Trouwlocaties en hun regels
Volgens de wet wordt een huwelijk ‘in het openbaar in het gemeentehuis’ gesloten. Toch kan er op veel meer plekken worden getrouwd. Een gemeente kan een ander gebouw namelijk aanwijzen als ‘huis der gemeente’. Dat kan vast, voor een trouwlocatie die vaker wordt gebruikt, of eenmalig, voor een locatie die het stel zelf kiest. Welke plekken zijn toegestaan, verschilt per gemeente. Rotterdam staat in 2026 bijna elke veilige en openbaar toegankelijke plek toe. Utrecht sluit onder meer parken, bossen en boten uit.
Wat de wet zegt
Artikel 1:63 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een huwelijk ‘in het openbaar in het gemeentehuis’ wordt voltrokken, ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand en in het bijzijn van twee tot vier getuigen. Dat geldt in 2026 nog steeds.
Gemeenten leggen in hun eigen regels uit hoe dat werkt. De gemeente Leiden schrijft in haar beleidsregels voor trouwlocaties: ‘Trouwen mag dus niet overal, maar slechts op plaatsen die als zodanig zijn aangewezen.’ Een locatie aanwijzen als ‘huis der gemeente’ is volgens Leiden geregeld in de Gemeentewet. In de toelichting op de regeling van Apeldoorn staat dat dit een bevoegdheid is van de gemeenteraad, die de raad daar heeft overgedragen aan het college van burgemeester en wethouders.
Waarom ‘openbaar’ belangrijk is
Volgens dezelfde toelichting van Apeldoorn is openbaarheid het belangrijkste uitgangspunt van artikel 1:63. Die regel moest geheime huwelijken voorkomen. Een trouwlocatie moet tijdens de ceremonie daarom voor iedereen toegankelijk zijn. Vindt de trouwambtenaar de openbaarheid van een locatie onvoldoende, dan mag die volgens Apeldoorn weigeren het huwelijk daar te sluiten. Dat geldt ook voor een woonhuis.
De regels gaan alleen over de plek van de ceremonie. Voor het feest gelden ze niet. Veel stellen trouwen op de ene plek en vieren het feest op een andere.
Drie soorten trouwlocaties
Gemeenten onderscheiden meestal drie soorten locaties.
Locaties van de gemeente zelf. Dat zijn het stadhuis of gemeentehuis en soms andere gemeentelijke gebouwen. Utrecht heeft trouwzalen in het stadhuis en het stadskantoor. Sluis heeft de raadzaal in het Belfort en de Burgerzaal in het gemeentehuis van Oostburg.
Vaste trouwlocaties. Dit zijn locaties die de gemeente vooraf heeft goedgekeurd en die vaker worden gebruikt. Utrecht noemde in 2026 ruim twintig vaste locaties, waaronder de Domtoren, Kasteel de Haar, het Academiegebouw, de Nicolaikerk en een aantal restaurants. Bij zo'n locatie maakt het stel eerst afspraken met de locatie en daarna met de gemeente.
Een eigen locatie. Het stel kiest zelf een plek, en de gemeente wijst die eenmalig aan. Utrecht noemt als voorbeelden ‘het café om de hoek, uw eigen huiskamer of een feestzaal’. Sluis noemt een strandpaviljoen, een kerk of een gebouw dat een bijzondere betekenis heeft voor het stel.
Regels voor een eigen locatie: voorbeelden
De voorwaarden voor een eigen locatie verschillen sterk per gemeente:
| Gemeente | Voorwaarden | Aanvragen |
|---|---|---|
| Rotterdam (2026) | Kan overal en op elk moment, ook in het weekend en 's nachts, zolang de locatie veilig en voor iedereen toegankelijk is. De beheerder vult samen met het stel een verklaring trouwlocatie in. | Verklaring uiterlijk zes weken voor de ceremonie |
| Utrecht (2026) | De locatie ligt in de gemeente Utrecht. Een park, bos, boomgaard of (varende) boot kan niet. | Uiterlijk zes weken voor de trouwdatum |
| Sluis (2026) | Het moet een gebouw zijn met een openbaar karakter. De eigenaar geeft schriftelijk toestemming. Het stel zorgt zelf voor stoelen, tafels, geluid en zo nodig voorzieningen voor rolstoelgebruikers. | Schriftelijk verzoek minimaal drie maanden vooraf |
| Apeldoorn (regeling 2019) | Een gebouw binnen de gemeente, niet in strijd met de openbare orde. Een door het stel aangewezen persoon is ceremoniemeester en gastheer of gastvrouw. | Uiterlijk acht weken vooraf |
| Leiden (beleidsregels 2017) | Binnen de gemeente, dus niet varend, vliegend of rijdend. In de open lucht alleen met een overdekte plek of binnenlocatie in de buurt om naar uit te wijken. | Per aanvraag beoordeeld |
De regelingen van Apeldoorn en Leiden zijn ouder, maar golden in 2026 nog. Op een eigen locatie is in Apeldoorn geen bode van de gemeente aanwezig. Daar regelt de ceremoniemeester het praktische deel. Wat die rol inhoudt, staat in de ceremoniemeester.
Een kerk kan, zoals in Sluis, ook dienen als locatie voor het burgerlijk huwelijk. Een kerkelijke inzegening is een aparte viering naast het huwelijk bij de gemeente. Daarover gaat het kerkelijk huwelijk. Voor een ceremonie buiten Nederland gelden andere regels: zie trouwen in het buitenland.
Verschillen in kosten
De gemeente rekent meestal meer voor een ceremonie buiten het gemeentehuis. De kosten van de locatie zelf komen er nog bij. Een paar tarieven voor 2026, op een doordeweekse dag overdag:
- Utrecht: € 833,55 op een vaste locatie en € 1.099,80 op een locatie naar keuze. In het stadhuis is dat € 1.066,25.
- Zeist: € 684,35 op een vast aangewezen locatie en € 1.026,50 op een eenmalig aangewezen locatie.
- Rotterdam: € 770,90 op een eigen locatie tussen 9.00 en 17.00 uur. Op zaterdag overdag is dat € 1.084,30 en 's nachts of op zondag € 2.168,60.
Een overzicht van alle kosten rond de ceremonie en het feest staat in wat kost een bruiloft?.
Praktische verschillen tussen locaties
Naast de regels verschillen locaties in wat er mag en past. In de trouwzalen van het Utrechtse stadhuis mag muziek worden afgespeeld en is een ringleiding voor slechthorenden. In de trouwzaal van het stadskantoor zijn geen toespraken, maar alleen het ja-woord, en er is geen catering. In Rotterdam duurt een ceremonie op een eigen locatie zestig minuten, en of er muziek mag, hangt af van de locatie.
Ook het aantal plaatsen verschilt. In de grote trouwzaal van het Utrechtse stadhuis mogen maximaal 53 mensen, in de raadzaal van het Belfort in Sluis ongeveer 80 tot 100. Op een eigen locatie hangt dat af van de plek zelf. Meer over aantallen gasten staat in de gastenlijst.
De regels en tarieven hierboven gelden in 2026 en verschillen per gemeente. De gemeente waar het huwelijk plaatsvindt, heeft de actuele voorwaarden. Alle onderwerpen rond de bruiloft staan in het overzicht trouwen.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikel 63 (geldend in 2026). wetten.overheid.nl
- Gemeente Leiden (2017). Beleidsregels aanwijzen trouwlocaties gemeente Leiden 2017. lokaleregelgeving.overheid.nl
- Gemeente Apeldoorn (2019). Regeling aanwijzing trouwlocaties gemeente Apeldoorn 2019, met toelichting. lokaleregelgeving.overheid.nl
- Gemeente Utrecht (2026). Trouwlocaties in Utrecht. utrecht.nl
- Gemeente Utrecht (2026). Trouwen in Utrecht. utrecht.nl
- Gemeente Rotterdam. Trouwlocatie en ceremonie. rotterdam.nl
- Gemeente Rotterdam (januari 2026). Prijslijst 2026 huwelijk en geregistreerd partnerschap. rotterdam.nl (pdf)
- Gemeente Sluis (2026). Trouwen en partnerregistratie in de gemeente Sluis. gemeentesluis.nl (pdf)
- Gemeente Zeist. Verordening op de heffing en de invordering van leges gemeente Zeist 2026. lokaleregelgeving.overheid.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.