Spullen verdelen na een breuk
Hoe spullen na een breuk worden verdeeld, hangt vooral af van hoe jullie samen waren. Getrouwde stellen en geregistreerde partners in gemeenschap van goederen krijgen in 2026 volgens de Rijksoverheid ieder de helft van alles wat in die gemeenschap valt. Voor samenwoners bestaat er geen gemeenschap van goederen: wat van een van beiden is, blijft van die persoon. Wat van beiden samen is, wordt verdeeld. Een samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden kunnen andere afspraken bevatten. Een huisdier is volgens de wet geen ‘zaak’, maar de regels voor spullen gelden er wel voor.
Getrouwd of geregistreerd partner
Wie trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat zonder huwelijkse voorwaarden, valt automatisch onder de wettelijke gemeenschap van goederen. Welke vorm dat is, hangt af van de datum. Sinds 1 januari 2018 geldt een beperkte gemeenschap. Daarin valt volgens de Rijksoverheid wat het stel vóór het huwelijk al samen had en wat het tijdens het huwelijk krijgt. Wat ieder vooraf alleen had, en erfenissen en schenkingen, blijven erbuiten. Wie vóór 2018 in gemeenschap van goederen trouwde, heeft een algehele gemeenschap. Dan zijn bijna alle bezittingen en schulden van allebei, ook wat iemand al vóór het huwelijk had. Het verschil staat uitgelegd in gemeenschap van goederen.
Bij een scheiding krijgen beide partners volgens de Rijksoverheid 50 procent van alle bezittingen en schulden die in de gemeenschap vallen. Dat gaat niet alleen over geld en een huis, maar ook over de inboedel: meubels, apparaten, de auto, servies en boeken.
Bewijzen wat van jou is
Spullen die buiten de gemeenschap vallen, moeten bij een scheiding te bewijzen zijn. De Rijksoverheid noemt de aankoopnota als voorbeeld, en bij erfenissen of grote schenkingen het testament of de schenkingsakte. Kan iemand niet aantonen dat iets alleen van hem of haar is, dan krijgt de ex-partner volgens de Rijksoverheid de helft. Ook de notarissen noemen in hun brochure Samen verder een factuur of ontvangstbewijs met de naam van de eigenaar als bewijs.
Afspraken vastleggen
Getrouwde partners leggen hun afspraken over de verdeling vaak vast in een echtscheidingsconvenant. Volgens de Rijksoverheid kunnen een advocaat, mediator of notaris daarbij helpen. De advocaat stuurt het convenant naar de rechtbank. Keurt de rechter het goed, dan liggen de afspraken vast en moeten beide ex-partners zich eraan houden. Een convenant is niet verplicht: partners kunnen hun afspraken ook zelf in een document zetten. Hoe de procedure verder loopt, staat in scheiden: de eerste stappen.
Samenwonend zonder huwelijk
Voor samenwoners heeft de wet bij uit elkaar gaan bijna niets geregeld, schrijft Notaris.nl. Er is geen gemeenschap van goederen. In de brochure Samen verder vatten de notarissen het samen als ‘Wat van u is, blijft van u.’ Hun voorbeeld is een antieke kast van oma: met afspraken op papier is bij een breuk duidelijk van wie zulke spullen zijn.
Voor geld op een en/of-rekening hangt het af van de afspraken. Zonder afspraken is dat geld volgens Notaris.nl niet gemeenschappelijk, maar blijft het van degene van wie het afkomstig is. In samenlevingscontracten staat vaak dat het geld op zo'n rekening van beiden samen is.
Hebben samenwoners een samenlevingscontract, dan gaat dat voor. Daarin kan staan wie wat meeneemt en hoe gezamenlijke bezittingen worden verdeeld. Hoe zo'n contract eindigt en wat het verder regelt, staat in samenlevingscontract beëindigen.
Spullen die van jullie samen zijn
Voor bezittingen die van twee mensen samen zijn, en die niet onder een huwelijksgemeenschap vallen, geldt het gewone recht over gemeenschappelijk bezit. Volgens artikel 3:178 van het Burgerlijk Wetboek kan ieder van beiden op elk moment vragen om die bezittingen te verdelen.
Komen ex-partners er samen niet uit, dan kan de rechter de verdeling vaststellen. Artikel 3:185 noemt drie manieren:
- ieder krijgt een deel van de spullen;
- een van beiden krijgt meer, en betaalt de ander het verschil in waarde;
- de spullen worden verkocht en de netto-opbrengst wordt verdeeld.
