Je eerste verliefdheid

Je eerste verliefdheid voelt vaak overweldigend. Je denkt steeds aan die ene persoon, je bent blij en zenuwachtig tegelijk en je weet niet goed wat je ermee moet. Dat is heel normaal. Twee derde van de kinderen in groep 8 is al weleens verliefd geweest, maar het kan ook veel later. Er is geen goed of fout moment.

Wanneer word je voor het eerst verliefd?

Dat verschilt per persoon. Een paar cijfers uit Nederland:

  • In 2021 was 66 procent van de leerlingen in groep 8 weleens verliefd geweest.
  • Van de jongeren van 13 en 14 jaar was in 2023 ruim driekwart weleens verliefd geweest. Iets meer dan de helft had weleens een relatie gehad.
  • Van de jongeren tussen 21 en 24 jaar was 88 procent weleens verliefd geweest.

Er is ook iets opvallends. Jongeren zijn nu minder vaak verliefd geweest dan ruim tien jaar geleden. In 2012 was 91 procent van de 13- tot en met 17-jarigen weleens verliefd geweest. In 2023 was dat 75 procent van de jongens en 73 procent van de meiden. Ook relaties en zoenen komen bij jongeren onder de 18 minder vaak voor dan vroeger.

Wie nog nooit verliefd is geweest, is dus zeker niet de enige. Daarover gaat nooit verliefd worden: kan dat?

Hoe voelt het?

Je eerste verliefdheid kan je flink overvallen. Je kent het gevoel nog niet, dus je weet misschien niet eens meteen wat het is. Veel jongeren merken:

  • dat ze steeds aan de ander denken;
  • dat ze zenuwachtig of verlegen worden als de ander in de buurt is;
  • dat ze willen dat de ander hen ziet en leuk vindt;
  • dat hun stemming afhangt van wat de ander doet of zegt;
  • dat ze vlinders in hun buik voelen, of minder trek hebben.

Meer over die signalen staat in hoe weet je of je verliefd bent. Soms is het ook ‘gewoon’ een crush: een korte verliefdheid op iemand die je nauwelijks kent. Daarover gaat wat is een crush.

Is het echt, als je jong bent?

Volwassenen zeggen soms dat een verliefdheid op jonge leeftijd ‘kalverliefde’ is, alsof het niet echt telt. Maar wat je voelt, is echt. Onderzoekers die romantische relaties van tieners bestudeerden, stellen ook dat zulke relaties vaker voorkomen dan meestal wordt gedacht. In Amerikaans onderzoek had 36 procent van de dertienjarigen het afgelopen anderhalf jaar een speciale romantische relatie gehad. Bij de zeventienjarigen was dat 70 procent.

Je eerste verliefdheid is ook een manier om te leren. Je ontdekt wat je voelt, wat je leuk vindt in een ander en hoe je met teleurstelling omgaat. Het Nederlands Jeugdinstituut beschrijft hoe jongeren in de puberteit ‘stapelverliefd’ worden, maar ook teleurgesteld raken. Ze oefenen met relaties. Vrienden worden in die periode ook belangrijker voor het ontwikkelen van hun identiteit.

Volgens het NJI ontwikkelt het seksuele gedrag van jongeren zich meestal stap voor stap, van zoenen en strelen naar het aanraken van de geslachtsdelen. Ongeveer de helft van de jongeren heeft op de achttiende verjaardag seks gehad. In deze jaren ontdekken jongeren hun wensen en grenzen, bij zichzelf en bij anderen. Niet alle jongeren worden nieuwsgierig naar seks. Soms komt dat later, soms helemaal niet.

Wat jongeren met hun verliefdheid doen

Wat iemand met een eerste verliefdheid doet, verschilt. Sommige jongeren doen er niets mee en genieten gewoon van het verliefd zijn. Anderen vertellen het aan iemand die ze vertrouwen, zoals een vriend, een broer of zus, of een ouder. Weer anderen vertellen het aan de ander zelf, onder vier ogen of in een bericht. Daarover gaat zeggen dat je iemand leuk vindt.

Verliefd zijn betekent niet dat zoenen of meer moet. Over toestemming en de eerste keer zoenen gaat de eerste kus.

Als het niet wederzijds is

Een eerste verliefdheid is vaak niet wederzijds. Dat doet pijn, soms veel meer dan volwassenen denken. Dat verdriet is echt. Het voelt misschien alsof het nooit overgaat, maar voor de meeste mensen wordt het met de tijd minder zwaar.

Voor jongeren tussen 8 en 18 jaar is er De Kindertelefoon, om te praten met iemand die er niet bij betrokken is. Bellen of chatten is gratis, elke dag van 11.00 tot 21.00 uur, via 0800-0432. Het nummer komt niet op de telefoonrekening en je hoeft je naam niet te zeggen.

Wat het NJI ouders adviseert

Het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) geeft ouders van pubers adviezen over seksuele opvoeding, en verliefd worden hoort daarbij. Het NJI noemt vier ‘LOVE-regels’:

  • Let op je kind: weten waar je kind mee bezig is, offline en online.
  • Open communicatie: open vragen stellen en openstaan voor wat je kind vertelt. Volgens het NJI kan het een kind afschrikken als een ouder te veel laat merken ergens van te schrikken.
  • Voorbeeld geven: zelf liefdevol en met warmte met anderen omgaan.
  • Er zijn voor je kind: het NJI noemt het belangrijk dat een kind altijd bij de ouder terechtkan.

Daarnaast hebben jongeren volgens het NJI ruimte en vertrouwen nodig om ervaringen op te doen. Van een 12-jarige verwacht een ouder daarbij iets anders dan van een 16-jarige. Ook noemt het NJI het respecteren van de keuzes die een kind maakt, ook als een ouder die niet had verwacht.

Ouders met vragen of zorgen kunnen volgens het NJI terecht bij andere ouders en bij professionals zoals de huisarts, de GGD, het wijkteam of een jongerenwerker.

Meer over verliefd zijn staat in het overzicht verliefd.

Bronnen

  1. De Graaf, H., Oldenhof, A., Kraan, Y., Beek, T., Kuipers, L. & Vermey, K. (red.) (2024). Seks onder je 25e: Seksuele gezondheid van jongeren in Nederland anno 2023. Rutgers en Soa Aids Nederland. rutgers.nl (pdf)
  2. Nederlands Jeugdinstituut (2026). Cijfers over seksueel gedrag. nji.nl
  3. Nederlands Jeugdinstituut. Seksuele opvoeding van pubers. nji.nl
  4. Collins, W.A., Welsh, D.P. & Furman, W. (2009). Adolescent romantic relationships. Annual Review of Psychology, 60, 631–652. doi.org/10.1146/annurev.psych.60.110707.163459
  5. De Kindertelefoon. Hoe werkt De Kindertelefoon? kindertelefoon.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen