rechtspraak.nl (pdf)
2. CBS (30 juni 2020). Meerderheid gescheiden ouders blijft bij elkaar in de buurt. Statistische Trends. cbs.nl
3. CBS (17 september 2026). Kwart 15-jarigen heeft gescheiden ouders, laatste tien jaar niet veranderd. cbs.nl
4. Nederlands Jeugdinstituut. Co-ouderschap en andere vormen van ouderschap. nji.nl
5. Nederlands Jeugdinstituut. Hoe kom je tot een ouderschapsplan? nji.nl
6. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikel 247. wetten.overheid.nl
7. Rijksoverheid. Heb ik recht op omgang met mijn kind na een scheiding? rijksoverheid.nl
8. Bergström, M., Fransson, E., Modin, B., Berlin, M., Gustafsson, P.A. & Hjern, A. (2015). Fifty moves a year: is there an association between joint physical custody and psychosomatic problems in children? Journal of Epidemiology and Community Health, 69(8), 769–774. doi.org/10.1136/jech-2014-205058
9. Nibud. Co-ouderschap. nibud.nl
10. SVB. Vragen aanvraag kinderbijslag. svb.nl
11. SVB. Kindgebonden budget en co-ouderschap. svb.nl
12. Belastingdienst, Dienst Toeslagen. Ik word co-ouder: wat betekent dat voor mijn toeslagen? belastingdienst.nl
13. Belastingdienst, Dienst Toeslagen. Berekening kindgebonden budget 2026. belastingdienst.nl (pdf)

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.