Goedmaken na een ruzie

In relatieonderzoek heet goedmaken ‘herstel’: alles wat partners doen om tijdens of na een ruzie de spanning te verminderen en weer contact te maken. Onderzoek van het team van John Gottman laat zien dat herstelpogingen die op gevoel gericht zijn, zoals humor, genegenheid of begrip tonen, beter werken dan logische argumenten, en het best vroeg in een ruzie. Ook hoe snel partners na een ruzie tot rust komen, hangt samen met hoe tevreden ze zijn. En bij ernstiger kwetsingen blijkt dat goedmaken door de een en vergeving door de ander samen bijdragen aan het afsluiten ervan.

Wat is een herstelpoging?

De term ‘herstelpoging’ (in het Engels ‘repair attempt’) komt uit het onderzoek van John Gottman. Het gaat om een opmerking of gebaar waarmee een partner de negatieve sfeer tijdens een ruzie probeert te herstellen.

Gottman, Janice Driver en Amber Tabares ontwikkelden een systeem om zulke pogingen te herkennen in gefilmde gesprekken van pas getrouwde stellen over een twistpunt. Een herstelpoging telde als geslaagd als daarna de negatieve gevoelens afnamen of de positieve gevoelens toenamen. De pogingen die het best werkten, waren gericht op het gevoel tussen de partners:

  • samen lachen;
  • genegenheid laten zien;
  • iets over jezelf vertellen;
  • begrip en inleving tonen;
  • verantwoordelijkheid nemen voor een deel van het probleem;
  • laten merken dat het tussen jullie goed is, ook al zijn jullie het oneens.

Pogingen die vooral een beroep deden op logica of het oplossen van het probleem, waren minder effectief.

Wanneer herstel werkt

Vroeg in de ruzie

De onderzoekers verdeelden de gesprekken in blokken van drie minuten. De meest effectieve herstelpogingen kwamen in de eerste drie minuten, nog voordat de ruzie echt was opgelopen. Ze noemden dat ‘vooruitlopend’ herstel. Ook midden in het conflict werkten sommige pogingen. In de laatste drie minuten werkten er maar heel weinig. Dat past bij eerder onderzoek waaruit bleek dat de eerste minuten van een ruziegesprek veel voorspellen. Daarover gaat communicatie in je relatie.

Vriendschap als basis

Een herstelpoging werkt alleen als de ander die ook aanneemt. De onderzoekers vonden steun voor het idee dat de kwaliteit van de vriendschap tussen partners bepaalt of herstelpogingen aankomen.

Tot rust komen na de ruzie

Psycholoog Salvatore en collega’s volgden 73 jongvolwassenen die al vanaf hun geboorte aan een onderzoek meededen. Met hun partner voerden ze in het lab eerst tien minuten een gesprek over een conflict, en daarna vier minuten een ‘afkoelgesprek’. De onderzoekers keken hoe goed ieder het conflict kon loslaten.

Wie een partner had die zich goed herstelde, had meer positieve gevoelens over de relatie en was tevredener. Twee jaar later bleek ook iets anders: mensen die als baby minder veilig gehecht waren, hadden een stabielere relatie als hun partner zich goed van conflicten herstelde. Het herstel van de een kon dus iets opvangen bij de ander.

Ook in het eerdere onderzoek van Gottman uit 1998 hoorde elkaar kunnen kalmeren bij de stellen bij wie het goed ging. Hoe stellen een time-out gebruiken als een ruzie te hoog oploopt, staat in ruzie in een relatie.

Zich begrepen voelen

Ruzie hoeft een relatie niet te schaden. In zeven studies vonden Amie Gordon en Serena Chen dat conflict alleen samenging met minder tevredenheid bij mensen die zich niet begrepen voelden door hun partner. Bij wie zich wel begrepen voelde, was dat verband er niet. Dat kwam niet alleen doordat zij hun conflicten vaker oplosten. Volgens de onderzoekers is zich begrepen voelen een signaal dat de partner zich inzet voor de relatie.

Goedmaken en vergeven

Niet elke ruzie is een meningsverschil over de afwas. Soms heeft een van beiden de ander echt gekwetst of het vertrouwen geschaad. Psychologen Peggy Hannon, Caryl Rusbult en collega’s onderzochten in drie studies wat er dan gebeurt. Ze lieten getrouwde stellen praten over kwetsingen die nog niet waren afgesloten, en vroegen stellen die aan het daten waren om bij te houden wat er gebeurde.

Als degene die de ander had gekwetst het probeerde goed te maken (in het onderzoek ‘amends’ genoemd), vergaf de gekwetste partner vaker. En zowel het goedmaken als de vergeving droegen eraan bij dat de kwestie werd afgesloten. Dat beeld kwam overeen bij de gekwetste partner, de partner die had gekwetst en de onderzoekers die meekeken.

Frank Fincham en collega’s vonden bij getrouwde stellen dat vergeving samenhing met hoe goed partners hun conflicten oplosten. Bij vrouwen die welwillender waren na een kwetsing, meldden hun mannen dat conflicten beter werden opgelost. Bij mannen die meer op vergelding uit waren, meldden hun vrouwen dat conflicten slechter werden opgelost. Die verbanden bleven staan als rekening werd gehouden met hoe tevreden de partners waren.

Wat een excuus meer of minder overtuigend maakt, staat in sorry zeggen. Wat vergeving is en waar de grenzen liggen, staat in vergeven.

Als goedmaken niet het antwoord is

Sommige ruzies komen steeds terug, omdat ze gaan over blijvende verschillen tussen partners. Goedmaken sluit dan één ruzie af, maar niet het onderwerp. Daarover gaat steeds dezelfde ruzie.

En als er angst, dreiging of geweld in een relatie is, gaat het niet meer om een gewone ruzie die je kunt goedmaken. Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000, ook anoniem. Bij direct gevaar: 112. Ook de huisarts is een plek waar je hiermee terecht kunt. Meer artikelen staan in het overzicht relatie.

Bronnen

  1. Gottman, J.M., Driver, J. & Tabares, A. (2015). Repair during marital conflict in newlyweds: How couples move from attack–defend to collaboration. Journal of Family Psychotherapy, 26(2), 85–108. doi.org/10.1080/08975353.2015.1038962
  2. Salvatore, J.E., Kuo, S.I., Steele, R.D., Simpson, J.A. & Collins, W.A. (2011). Recovering from conflict in romantic relationships: A developmental perspective. Psychological Science, 22(3), 376–383. doi.org/10.1177/0956797610397055
  3. University of Washington (20 februari 1998). Husband's willingness to be influenced by wife, share power are key predictors of newlywed happiness, stability, UW study shows. Over: Gottman, J.M., Coan, J., Carrère, S. & Swanson, C. (1998), Journal of Marriage and the Family, 60(1), 5–22. washington.edu
  4. Gordon, A.M. & Chen, S. (2016). Do you get where I’m coming from? Perceived understanding buffers against the negative impact of conflict on relationship satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 110(2), 239–260. doi.org/10.1037/pspi0000039
  5. Hannon, P.A., Rusbult, C.E., Finkel, E.J. & Kamashiro, M. (2010). In the wake of betrayal: Amends, forgiveness, and the resolution of betrayal. Personal Relationships, 17(2), 253–278. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01275.x
  6. Fincham, F.D., Beach, S.R.H. & Davila, J. (2004). Forgiveness and conflict resolution in marriage. Journal of Family Psychology, 18(1), 72–81. doi.org/10.1037/0893-3200.18.1.72
  7. Veilig Thuis. Dwingende controle verwoest levens. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen