Bij je partner intrekken

Wie bij een partner intrekt, woont in het huis van de ander. Dat lijkt een kleine stap, maar juridisch maakt het veel uit of het een huurhuis of een koophuis is. In een huurhuis word je niet vanzelf huurder: zonder medehuur of een contract op twee namen heb je geen eigen recht op de woning. In een koophuis word je niet vanzelf mede-eigenaar, ook niet als je meebetaalt. In beide gevallen moet je je binnen 5 dagen na de verhuizing inschrijven bij de gemeente. Hieronder staan de regels zoals ze in 2026 gelden.

Wat geldt in elk huis

Ongehuwde samenwoners hebben volgens de wet bijna geen rechten en plichten tegenover elkaar. Er is geen gemeenschap van goederen en er is niets geregeld als jullie uit elkaar gaan, schrijft Notaris.nl. Wie bij wie intrekt, bepaalt daardoor wie het sterkst staat als de relatie eindigt of als de bewoner van het huis overlijdt.

De verhuizing geef je door aan de gemeente waar je gaat wonen, uiterlijk 5 dagen nadat je bent verhuisd. Dat kan ook tot 4 weken van tevoren. Gebeurt het later, dan neemt de gemeente de datum van de melding als verhuisdatum. Gemeenten mogen in 2026 een boete geven van maximaal € 325 als belangrijke wijzigingen niet op tijd worden doorgegeven. Voor de inschrijving is een bewijs van bewoning nodig. De Rijksoverheid noemt een huurcontract, een koopakte of een toestemmingsverklaring van de hoofdbewoner. Wie intrekt, heeft vaak geen eigen contract of akte; de toestemmingsverklaring van de partner is dan de mogelijkheid uit dat rijtje.

De inschrijving heeft gevolgen voor toeslagen en belasting. Dat staat uitgebreider bij proefsamenwonen.

Intrekken in een huurhuis

Mag het?

De Rijksoverheid verwijst naar het huurcontract: daarin staat of iemand mag komen inwonen. Het Juridisch Loket meldt dat een samenwoonverbod in een huurcontract vaak niet geldig is.

Medehuurder worden

Wie bij een huurder intrekt zonder getrouwd of geregistreerd partner te zijn, is niet vanzelf medehuurder. Het stel moet dat samen aan de verhuurder vragen. De verhuurder moet binnen 3 maanden reageren. Volgens artikel 7:267 van het Burgerlijk Wetboek kan het stel daarna samen de rechter vragen om te beslissen. De rechter wijst het verzoek af als de partner nog geen 2 jaar in de woning woont met een duurzame gemeenschappelijke huishouding, of als de partner de huur financieel niet zou kunnen dragen. Ook mag het verzoek niet alleen bedoeld zijn om de partner snel de woning te geven.

Een medehuurder staat niet in het contract, maar heeft dezelfde rechten en plichten als de hoofdhuurder, zoals huurbescherming. Medehuur stopt zodra de medehuurder ergens anders gaat wonen. Het alternatief is dat het contract op twee namen komt te staan. Dat heet samenhuur. Over het verschil gaat samen huren.

Als de relatie eindigt of de huurder overlijdt

Staat het contract alleen op naam van de partner en ben je geen medehuurder, dan heb je volgens het Juridisch Loket meestal geen recht op de woning. Zegt de huurder de huur op, dan moet de ander ook weg. Bij overlijden van de huurder mag de achterblijvende partner er meestal nog 6 maanden blijven. Binnen die 6 maanden kan die partner de rechter vragen om de huur voort te zetten. De rechter keurt dat meestal goed als er een duurzame gemeenschappelijke huishouding was en de partner de huur alleen kan betalen.

Ben je wel medehuurder, dan hebben jullie bij een breuk allebei recht op de woning. Komen jullie er samen niet uit, dan beslist de rechter.

Huurtoeslag

Krijgt de huurder huurtoeslag? Dan telt de intrekkende partner mee als medebewoner, ook als jullie geen toeslagpartners zijn. Dat geldt vanaf de 1e van de maand na de inschrijving. Het inkomen en vermogen van een medebewoner tellen meestal mee voor de huurtoeslag, meldt de Belastingdienst. Andere toeslagen veranderen pas als jullie toeslagpartners worden.

Intrekken in een koophuis

Geen eigendom zonder notaris

Wie in het koophuis van de partner gaat wonen, wordt daar niet vanzelf eigenaar van. Ook een samenlevingscontract maakt jullie niet allebei eigenaar, schrijft de Rijksoverheid: samen eigenaar worden gaat via de notaris. Volgens het Juridisch Loket bepaalt de eigenaar wat er met het huis gebeurt en wie er mag wonen. Bij een breuk kan de eigenaar de ander vragen om direct te vertrekken, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken, bijvoorbeeld in een samenlevingscontract.

Overlijdt de eigenaar, dan gaat het huis naar de erfgenamen. Samenwoners zijn niet vanzelf elkaars erfgenaam. Dat kan alleen met een testament, meldt Wijzer in geldzaken, het platform van het ministerie van Financiën. Daarover gaat samenwonen en erven.

Hoe stellen het regelen

Het Nibud beschrijft drie manieren waarop stellen het wonen in een koophuis van één partner regelen:

  • Mede-eigenaar worden. De eigenaar verkoopt een deel van het huis aan de partner, via de notaris. De partner betaalt over dat deel overdrachtsbelasting. Woont de koper er zelf, dan is dat in 2026 2 procent, of 0 procent als de koper aan de voorwaarden van de startersvrijstelling voldoet. Volgens het Nibud kan het hebben van een eigen (verkocht) huis gevolgen hebben voor de hypotheekrenteaftrek van de intrekkende partner.
  • ‘Huur’ betalen. De partner betaalt een bedrag voor het wonen. Dat kan worden afgeleid van de huurwaarde, bijvoorbeeld met de Huurprijscheck van de Huurcommissie, of van een deel van de netto hypotheeklast. Het Nibud wijst erop dat de partner dan formeel geen rechten heeft en geen vermogen opbouwt in het huis.
  • Niet meebetalen aan het huis. De eigenaar houdt het belastingvoordeel en bouwt vermogen op. Volgens het Nibud kan dat een reden zijn om de partner niet mee te laten betalen aan het huis.

Welke manier een stel kiest, verschilt. Het Nibud noemt daarnaast een vaste bijdrage per maand, een soort kostgeld, als mogelijkheid wanneer iemand intrekt bij een partner met een eigen huis.

Waardestijging en investeringen

Een waardestijging of waardedaling van het huis raakt alleen de eigenaar. Wijzer in geldzaken noemt dat soms oneerlijk, bijvoorbeeld als de woonlasten wel worden gedeeld. Afspraken over de waardeverandering kunnen in een samenlevingscontract worden vastgelegd. Ook het Juridisch Loket noemt als onderwerp voor zo'n contract wat er gebeurt als de ene partner een verbouwing betaalt in het huis van de ander.

Belasting en toeslagen

Intrekken in het koophuis van een partner maakt jullie niet vanzelf fiscale partners of toeslagpartners. Een gezamenlijke koopwoning waarin jullie allebei wonen is wel een van de situaties waarin dat zo is. Wordt de partner mede-eigenaar, dan worden jullie dus fiscale partners en toeslagpartners. Een notarieel samenlevingscontract, een gezamenlijk kind of aanmelding als pensioenpartner heeft hetzelfde gevolg.

Het eigen huis van de intrekkende partner

Wie intrekt, heeft vaak zelf nog een huis. Een huurcontract stopt na de opzegtermijn. Die is volgens het Juridisch Loket even lang als de betaalperiode van de huur, dus meestal 1 maand, en nooit langer dan 3 maanden. Opzeggen gaat per aangetekende brief. Bij een koophuis spelen verkoop of verhuur. Sommige stellen houden het eigen huis een tijd aan; de gevolgen daarvan staan bij proefsamenwonen.

Waar de details staan

Deze regels gelden in 2026. Hoe ze uitpakken, verschilt per situatie. Het Juridisch Loket (0800-8020) geeft gratis juridisch advies aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld. Een notaris legt uit wat mede-eigendom of een samenlevingscontract in een specifieke situatie regelt, en de Belastingdienst heeft de details over toeslagen en belasting. Alle artikelen over samenwonen staan bij samenwonen.

Bronnen

  1. Rijksoverheid. Samenwonen: maak een overzicht van wat u moet weten en regelen. rijksoverheid.nl
  2. Rijksoverheid. Hoe kan ik mijn verhuizing doorgeven aan de gemeente? rijksoverheid.nl
  3. Notaris.nl (KNB). Samenwonen. notaris.nl
  4. Het Juridisch Loket. Hoe word ik medehuurder? juridischloket.nl
  5. Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 267 (geldend op 1 januari 2026). wetten.overheid.nl
  6. Het Juridisch Loket. Wie krijgt de huurwoning als we niet meer samenwonen? juridischloket.nl
  7. Het Juridisch Loket. Kan ik na het overlijden van de huurder in de huurwoning blijven? juridischloket.nl
  8. Het Juridisch Loket. Wie krijgt de koopwoning als we niet meer samenwonen? juridischloket.nl
  9. Het Juridisch Loket. Wat zet ik in een samenlevingscontract? juridischloket.nl
  10. Het Juridisch Loket. Hoe kan ik mijn huur opzeggen? juridischloket.nl
  11. Nibud. Gezamenlijke rekening en geldzaken. nibud.nl
  12. Wijzer in geldzaken. Samenwonen: dit moet je regelen om later gedoe te voorkomen. wijzeringeldzaken.nl
  13. Belastingdienst. Wanneer is iemand mijn medebewoner voor de huurtoeslag? belastingdienst.nl
  14. Belastingdienst. Toeslagpartner voor de toeslagen. belastingdienst.nl
  15. Belastingdienst. Fiscaal partnerschap: wanneer ben ik fiscaal partner? belastingdienst.nl
  16. Belastingdienst. Het tarief van de overdrachtsbelasting. belastingdienst.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen