Speeddaten

Speeddaten is een georganiseerde avond waarop singles achter elkaar een reeks korte gesprekken voeren, meestal van een paar minuten per persoon. Na afloop geeft iedereen aan wie hij of zij terug wil zien. Alleen als twee mensen allebei ‘ja’ zeggen, is er een match en kunnen ze contact met elkaar opnemen. De vorm werd eind jaren negentig in Los Angeles bedacht. Psychologen gebruiken speeddates sindsdien ook om aantrekking te onderzoeken. Dat onderzoek laat onder meer zien dat wat mensen vooraf zeggen te zoeken, weinig voorspelt over wie ze tijdens de avond leuk vinden.

Waar komt speeddaten vandaan?

Volgens de psychologen Eli Finkel en Paul Eastwick van Northwestern University bedacht rabbijn Yaacov Deyo speeddaten eind jaren negentig. Het doel was om joodse singles in Los Angeles met elkaar in contact te brengen. Daarna verspreidde de vorm zich over de wereld en werd hij aangepast voor allerlei groepen. Finkel en Eastwick noemen als voorbeeld speeddates voor moslims waarbij ouders als begeleider aanwezig zijn. Het idee werd ook overgenomen buiten de liefde, bijvoorbeeld bij ‘speednetwerken’ voor werk.

In hun beschrijving gaat iemand op één avond op ongeveer 10 tot 25 korte dates van bijvoorbeeld vier minuten. Daarna geeft iedereen per persoon ‘ja’ of ‘nee’ door. Twee keer ‘ja’ is een match. De organisatie zorgt dan dat die twee elkaar kunnen bereiken, bijvoorbeeld om een gewone date te plannen.

Een speeddate-avond lijkt volgens de onderzoekers minder op een reeks blind dates en meer op een feest of een café, waar je veel nieuwe mensen tegenkomt. Er zijn wel verschillen. Iedereen is er om iemand te ontmoeten. Je krijgt met iedereen een paar minuten. Een ‘nee’ hoef je niet in iemands gezicht te zeggen. En een gesprek dat niet klikt, is snel voorbij.

Hoe een avond in Nederland kan verlopen

In Nederland organiseren verschillende bedrijven en initiatieven speeddate-avonden, vaak in een café of restaurant. De opzet verschilt per organisator. Drie beschrijvingen laten zien hoe uiteenlopend dat kan zijn.

Op de site van Speeddaten.nl staat dat een gesprek 5, 6 of 7 minuten duurt, afhankelijk van het aantal deelnemers. Je ontmoet er minstens 7 en soms wel 20 singles ‘van het andere geslacht’. De vrouwen blijven de hele avond aan hetzelfde tafeltje zitten, de mannen schuiven door na elke gong. Deelnemers noemen alleen hun voornaam en de eerste letter van hun achternaam. Ze krijgen een blaadje om de naam van hun gesprekspartner en wat trefwoorden op te schrijven. De avonden zijn ingedeeld naar leeftijd, en er wordt ook online speeddaten aangeboden.

Omroep Brabant beschreef in november 2025 een avond in Eindhoven met 25 singles. Daar zaten de deelnemers niet alleen te praten, maar deden ze samen spelletjes, en telefoons bleven in de zak. Een ronde duurde negen minuten. Aan het eind schreef iedereen in een boekje op met wie hij of zij nog eens wilde afspreken. Bij een match stuurde de organisatie een dag later de contactgegevens. Volgens het artikel zijn er bij deze organisator ook avonden voor de queer gemeenschap en voor polyamoreuze mensen.

Bij een speeddate in Den Bosch in februari 2025, voor jongeren van 21 tot 24 jaar, vulden de deelnemers vooraf een vragenlijst in over zichzelf en over wat ze zochten. Iedereen kreeg een briefje met vijf tafelnummers en zat aan elke tafel een kwartier.

In beide artikelen van Omroep Brabant vertellen deelnemers dat ze moe waren van datingapps. Een van de organisatoren zegt dat mensen liever een indruk in het echt hebben dan een foto. Meer over die vermoeidheid staat bij datingmoeheid, en andere manieren om mensen te leren kennen bij iemand ontmoeten zonder apps.

Waarom psychologen speeddates gebruiken

Lange tijd lieten onderzoekers mensen vooral een foto of een beschrijving van iemand beoordelen, zonder dat ze die persoon ooit ontmoetten. Bij een speeddate ontmoeten echte mensen elkaar wel, en vullen ze allebei in wat ze van de ander vonden. Op een avond met 20 mannen en 20 vrouwen levert dat volgens Finkel en Eastwick 400 gesprekken op. Zo kunnen onderzoekers uit elkaar halen of iemand bijna iedereen leuk vindt, of bijna iedereen één persoon leuk vindt, of dat er tussen twee mensen een eigen klik is.

In hun eigen onderzoek had elke avond ongeveer 12 dates van 4 minuten, met na elke date 2 minuten voor een korte vragenlijst. Van de deelnemers vond 73 procent het aantal dates precies goed en 20 procent te veel. Over de vier minuten per date was 60 procent tevreden. De andere 40 procent vond het te kort. Niemand vond vier minuten te lang.

