Hoe vaak spreek je af als je datet?

Hoe vaak mensen elkaar zien als ze daten, is niet goed onderzocht. Betrouwbare Nederlandse cijfers hebben we niet gevonden, en ook internationaal is er geen onderzoek dat een gemiddeld aantal dates per week of maand geeft. Wat wel is onderzocht, is het tempo van nieuwe relaties in grote lijnen: veel nieuwe relaties gaan snel, of houden binnen een jaar op. Ook is bekend dat mensen die elkaar vaker spreken, elkaar meestal leuker gaan vinden. Sense.info beschrijft het tempo als iets wat ieder zelf bepaalt.

Zijn er cijfers?

Nauwelijks. Er gaan cijfers rond van datingapps en uit commerciële peilingen, maar die zijn niet onafhankelijk onderzocht. Daarom staan ze hier niet. Grote, betrouwbare onderzoeken meten vooral latere stappen, zoals samenwonen en trouwen, en niet hoe vaak mensen in de eerste weken afspreken.

Wat die onderzoeken laten zien, is dat nieuwe relaties vaak kort zijn of juist snel gaan. Sharon Sassler en collega's volgden in de Verenigde Staten 2.774 mannen en vrouwen van 18 tot 39 jaar bij wie een seksuele relatie in het jaar daarvoor was begonnen. Na twaalf maanden was 23 procent nog samen zonder samen te wonen, woonde 27 procent al samen met die partner, en was de helft uit elkaar. Relaties die begonnen vóór iemands 25e, gingen vaker uit dan dat ze tot samenwonen leidden.

In een ander onderzoek van Sassler onder Amerikaanse vrouwen woonde bijna een kwart al samen binnen zes maanden nadat de seksuele relatie was begonnen. Socioloog Michael Rosenfeld vond dat heteroseksuele stellen die elkaar online hadden leren kennen, vooral via datingsites, sneller trouwden. Ze gingen daarna niet vaker uit elkaar. Over de stap naar samenwonen gaat wanneer samenwonen.

Vaker zien, leuker vinden?

Onderzoek wijst er meestal op dat mensen elkaar leuker gaan vinden naarmate ze meer met elkaar omgaan. Harry Reis en collega's lieten onbekenden in het lab verschillend lang met elkaar praten. Hoe meer ze met elkaar praatten, hoe aantrekkelijker ze elkaar vonden. Volgens de onderzoekers kwam dat doordat de ander meer begrip leek te tonen, doordat het gesprek prettiger en ontspannener werd, en doordat ze het gevoel hadden de ander beter te kennen.

Een eerder onderzoek van Michael Norton en collega's kwam tot een andere uitkomst. Daarin kregen mensen steeds meer informatie over iemand, in de vorm van lijstjes met eigenschappen. Hoe meer ze wisten, hoe minder leuk ze de ander gemiddeld vonden. Zodra mensen één verschil ontdekten, zagen ze ook de volgende informatie vaker als een verschil. Dat effect vonden ze ook bij online daters, voor en na een date. Reis en collega's wijzen erop dat een echt gesprek iets anders is dan een lijstje met eigenschappen lezen.

Elkaar minder vaak zien

Soms zien mensen elkaar weinig, bijvoorbeeld omdat ze ver uit elkaar wonen. Onderzoekers Crystal Jiang en Jeffrey Hancock volgden stellen met een lange-afstandsrelatie en stellen die dicht bij elkaar woonden, met een dagboekonderzoek. De stellen op afstand vertelden elkaar meer over zichzelf en hadden een meer geïdealiseerd beeld van de relatie. Volgens de onderzoekers droegen die twee dingen bij aan het gevoel van intimiteit. Meer daarover staat in lange-afstandsrelatie.

Tempo en hoe het later gaat

Er is onderzoek naar de vraag of het tempo aan het begin samenhangt met hoe een relatie later verloopt. Het gaat daarbij vaak om het moment waarop mensen seks krijgen.

In een onderzoek onder bijna 600 Amerikaanse stellen met een laag tot gemiddeld inkomen en kinderen had meer dan een derde binnen de eerste maand van de relatie seks. Wie langer wachtte, was later gemiddeld tevredener over de relatie. Bij nadere analyse gold dat alleen voor vrouwen, en het verband liep vooral via snel samenwonen. Een ander onderzoek, onder 10.932 ongehuwde mensen met een relatie, vond dat later beginnen met seks meestal samenging met positievere uitkomsten. Dat verschil was het duidelijkst bij relaties die langer dan twee jaar duurden. Dit zijn verbanden en geen bewijs voor oorzaak en gevolg.