De rechter houdt daarbij rekening met de belangen van allebei. Voor het huis gelden dezelfde regels, met extra stappen bij de notaris en de bank. Dat staat in het huis na een scheiding.
Een rechter is niet altijd nodig. Exen kunnen de inboedel ook samen verdelen, of met hulp van een mediator. Bij mediation zoeken beide partijen onder begeleiding van een onafhankelijke mediator samen naar afspraken, schrijft de Rijksoverheid. Voorwaarde is dat allebei willen meewerken.
Als de ander iets niet teruggeeft
Soms houdt een ex spullen vast die van de ander zijn. Volgens artikel 5:2 van het Burgerlijk Wetboek mag de eigenaar van een zaak die opeisen van iedereen die haar zonder recht onder zich houdt. Daarbij kan de vraag spelen wie kan aantonen dat hij of zij eigenaar is. Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld, via 0800-8020.
Huisdieren
Een hond of kat voelt voor veel mensen als familie. De wet maakt daar een eigen categorie van. Artikel 3:2a van het Burgerlijk Wetboek begint met: ‘Dieren zijn geen zaken.’ Het tweede lid zegt dat de bepalingen over zaken wel op dieren van toepassing zijn, met de beperkingen die uit andere wetten en rechtsregels volgen. Bij een breuk betekent dat: voor de vraag van wie een dier is en hoe het wordt verdeeld, gelden in principe dezelfde regels als voor andere bezittingen. Bij getrouwde stellen kan een dier dus in de gemeenschap vallen. Bij samenwoners gaat het erom van wie het dier is, of dat het van beiden samen is.
Een dier kun je niet in tweeën delen. Mogelijke uitkomsten zijn dat een van beiden het dier houdt, eventueel met een vergoeding aan de ander, of dat ex-partners afspraken maken over bezoek of zorg om beurten. Zulke afspraken staan niet in de wet; ze hangen af van wat exen samen afspreken. Wat er komt kijken bij samen een dier nemen, staat in samen een huisdier nemen.
Bij een hond komt er nog iets bij. Honden moeten in Nederland gechipt en geregistreerd zijn. Volgens de Rijksoverheid moet een nieuwe eigenaar online doorgeven dat hij of zij de hond heeft, en meldt de vorige eigenaar de hond af.
Rekeningen, schulden en verzekeringen
Het Juridisch Loket noemt nog een aantal zaken bij uit elkaar gaan. Gezamenlijke rekeningen, zoals een en/of-rekening, worden leeggemaakt en het geld dat van beiden is, wordt verdeeld. Daarna kan de rekening worden opgeheven. Voor leningen die partners samen afsloten, blijven ze vaak allebei ‘hoofdelijk aansprakelijk’: de schuldeiser kan het hele bedrag bij ieder van beiden opeisen, ook na de breuk. Bij samenwoners zonder afspraken blijft een lening volgens het Juridisch Loket van degene die hem afsloot.
Ook gezamenlijke verzekeringen veranderen. Het Juridisch Loket noemt onder meer de zorgverzekering, de inboedelverzekering, de reisverzekering en de levensverzekering.
Meer dan spullen
Spullen verdelen is een praktische klus, maar vaak ook een emotionele. Een bank, een fotoalbum of een cadeau kan herinneringen oproepen aan de tijd samen. Sommige mensen verdelen alles in één keer, anderen in stappen. Wie later weer gaat samenwonen, krijgt opnieuw te maken met de vraag van wie welke spullen zijn.
Dit zijn de regels in 2026. Elke situatie is anders. De Rijksoverheid (telefoon 1400), het Juridisch Loket en een notaris hebben de details voor een specifieke situatie. Alle artikelen over uit elkaar gaan staan in het overzicht liefdesverdriet.
Bronnen
- Rijksoverheid. Waar heb ik recht op als ik trouw in gemeenschap van goederen? rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wat staat er in een echtscheidingsconvenant? rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wanneer kan ik kiezen voor mediation? rijksoverheid.nl
- Notaris.nl (KNB). Samenwonen. notaris.nl
- Notaris.nl (KNB). Samen verder: wat er volgens de wet geregeld is bij samenwonen, trouwen en geregistreerd partnerschap (brochure). notaris.nl (pdf)
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikelen 2a, 178 en 185 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 2 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
- Rijksoverheid. Moet ik mijn hond laten chippen en registreren? rijksoverheid.nl
- Het Juridisch Loket. Wat voor geldzaken moet ik regelen bij een scheiding? juridischloket.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.