Je achternaam na het huwelijk

Na een huwelijk of geregistreerd partnerschap verandert je officiële achternaam niet. Je mag wel de achternaam van je partner gebruiken, alleen of samen met je eigen naam. Dat heet naamgebruik. Je kunt die keuze laten vastleggen in de Basisregistratie Personen (BRP) bij de gemeente. Toestemming van je partner is daarvoor niet nodig. Voor kinderen gelden andere regels. Sinds 1 januari 2024 kunnen ouders hun kind ook de achternamen van allebei geven.

Geslachtsnaam en naamgebruik

Het verschil tussen twee begrippen is hier belangrijk. De geslachtsnaam is je officiële achternaam. Die staat in je geboorteakte en verandert niet door een huwelijk. Het naamgebruik is de naam waarmee je in het dagelijks leven wordt aangesproken en aangeschreven.

Volgens de Rijksoverheid gaat het bij het gebruik van de naam van je partner om dagelijks gebruik. De Belastingdienst, de zorgverzekeraar en andere instanties schrijven je aan met de naam die je kiest. In officiële documenten staat altijd je officiële achternaam, bijvoorbeeld op je paspoort of rijbewijs. Volgens de gemeente Den Haag kan de achternaam van de partner daar wel bij worden vermeld. Sluis schrijft dat ook in het trouwboekje de eigen naam blijft staan.

Naamgebruik is iets anders dan een naamswijziging. Wie de officiële achternaam zelf wil veranderen, vraagt dat volgens de Rijksoverheid aan bij Justis. Daarvoor gelden voorwaarden, en het kost geld.

Welke namen je kunt kiezen

Artikel 1:9 van het Burgerlijk Wetboek geeft getrouwde en geregistreerde partners het recht om de achternaam van hun partner te gebruiken, of die vóór of na de eigen naam te zetten. Dat geldt voor alle partners, ongeacht hun geslacht. In de praktijk zijn er vier mogelijkheden. De gemeente Sluis noemt ze zo:

de eigen naam;
de naam van de partner, gevolgd door de eigen naam;
de naam van de partner;
de eigen naam, gevolgd door de naam van de partner.

Een voorbeeld ter illustratie: iemand met de achternaam Jansen trouwt met iemand die De Vries heet. Jansen kan dan kiezen voor Jansen, De Vries-Jansen, De Vries of Jansen-De Vries. De partner heeft dezelfde keuzes, andersom. Beide partners kiezen los van elkaar. De officiële achternaam van allebei blijft wat hij was.

Naamgebruik doorgeven

Sommige gemeenten vragen er al naar bij de melding van het voorgenomen huwelijk. Sluis vraagt dan op welke naam iemand na het huwelijk in de basisadministratie wil staan. Ook Utrecht noemt de keuze van de achternaam als iets om vooraf over na te denken. Hoe die melding werkt, staat in ondertrouw.

Later veranderen kan ook. In Den Haag kan een verandering van naamgebruik twee weken na de wijziging van de burgerlijke staat worden aangevraagd. Dat kan online met DigiD of met een ondertekende brief, en het is gratis. Online duurt het daar vijf werkdagen, schriftelijk tien. Andere gemeenten hebben een eigen werkwijze.

Na een scheiding of overlijden

Het recht om de naam van de partner te gebruiken stopt niet automatisch. Volgens artikel 1:9 behoudt iemand die getrouwd is geweest dat recht, zolang die persoon niet hertrouwt of een nieuw partnerschap aangaat. Na een echtscheiding waarbij er geen nog levende kinderen of kleinkinderen uit het huwelijk zijn, kan de rechter dat recht op verzoek van de ex-partner wel afnemen, als daar gegronde redenen voor zijn. Over het einde van een huwelijk gaat scheiden.

De achternaam van kinderen

Voor kinderen gaat het om de geslachtsnaam zelf, niet om naamgebruik. De regels staan in artikel 1:5 van het Burgerlijk Wetboek.

Kiezen bij het eerste kind

Volgens de Rijksoverheid kunnen ouders in 2026 kiezen voor de achternaam van de moeder, de duomoeder of de vader, of voor de achternamen van allebei. Die keuze wordt gemaakt bij het eerste kind en geldt daarna ook voor alle volgende kinderen van dezelfde ouders. De ouders leggen de keuze samen vast bij de burgerlijke stand: voor de geboorte, bij de geboorteaangifte of bij de erkenning. Dat kan niet door één ouder alleen en ook niet schriftelijk.

