Verliefd op een ander terwijl je een relatie hebt

Verliefd worden op iemand anders terwijl je een relatie hebt, overkomt veel mensen. Het betekent niet automatisch dat je relatie slecht is of dat je weg moet. Onderzoek laat zien dat zo'n crush meestal weinig negatieve gevolgen heeft en dat maar weinig mensen er echt iets mee beginnen. Wel hangt een sterke aantrekking tot een ander samen met een minder goede relatie. Soms is zo'n verliefdheid dus een signaal dat er in de relatie iets speelt.

Het komt vaker voor dan je denkt

Een relatie zet je gevoel voor anderen niet uit. Onderzoekers Belu en O'Sullivan vroegen 247 volwassenen met een relatie naar hun ervaringen. Een crush op iemand anders bleek vrij gewoon te zijn. Meestal had die ook weinig negatieve gevolgen.

In een groter vervolgonderzoek volgden ze 542 mensen in een vaste relatie vier maanden lang. Maar weinig van hen kregen echt iets met hun crush. Dat je een gevoel hebt, betekent dus niet dat je ernaar handelt.

Wat zegt het over je relatie?

Soms niets. Je bent een mens, je ziet aantrekkelijke mensen, en soms klikt het met iemand. Maar soms zegt het wel iets.

In het onderzoek van Belu en O'Sullivan hing een sterkere aantrekking tot de crush samen met een minder goede relatie. En wie minder tevreden was over de eigen relatie, wilde vaker vreemdgaan en was vier maanden later vaker uit elkaar. Het onderzoek laat niet zien wat oorzaak en gevolg is. Wel laat het zien dat een crush en de kwaliteit van een relatie met elkaar verbonden kunnen zijn.

Ook iets anders speelt mee: hoeveel aandacht je aan anderen geeft. Mensen die meer letten op mogelijke andere partners, hadden in dat onderzoek vaker een crush.

Hoe een relatie zichzelf beschermt

Onderzoek beschrijft een paar manieren waarop mensen in een stevige relatie zich, meestal ongemerkt, tegen verleiding beschermen.

Je vindt anderen minder aantrekkelijk

Psychologen Johnson en Rusbult ontdekten al in 1989 dat mensen die zich sterk verbonden voelen met hun partner, aantrekkelijke anderen lager gaan waarderen. Dat gebeurde vooral als die ander echt een bedreiging vormde. Mensen die bij hun partner bleven, vonden anderen in de loop van de tijd minder aantrekkelijk. Mensen die uit elkaar gingen, vonden ze juist aantrekkelijker.

Je kijkt minder

In later onderzoek letten mensen in een vaste relatie minder op aantrekkelijke gezichten dan singles, als ze eerst aan romantiek hadden gedacht. Het effect was klein. Maar het laat zien dat toewijding ook je aandacht stuurt.

Toewijding is meer dan een gevoel

Volgens het zogenoemde investeringsmodel hangt hoe toegewijd je bent af van drie dingen: hoe tevreden je bent, welke alternatieven je ziet en hoeveel je in je relatie hebt geïnvesteerd. In een overzicht van 52 onderzoeken met ruim 11.500 deelnemers verklaarden die drie samen bijna twee derde van de toewijding. En toewijding voorspelde of stellen bij elkaar bleven.

Volgens dit model hoeft een nieuwe verliefdheid een relatie dus niet te ondermijnen. Maar bij weinig tevredenheid en een ander die als echt alternatief wordt gezien, kan de toewijding wel gaan schuiven.

Hoe mensen met zo'n gevoel omgaan

Het gevoel geen voeding geven

Een verliefdheid groeit van aandacht. Sommige mensen zoeken de ander daarom bewust niet extra op, sturen geen persoonlijke berichtjes en fantaseren niet bewust verder. Dat is lastig als je de ander vaak ziet. Wat onderzoek zegt over het afzwakken van verliefde gevoelens, staat in verliefdheid loslaten.

Kijken waar het gevoel vandaan komt

Zo'n gevoel kan verschillende achtergronden hebben. Soms gaat het vooral om de spanning van iets nieuws. Soms speelt er iets in de eigen relatie, zoals een gebrek aan aandacht, gesprekken of intimiteit. De relatie-check zet op een rij hoe het met een relatie gaat.

De grens met vreemdgaan

Een gevoel is nog geen vreemdgaan. Maar steeds meer delen met de ander, geheimhouden wat jullie bespreken of de ander gebruiken om het contact met je partner te vervangen, schuift wel richting emotioneel vreemdgaan.

Aan de relatie werken of een besluit nemen

Voor sommige mensen is de verliefdheid een aanleiding om met hun partner te praten over wat ze missen, soms met hulp van een relatietherapeut. Voor anderen is het een teken dat de relatie al langer niet goed is. Over die twijfel gaat twijfelen aan je relatie. Het onderzoek naar het investeringsmodel laat zien dat tevredenheid en de alternatieven die iemand ziet allebei meetellen.

Het je partner vertellen of niet

Daar bestaat geen eenduidig antwoord op. Het hangt af van de relatie, van hoe sterk het gevoel is en van wat er met het gevoel gebeurt. Een paar situaties verschillen duidelijk van elkaar:

Een korte crush die vanzelf slijt houden sommige mensen voor zichzelf. Delen kan een partner onzeker maken.
Een gevoel dat blijft en de relatie raakt is anders. Dan kan een open gesprek het begin zijn van praten over wat er mist.
Als er al iets is gebeurd met de ander, staat er meer op het spel. Daarover gaat vreemdgaan.

Relatietherapeuten begeleiden ook zulke gesprekken tussen partners.

Als de ander bij je werk hoort

Is de ander een collega? Dan is het contact niet helemaal te vermijden. Wat er speelt bij verliefdheid op het werk, ook rond regels en gedragscodes, staat in verliefd op een collega.

Alle artikelen over verliefd zijn staan in het overzicht verliefd.

Bronnen

Belu, C.F. & O'Sullivan, L.F. (2019). Roving eyes: Predictors of crushes in ongoing romantic relationships and implications for relationship quality. Journal of Relationships Research, 10, e2. doi.org/10.1017/jrr.2018.21
Belu, C.F. & O'Sullivan, L.F. (2025). It's just a little crush: Attraction to an alternative and romantic relationship quality, breakups and infidelity. Journal of Sex Research, 62(4), 515–528. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38346134
Johnson, D.J. & Rusbult, C.E. (1989). Resisting temptation: Devaluation of alternative partners as a means of maintaining commitment in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 967–980. doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.967
Maner, J.K., Gailliot, M.T. & Miller, S.L. (2009). The implicit cognition of relationship maintenance: Inattention to attractive alternatives. Journal of Experimental Social Psychology, 45, 174–179. pdf
Le, B. & Agnew, C.R. (2003). Commitment and its theorized determinants: A meta-analysis of the Investment Model. Personal Relationships, 10(1), 37–57. doi.org/10.1111/1475-6811.00035

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.