Alimentatie

Alimentatie is een bijdrage in geld voor een kind of een ex-partner na een scheiding. Er zijn twee soorten. Kinderalimentatie is een bijdrage in de kosten van kinderen, die ouders tot hun 21e moeten onderhouden. Partneralimentatie is er alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap, als een van beiden niet genoeg inkomen heeft om van te leven. De hoogte hangt af van wat nodig is (de behoefte) en wat de betaler kan missen (de draagkracht). Rechters rekenen met de normen van de Expertgroep Alimentatie, ook bekend als de Trema-normen. Partneralimentatie duurt sinds 2020 in principe maximaal 5 jaar. Op 1 januari 2026 gingen alle alimentatiebedragen met 4,6 procent omhoog.

Kinderalimentatie

Ouders blijven na een scheiding samen financieel verantwoordelijk voor hun kinderen onder de 21. Dat geldt voor getrouwde en ongetrouwde ouders, ook voor een ouder zonder gezag. Volgens de Rijksoverheid spreken ouders samen af hoe ze de kosten verdelen. Woont een kind vooral bij de ene ouder, dan betaalt de andere ouder vaak kinderalimentatie. De afspraken komen in het ouderschapsplan. Bij een echtscheiding toetst de rechter ze. Zijn ouders het niet eens, dan bepaalt de rechter het bedrag.

Vanaf 18 jaar krijgt het kind de alimentatie zelf. Verdient het kind zelf geld, dan is minder alimentatie nodig. In bijzondere gevallen loopt de onderhoudsplicht door na 21 jaar, bijvoorbeeld als een kind door een handicap niet genoeg kan verdienen. Kinderalimentatie hoeft niet in de belastingaangifte te worden opgegeven en is ook niet aftrekbaar.

Hoe de berekening werkt

In de wet staat alleen dat alimentatie afhangt van behoefte en draagkracht. Wat dat precies betekent, staat niet in de wet. Daarom maakt de Expertgroep Alimentatie van de Rechtspraak elk jaar het Rapport Alimentatienormen. De versie voor 2026 verscheen op 31 december 2025. Het rapport bevat aanbevelingen en rekenmodellen. Het is geen wet: rechters en ouders mogen ervan afwijken. Volgens de expertgroep doen rechters dat meestal alleen bij bijzondere omstandigheden.

De behoefte van het kind

De behoefte van een kind heet in het rapport het ‘eigen aandeel’ van de ouders in de kosten van de kinderen. Het wordt bepaald met een tabel. Die is gebaseerd op onderzoek van het CBS en het Nibud naar welk deel van hun inkomen ouders gemiddeld aan kinderen besteden. Uitgangspunt is het netto besteedbare gezinsinkomen in de laatste periode dat het gezin nog samen was. De gedachte daarachter: een kind is gewend geraakt aan die welstand en zou door de scheiding in principe niet slechter af moeten zijn. Bij meer kinderen zijn de kosten per kind lager.

De draagkracht van de ouders

Daarna wordt per ouder berekend wat die kan missen. Bij de ouder die het kindgebonden budget krijgt, telt dat bedrag mee als inkomen. Vanaf een netto besteedbaar inkomen plus kindgebonden budget van € 2.100 per maand (2026) is 70 procent van de beschikbare ruimte draagkracht voor kinderalimentatie. Bij lagere inkomens ligt dat percentage hoger. Bij € 1.950 of minder gaat de expertgroep uit van een minimum van € 25 per maand voor één kind en € 50 voor twee of meer kinderen. Een nieuwe partner telt bij kinderalimentatie niet mee.

De zorgkorting

Een ouder bij wie het kind een deel van de tijd is, betaalt in die tijd zelf kosten. Daarvoor bestaat de zorgkorting: 5 procent van het eigen aandeel bij minder dan 1 dag per week, 15 procent bij 1 dag, 25 procent bij 2 dagen en 35 procent bij 3 dagen. Hoe dat bij gelijk verdeelde zorg werkt, staat in co-ouderschap.

Partneralimentatie

Partneralimentatie bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap, meldt het Nibud. Voor samenwoners geldt het dus niet. Kinderalimentatie gaat altijd voor.

Voor de behoefte gebruiken rechters vaak de ‘hofnorm’. Daarbij wordt het netto besteedbare gezinsinkomen tijdens het huwelijk verminderd met het eigen aandeel in de kosten van de kinderen. Van wat overblijft, geldt 60 procent als behoefte. Voor de draagkracht rekent de expertgroep met 60 procent van de beschikbare ruimte. Het laagste bedrag van behoefte en draagkracht is het maximum. Volgens het Nibud kijkt de rechter ook of de ontvanger zelf zou kunnen werken.

Hoe lang duurt partneralimentatie?