Afglijden of beslissen

Onderzoekers Scott Stanley, Galena Rhoades en Howard Markman beschrijven het verschil tussen ‘sliding’ en ‘deciding’: in een volgende fase van een relatie terechtkomen zonder er echt over na te denken, of er bewust voor kiezen. In een onderzoek onder 252 mannen en vrouwen waren mensen die bewuster beslissingen namen over hun relatie meer toegewijd aan hun partner en tevredener. Ze hadden ook minder vaak iets met iemand anders. Dat gold voor daters, samenwoners en getrouwde mensen. Over het moment waarop daten een relatie wordt, gaat exclusief worden.

Als het heel snel gaat

Snel veel tijd met elkaar willen doorbrengen is aan het begin heel gewoon. Organisaties wijzen er wel op dat tempo ook een rol kan spelen bij controle. Het ministerie van Justitie en Veiligheid beschrijft love bombing als een manier waarop een dader het slachtoffer zo snel mogelijk aan zich probeert te binden, zodat het slachtoffer afhankelijk wordt. Andere signalen staan in rode vlaggen bij daten.

Wat Sense.info beschrijft

Sense.info, de Nederlandse informatiesite over seks en relaties voor jongeren, schrijft over online daten dat mensen zelf het tempo bepalen: met wie, hoe vaak en waarover ze praten. Bij een nieuwe relatie noemt Sense.info vragen die daarbij spelen, zoals hoe vaak iemand de ander wil zien, en of iemand alles samen wil doen of ook een eigen leven wil houden. Ook schrijft Sense.info dat niemand verplicht is verder te gaan dan hij of zij wil.

Sommige mensen kiezen bewust voor een rustig tempo, ook wel ‘slow dating’ genoemd. Daarover gaat datingmoeheid. Alle artikelen over de eerste fase staan in het overzicht daten.

Bronnen

  1. Sassler, S., Michelmore, K. & Holland, J.A. (2016). The progression of sexual relationships. Journal of Marriage and Family, 78(3), 587–597. doi.org/10.1111/jomf.12289
  2. Sassler, S., Michelmore, K. & Qian, Z. (2018). Transitions from sexual relationships into cohabitation and beyond. Demography, 55(2), 511–534. doi.org/10.1007/s13524-018-0649-8
  3. Rosenfeld, M.J. (2017). Marriage, choice, and couplehood in the age of the internet. Sociological Science, 4, 490–510. doi.org/10.15195/v4.a20
  4. Reis, H.T., Maniaci, M.R., Caprariello, P.A., Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2011). Familiarity does indeed promote attraction in live interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 101(3), 557–570. doi.org/10.1037/a0022885
  5. Norton, M.I., Frost, J.H. & Ariely, D. (2007). Less is more: The lure of ambiguity, or why familiarity breeds contempt. Journal of Personality and Social Psychology, 92(1), 97–105. doi.org/10.1037/0022-3514.92.1.97
  6. Jiang, L.C. & Hancock, J.T. (2013). Absence makes the communication grow fonder: Geographic separation, interpersonal media, and intimacy in dating relationships. Journal of Communication, 63(3), 556–577. doi.org/10.1111/jcom.12029
  7. Sassler, S., Addo, F.R. & Lichter, D.T. (2012). The tempo of sexual activity and later relationship quality. Journal of Marriage and Family, 74(4), 708–725. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.00996.x
  8. Willoughby, B.J., Carroll, J.S. & Busby, D.M. (2014). Differing relationship outcomes when sex happens before, on, or after first dates. The Journal of Sex Research, 51(1), 52–61. doi.org/10.1080/00224499.2012.714012
  9. Stanley, S.M., Rhoades, G.K. & Markman, H.J. (2006). Sliding versus deciding: Inertia and the premarital cohabitation effect. Family Relations, 55(4), 499–509. doi.org/10.1111/j.1741-3729.2006.00418.x
  10. Owen, J., Rhoades, G.K. & Stanley, S.M. (2013). Sliding versus deciding in relationships: Associations with relationship quality, commitment, and infidelity. Journal of Couple & Relationship Therapy, 12(2), 135–149. doi.org/10.1080/15332691.2013.779097
  11. Ministerie van Justitie en Veiligheid (27 augustus 2026). Stop femicide: wat kunnen omstanders doen bij huiselijk geweld? rijksoverheid.nl
  12. Sense.info. Online daten. sense.info
  13. Sense.info. Een relatie! En nu? sense.info

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen