Wat is een crush?

Een crush is een verliefdheid, meestal op iemand die je nog niet goed kent of die onbereikbaar is. Het woord komt uit het Engels. Je kunt ‘een crush hebben op iemand’, maar die persoon kan ook zelf je crush zijn. Een crush is vaak heftig, maar meestal van korte duur. Je kunt er op elke leeftijd een hebben, ook als je al een relatie hebt.

Wat betekent het woord?

Het Algemeen Nederlands Woordenboek van het Instituut voor de Nederlandse Taal noemt crush een nieuw woord, ontleend aan het Engels. Het is het eerst aangetroffen in 1997. Het woordenboek geeft twee betekenissen:

verliefdheid, of een sterk verlangen naar iemand of iets;
iemand op wie je verliefd bent, of iets waar je een heel sterke voorkeur voor hebt.

Je zegt dus ‘ik heb een crush op haar’, maar ook ‘hij is mijn crush’. Het woordenboek geeft er zelf een voorbeeldzin bij: ‘Een crush is op iedere leeftijd mogelijk.’

Engelse woordenboeken leggen de nadruk op de duur. Volgens het Random House-woordenboek is een crush een intense, maar meestal kortstondige verliefdheid.

Wat is het verschil met verliefdheid?

Een crush ís een vorm van verliefdheid. Maar als mensen het woord gebruiken, bedoelen ze vaak iets lichters:

Je kent de ander nog nauwelijks. Je bent vooral weg van een beeld: hoe de ander eruitziet, praat of zich gedraagt.
Het is vaak eenzijdig. De ander weet het misschien niet eens.
Het gaat vaak weer over. Zeker als er niets mee gebeurt.

Uit een crush kan echte verliefdheid groeien, en uit verliefdheid soms liefde. Over de kenmerken van verliefdheid gaat hoe weet je of je verliefd bent.

Waarom krijg je een crush?

Vaak gaat het om iemand die je regelmatig ziet. In twee experimenten lieten onderzoekers onbekenden korter of langer met elkaar praten. Hoe meer ze praatten, hoe meer ze zich tot elkaar aangetrokken voelden. Ze kregen het gevoel dat de ander echt op hen reageerde, voelden zich meer op hun gemak en dachten de ander beter te kennen.

Dat onderzoek ging over elkaar aardig vinden, niet over verliefdheid. Maar het past bij het feit dat een crush vaak een klasgenoot of collega is.

Soorten crushes

Op iemand die je kent

Een klasgenoot, collega of iemand van de sportclub. Je ziet de ander vaak, maar hebt het (nog) niet gezegd.

Op een bekend persoon

Een zanger, actrice, influencer of sporter. In een onderzoek dachten studentes terug aan hun crushes op bekende mensen tijdens hun tienerjaren. Wie toen een heftigere crush had, keek later anders tegen relaties aan. Zij hadden meer passie in de liefde, maar hun zelfbeeld hing ook sterker af van relaties. Het onderzoek keek terug in de tijd, dus het zegt niets over oorzaak en gevolg.

Terwijl je een relatie hebt

Ook als je een vaste partner hebt, kun je een crush krijgen op iemand anders. Uit onderzoek onder 247 volwassenen van 25 tot 45 jaar met een relatie bleek dat vrij gewoon. Meestal leek het ook weinig negatieve gevolgen te hebben. Hoeveel aandacht iemand had voor mogelijke andere partners, voorspelde of die persoon een crush had. Daarover gaat verliefd op een ander terwijl je een relatie hebt.

Op latere leeftijd

Een crush wordt vaak gezien als iets van tieners. Maar onderzoekers die ouderen volgden, thuis en in woonvoorzieningen, zagen dat crushes ook bij hen vrij vaak voorkomen. Ze verlopen net als bij jongeren, met een begin, een midden en een einde. In een woonvoorziening ontstonden ze vaak tijdens maaltijden en activiteiten. Wel ebde het gevoel bij ouderen meestal langzaam weg, in plaats van op een duidelijk moment op te houden. Cijfers geeft het onderzoek niet.

Crushes bij tieners

Onderzoek van Bowker aan de Universiteit van Buffalo laat zien dat een crush bij jonge tieners gemengde gevoelens kan geven.

In een onderzoek onder 268 kinderen van gemiddeld bijna 12 jaar hing een crush samen met meer sombere gevoelens, en drie maanden later met meer eenzaamheid. Maar dat verschilde per kind. Bij verlegen kinderen leek een crush juist te beschermen.

In een later onderzoek onder 179 jongeren van gemiddeld bijna 14 jaar wisten de meesten niet of hun crush ervan wist. Wie meer contact had met de crush, voelde zich minder eenzaam.

Over verliefd worden als tiener gaat je eerste verliefdheid.

Een crush op een volwassene

Veel tieners hebben weleens een crush op een leraar, trainer of een andere volwassene. Dat gevoel is normaal. Maar een volwassene die er iets mee doet, door te flirten, geheime berichten te sturen of je aan te raken, gaat over een grens. Dat is nooit jouw schuld.

Voor kinderen en jongeren die zoiets meemaken of twijfelen, is er hulp. Bij De Kindertelefoon kun je gratis en anoniem bellen of chatten (0800-0432, elke dag van 11.00 tot 21.00 uur). Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

Wat mensen met een crush doen

Wat er met een crush gebeurt, hangt af van de situatie. Er zijn verschillende mogelijkheden, en mensen kiezen daarin verschillend.

Sommige mensen doen er niets mee. Een crush kan de dag leuker maken, zonder dat er iets hoeft te gebeuren. Anderen leren de ander beter kennen, als dat kan. Dan blijkt of het beeld klopt met de echte persoon. Weer anderen vertellen de ander wat ze voelen, om te weten of het wederzijds is. Daarover gaat zeggen dat je iemand leuk vindt.

Is de crush onbereikbaar, of heeft iemand al een relatie, dan kiezen sommigen ervoor om de crush geen voeding te geven: de ander niet extra opzoeken en er niet bewust verder over fantaseren.

Soms neemt een verliefdheid iemands hele leven over, en komt die persoon er niet meer van los. Daarvoor bestaat de term limerence. Alle artikelen over verliefd zijn staan in het overzicht verliefd.

Bronnen

Instituut voor de Nederlandse Taal. Crush. Algemeen Nederlands Woordenboek. anw.ivdnt.org/article/crush
Dictionary.com. Crush. dictionary.com/browse/crush
Erickson, S.E. & Dal Cin, S. (2018). Romantic parasocial attachments and the development of romantic scripts, schemas and beliefs among adolescents. Media Psychology, 21(1), 111–136. digitalcommons.trinity.edu
Belu, C.F. & O'Sullivan, L.F. (2019). Roving eyes: Predictors of crushes in ongoing romantic relationships and implications for relationship quality. Journal of Relationships Research, 10, e2. doi.org/10.1017/jrr.2018.21
Bowker, J.C. & Etkin, R.G. (2016). Evaluating the psychological concomitants of other-sex crush experiences during early adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 45(5), 846–857. researchconnect.buffalo.edu
Bowker, J.C. (2026). Psychological correlates of crush experiences during early adolescence. International Journal of Behavioral Development, 50(3), 431–436. researchconnect.buffalo.edu
Reis, H.T., Maniaci, M.R., Caprariello, P.A., Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2011). Familiarity does indeed promote attraction in live interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 101(3), 557–570. doi.org/10.1037/a0022885
Kotarba, J. & Couve, A. (2021). The crush: A proto-romantic relationship across the life course. Innovation in Aging, 5(Suppl. 1), 282. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
De Kindertelefoon. Gratis en anoniem bellen en chatten. kindertelefoon.nl
Veilig Thuis. Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.