Voor afspraken of uitspraken vanaf 1 januari 2020 geldt artikel 1:157 van het Burgerlijk Wetboek. Partneralimentatie duurt de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van 5 jaar. Na 8 jaar huwelijk is dat dus 4 jaar. Er zijn drie uitzonderingen:

• Zijn er kinderen uit het huwelijk, dan stopt de alimentatie niet voordat het jongste kind 12 is.
• Duurde het huwelijk langer dan 15 jaar en krijgt de ontvanger binnen 10 jaar AOW, dan loopt de alimentatie door tot de AOW-leeftijd.
• Duurde het huwelijk langer dan 15 jaar, is de ontvanger geboren op of voor 1 januari 1970 en duurt het nog meer dan 10 jaar tot de AOW, dan duurt de alimentatie 10 jaar.

Als meer regels van toepassing zijn, geldt de langste termijn. De termijn begint als de scheiding is ingeschreven bij de gemeente. Partners kunnen samen een andere termijn afspreken. Is stoppen voor de ontvanger echt onredelijk, dan kan die de rechter binnen 3 maanden na het einde om verlenging vragen. Voor afspraken van 1 juli 1994 tot 2020 geldt een maximum van 12 jaar.

Partneralimentatie stopt eerder als de ontvanger opnieuw trouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat, gaat samenwonen alsof ze getrouwd zijn, zelf genoeg verdient of overlijdt.

Belasting

De ontvanger geeft partneralimentatie op als inkomen. De betaler mag het aftrekken. Volgens de Belastingdienst is die aftrek in 2026 voor inkomens vanaf € 78.426 maximaal 37,56 procent.

Indexering: elk jaar omhoog

Alimentatiebedragen stijgen elk jaar op 1 januari mee met de lonen. Dat staat in artikel 1:402a van het Burgerlijk Wetboek. Het percentage volgt uit de cao-lonen die het CBS meet. De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid stelt het vast in een beschikking.

Het percentage voor 2027 is op 22 oktober 2026 gepubliceerd in de Staatscourant. De verhoging gaat automatisch. Er is geen nieuwe uitspraak voor nodig.

Het LBIO: berekenen en innen

Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) maakt op verzoek een alimentatieberekening op basis van dezelfde normen. Dat kost € 125, voor het lopende jaar. Ook een advocaat of mediator kan de berekening maken.

Betaalt een ex-partner of ouder niet, dan kan het LBIO de inning overnemen. Voorwaarden zijn onder meer dat de alimentatie door de rechter is vastgesteld en dat er minstens € 10 achterstand is. Het LBIO int alleen de achterstand van de afgelopen 6 maanden, tenzij de rechter anders besliste. Voor de ontvanger is dat gratis. De betaler betaalt extra kosten als het LBIO moet incasseren. Volgens de Rechtspraak kunnen ouders of ex-partners alimentatie ook zonder rechter afspreken, bijvoorbeeld bij een notaris. Een uitspraak van de rechter geeft wel meer mogelijkheden bij een deurwaarder of het LBIO.

Deze regels en bedragen gelden in 2026. Een berekening voor een eigen situatie geeft het LBIO, een advocaat of een mediator. Hoe alimentatie binnen een scheiding past, staat in scheiden: de eerste stappen. Wat een procedure over alimentatie kost, staat in wat kost scheiden? Alle artikelen staan bij liefdesverdriet.

Bronnen

1. Rijksoverheid. Hoeveel kinderalimentatie krijg of betaal ik? rijksoverheid.nl
2. Rijksoverheid. Hoeveel partneralimentatie krijg of betaal ik? rijksoverheid.nl
3. Rijksoverheid. Hoe lang betaal ik partneralimentatie? rijksoverheid.nl
4. Rijksoverheid. Wanneer heb ik een onderhoudsplicht? rijksoverheid.nl
5. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 157 en 402a. wetten.overheid.nl
6. Expertgroep Alimentatie (2025). Rapport Alimentatienormen, versie januari 2026. De Rechtspraak. rechtspraak.nl (pdf)
7. De Rechtspraak. Alimentatienormen. rechtspraak.nl
8. De Rechtspraak. Alimentatie. rechtspraak.nl
9. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (13 november 2025). Beschikking wijzigingspercentage levensonderhoud 2026. Staatscourant 2025, 39488. officielebekendmakingen.nl
10. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (13 oktober 2026). Beschikking wijzigingspercentage levensonderhoud 2027. Staatscourant 2026, 36655. officielebekendmakingen.nl
11. Belastingdienst. Partneralimentatie betalen voor uw ex-partner. belastingdienst.nl
12. Nibud. Kinder- en partneralimentatie. nibud.nl
13. LBIO. Berekenen alimentatie. lbio.nl
14. LBIO. Wanneer kunnen wij u helpen? lbio.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.