Liefde op het eerste gezicht: bestaat het?

Het gevoel bestaat zeker: sommige mensen zijn meteen weg van iemand die ze net zien. Maar volgens onderzoek is het meestal geen liefde in de volle betekenis. Het is vooral een sterke eerste aantrekking, en die hangt vooral samen met hoe aantrekkelijk je de ander vindt. Uit die aantrekking kan later wel echte liefde groeien.

Wat zegt onderzoek?

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen onderzochten liefde op het eerste gezicht in 2017. Dat deden ze op drie manieren: met een online vragenlijst, in een lab en tijdens datingevenementen. In totaal deden 396 mensen mee, vooral jonge Nederlandse en Duitse studenten. Ruim de helft was vrouw.

Wat kwam eruit?

• 32 mensen meldden samen 49 keer liefde op het eerste gezicht. Mannen meldden het vaker dan vrouwen.
• In geen enkel geval was het wederzijds. De ander voelde het dus niet terug.
• Wie liefde op het eerste gezicht meldde, voelde niet meer passie, intimiteit of toewijding dan anderen.
• Lichamelijke aantrekking voorspelde het wel sterk. Hoe aantrekkelijker iemand de ander vond, hoe groter de kans dat die persoon zei liefde op het eerste gezicht te voelen.

De onderzoekers concluderen dat liefde op het eerste gezicht vooral een sterke eerste aantrekking is. Een aantekening: het ging om een vrij kleine groep, en bij de datingevenementen deden maar vijftig mensen mee.

Waarom gaat het zo snel?

Een eerste indruk vormen we razendsnel. In vijf experimenten zagen mensen foto's van gezichten van onbekenden, soms maar een tiende van een seconde. Hun oordeel over hoe aantrekkelijk, sympathiek of betrouwbaar iemand was, kwam dan al sterk overeen met hun oordeel als ze zo lang mochten kijken als ze wilden. Langer kijken maakte mensen vooral zekerder van hun oordeel. Hun beeld van de ander werd ook wat genuanceerder.

Dat past bij het Groningse onderzoek, waarin vooral lichamelijke aantrekking liefde op het eerste gezicht voorspelde. Je ‘weet het meteen’, maar dat gevoel van zekerheid zegt nog weinig over wie de ander is.

Of is het een herinnering achteraf?

De Groningse onderzoekers noemen nog een mogelijkheid. Stellen die al samen zijn, kunnen hun eerste ontmoeting achteraf mooier maken dan die was. ‘Het was liefde op het eerste gezicht’ wordt dan een verhaal dat de relatie sterker maakt. De onderzoekers denken dat mensen een sterke eerste aantrekking soms op het moment zelf zo noemen, en soms pas later, als ze terugkijken.

Waarom voelt het dan als liefde?

Psycholoog Robert Sternberg beschreef liefde als een combinatie van drie dingen: intimiteit, passie en toewijding. Liefde op het eerste gezicht noemt hij een voorbeeld van verliefdheid die alleen uit passie bestaat. Intimiteit en toewijding hebben tijd nodig. Daarvoor is het nodig om iemand te leren kennen en voor die persoon te kiezen.

Dat betekent niet dat het gevoel nep is. Het is echt, alleen is het nog geen liefde in de volle zin. Wat je voelt, is het begin waaruit liefde kan groeien.

Meer over het verschil tussen verliefdheid en dieper houden van staat in verliefd of houden van.

Zijn relaties die zo beginnen minder goed?

Nee, daar wijst onderzoek niet op. De onderzoekers Dick Barelds en Pieternel Barelds-Dijkstra ondervroegen in 2007 137 getrouwde of samenwonende stellen. Ze vergeleken stellen die op het eerste gezicht verliefd werden met stellen die eerst vrienden waren.

• Stellen met liefde op het eerste gezicht kregen sneller een relatie.
• Hun persoonlijkheden leken minder op elkaar.
• Maar de kwaliteit van hun relatie was niet lager.

Een relatie die begint met een vonk kan dus net zo goed worden als een relatie die langzaam groeit. Over relaties die juist uit vriendschap ontstaan, gaat verliefd op een vriend of vriendin.

Wat zegt een eerste klik over later?

Een onderzoek naar speeddaten laat zien hoe groot de stap is van een eerste indruk naar een relatie. Er deden 382 mensen van 18 tot 54 jaar mee, en de onderzoekers volgden hen een jaar. Bij hun keuze letten mannen en vrouwen vooral op uiterlijk. Maar de kans dat iemand echt een relatie kreeg met een van de mensen van de speeddate, was volgens de onderzoekers maar 4 procent. Een vonk is dus een mooi begin, maar geen voorspelling.

Liefde op het eerste gezicht of een crush?

De twee lijken op elkaar. Bij allebei ben je vol van iemand die je nog nauwelijks kent. Een crush klinkt licht en tijdelijk. Liefde op het eerste gezicht klinkt als het begin van iets groots. Maar welke van de twee het was, weet je meestal pas later. Meer daarover staat in wat is een crush.

Wat het onderzoek zegt over dat eerste gevoel

Bij liefde op het eerste gezicht is de ander nog grotendeels onbekend. Het beeld van de ander is dan vooral een eigen beeld, gevormd in een paar tellen. Het onderzoek naar eerste indrukken liet zien dat langer kijken mensen vooral zekerder maakte van hun oordeel, en het oordeel maar een beetje veranderde.

Of het gevoel wederzijds is, is daarbij een open vraag. In het Groningse onderzoek was liefde op het eerste gezicht in geen enkel geval wederzijds. Over hoe interesse bij de ander zich kan laten zien, gaat signalen dat iemand je leuk vindt. Een bekende methode uit onderzoek om elkaar sneller beter te leren kennen, zijn de 36 vragen.

Ook het speeddateonderzoek laat zien dat een sterke eerste indruk maar zelden tot een relatie leidt. Zo'n eerste gevoel kan uitgroeien tot liefde, of weer verdwijnen. Over het verschil tussen aantrekking en verliefdheid gaat hoe weet je of je verliefd bent. Alle artikelen staan in het overzicht verliefd.

Bronnen

1. Zsok, F., Haucke, M., De Wit, C.Y. & Barelds, D.P.H. (2017). What kind of love is love at first sight? An empirical investigation. Personal Relationships, 24(4), 869–885. doi.org/10.1111/pere.12218. Samenvatting: research.rug.nl
2. Jarrett, C. (28 november 2017). Sorry romantics, new findings suggest love at first sight is really lust at first sight. BPS Research Digest. bps.org.uk
3. Barelds, D.P.H. & Barelds-Dijkstra, P. (2007). Love at first sight or friends first? Ties among partner personality trait similarity, relationship onset, relationship quality, and love. Journal of Social and Personal Relationships, 24(4), 479–496. doi.org/10.1177/0265407507079235
4. Willis, J. & Todorov, A. (2006). First impressions: Making up your mind after a 100-ms exposure to a face. Psychological Science, 17(7), 592–598. doi.org/10.1111/j.1467-9280.2006.01750.x
5. Asendorpf, J.B., Penke, L. & Back, M.D. (2011). From dating to mating and relating: Predictors of initial and long-term outcomes of speed-dating in a community sample. European Journal of Personality, 25(1), 16–30. doi.org/10.1002/per.768
6. Sternberg, R.J. (1986). A triangular theory of love. Psychological Review, 93(2), 119–135. pzacad.pitzer.edu (pdf)

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.