Wordt er geen keuze gemaakt, dan bepaalt de wet de naam. Bij een getrouwde man en vrouw krijgt het kind dan de achternaam van de vader. Bij ouders die niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partners zijn, krijgt het kind de achternaam van de moeder. Bij twee getrouwde vrouwen hangt het af van de situatie, bijvoorbeeld of er een bekende of onbekende donor is.

De gecombineerde achternaam sinds 2024

Sinds 1 januari 2024 kunnen ouders hun eerste kind dat op of na die datum is geboren de achternamen van allebei geven. Dat heet een gecombineerde of dubbele achternaam. De regels volgens de Rijksoverheid en artikel 1:5:

er mogen niet meer dan twee namen worden gegeven;
de ouders bepalen zelf de volgorde;
de gecombineerde naam geldt ook voor alle volgende kinderen van dezelfde ouders;
het is niet verplicht: één achternaam blijft mogelijk;
heeft een ouder zelf al een gecombineerde naam, dan kan maar één deel daarvan worden doorgegeven.

Getrouwde ouders die een andere naam willen dan de naam die het kind automatisch zou krijgen, en die keuze niet vóór de geboorte hebben vastgelegd, kunnen volgens de Rijksoverheid geen online geboorteaangifte doen. Ze gaan dan samen naar de balie.

Voor kinderen die vóór 2024 zijn geboren, bestond een overgangsregeling. Ouders van kinderen geboren op of na 1 januari 2016 konden tot en met 31 december 2024 alsnog een gecombineerde naam kiezen. Die regeling is niet verlengd. Dat schreef de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid in 2025 in antwoorden aan de Tweede Kamer.

Opnieuw kiezen bij trouwen met de andere ouder

Ouders die al een kind hebben en daarna met elkaar trouwen of een partnerschap sluiten, kunnen eenmalig opnieuw een naamskeuze doen voor hun kinderen. Dat kan alleen op de dag van het huwelijk of partnerschap. Volgens de Rijksoverheid is die naamskeuze gratis en moet de trouwgemeente het ruim van tevoren weten. Utrecht noemt als voorwaarde dat het kind de Nederlandse nationaliteit heeft.

Buiten dat moment kan een gecombineerde achternaam alleen nog via Justis, onder voorwaarden. Volgens de Rijksoverheid kost zo’n verzoek tot naamswijziging € 835. Alleen een ouder met gezag kan het aanvragen, en beide ouders moeten het eens zijn. Meer over het combineren van een relatie en een gezin staat in relatie en kinderen.

Dit zijn de regels in 2026. Bij een buitenlandse nationaliteit kunnen ook buitenlandse naamregels meespelen. De gemeente en Justis hebben de details voor een specifieke situatie. De regels voor naamgebruik zijn bij een huwelijk en een geregistreerd partnerschap gelijk; zie trouwen of geregistreerd partnerschap. Alle onderwerpen rond trouwen staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

Rijksoverheid. Wat zijn mijn rechten en plichten binnen het huwelijk of geregistreerd partnerschap? rijksoverheid.nl
Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 5, 6 en 9 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
Gemeente Den Haag (bijgewerkt 5 juni 2026). Verandering naamgebruik aanvragen. denhaag.nl
Gemeente Sluis (2026). Trouwen en partnerregistratie in de gemeente Sluis. gemeentesluis.nl (pdf)
Gemeente Utrecht (2026). Trouwen in Utrecht. utrecht.nl
Rijksoverheid. Welke achternaam kan ik voor mijn kind kiezen? rijksoverheid.nl
Rijksoverheid. Mag ik mijn kind 2 achternamen geven? rijksoverheid.nl
Rijksoverheid. Veelgestelde vragen over de gecombineerde achternaam. rijksoverheid.nl
Antwoord van staatssecretaris Struycken (Justitie en Veiligheid) op vragen van het lid Mutluer over gecombineerde achternamen. Aanhangsel van de Handelingen II 2024/25, nr. 1103. officielebekendmakingen.nl (pdf)

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.