De onderzoekers waren ook open over de nadelen voor deelnemers. De meeste mensen zeggen ‘ja’ tegen minstens één persoon die ‘nee’ tegen hen zegt. Afwijzing hoort er dus bijna altijd bij, en ongemakkelijke gesprekken ook. Over hoe afwijzing voelt, gaat afgewezen worden.

Wat onderzoek met speeddates liet zien

Wat mensen zeggen te zoeken, is niet waar ze op vallen

Eastwick en Finkel vroegen deelnemers vooraf wat ze belangrijk vonden in een partner. Net als in eerder onderzoek zeiden mannen vaker dat ze uiterlijk belangrijk vonden, en vrouwen vaker dat ze een goed inkomen in de toekomst belangrijk vonden. Maar bij de echte ontmoetingen verdween dat verschil. Hoe aantrekkelijk iemand werd gevonden en hoe goed zijn of haar vooruitzichten leken, hing bij mannen en vrouwen even sterk samen met hun interesse. Ook voorspelden de voorkeuren die mensen vooraf opgaven niet waar ze tijdens de avond op vielen.

Een later onderzoek van Samantha Joel en collega's ging nog verder. Deelnemers aan twee speeddate-studies vulden vooraf vragenlijsten in met meer dan honderd metingen van hun eigenschappen en voorkeuren. Een computermodel kon daarmee voor een deel voorspellen wie in het algemeen veel mensen leuk vond, en wie door veel mensen leuk werd gevonden. Maar welke twee mensen juist op elkaar vielen, kon het model niet voorspellen.

Bijna iedereen leuk vinden

Een ander speeddate-onderzoek ging over wederzijdse interesse. Wie één persoon leuker vond dan de anderen, werd door die persoon vaak ook leuker gevonden. Maar wie bijna iedereen op de avond leuk vond, werd zelf juist minder leuk gevonden. Finkel en Eastwick denken dat zulke onkieskeurige interesse wanhopig overkomt. In onderzoek naar gewone kennismakingen, zonder romantiek, werd dat effect niet gevonden.

Wat de keuze bepaalt

Finkel en Eastwick beschrijven een groot onderzoek met 10.526 mensen die een commerciële speeddate bezochten, gemiddeld 33 jaar oud. Hun keuze hing daar vooral af van dingen die je meteen ziet, zoals aantrekkelijkheid, lengte en leeftijd. Opleiding, geloof en kinderwens speelden een kleinere rol.

Economen van Columbia University organiseerden speeddates met studenten. Daar letten vrouwen meer op intelligentie en afkomst van de ander, en mannen meer op uiterlijk. Mannen waardeerden de intelligentie of ambitie van een vrouw niet meer als die groter was dan hun eigen. Hoe kieskeurig mannen waren, veranderde niet met het aantal deelnemers. Vrouwen werden kieskeuriger naarmate er meer mensen op de avond waren. Op het punt van verschillen tussen mannen en vrouwen komen de speeddate-onderzoeken dus niet allemaal op hetzelfde uit.

Van match naar relatie

Een Duits onderzoek volgde 382 speeddaters van 18 tot 54 jaar een jaar lang. Mannen en vrouwen kozen vooral op uiterlijk. De kans dat iemand later seks had met iemand van de speeddate was 6 procent, de kans op een relatie 4 procent. Wat dat zegt over een vonk bij de eerste ontmoeting, staat bij liefde op het eerste gezicht.

Ook het gesprek zelf is met speeddates onderzocht. Wie vaker doorvroeg op wat de ander vertelde, kreeg vaker een ‘ja’ voor een tweede date. Daarover gaat gespreksonderwerpen voor een eerste date. Alle artikelen over daten staan in het overzicht daten.

Bronnen

Finkel, E.J., Eastwick, P.W. & Matthews, J. (2007). Speed-dating as an invaluable tool for studying romantic attraction: A methodological primer. Personal Relationships, 14(1), 149–166. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2006.00146.x. Volledige tekst: faculty.wcas.northwestern.edu (pdf)
Finkel, E.J. & Eastwick, P.W. (2008). Speed-dating. Current Directions in Psychological Science, 17(3), 193–197. doi.org/10.1111/j.1467-8721.2008.00573.x. Manuscript: faculty.wcas.northwestern.edu (pdf)
Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2008). Sex differences in mate preferences revisited: Do people know what they initially desire in a romantic partner? Journal of Personality and Social Psychology, 94(2), 245–264. doi.org/10.1037/0022-3514.94.2.245
Eastwick, P.W., Finkel, E.J., Mochon, D. & Ariely, D. (2007). Selective versus unselective romantic desire: Not all reciprocity is created equal. Psychological Science, 18(4), 317–319. doi.org/10.1111/j.1467-9280.2007.01897.x
Joel, S., Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2017). Is romantic desire predictable? Machine learning applied to initial romantic attraction. Psychological Science, 28(10), 1478–1489. doi.org/10.1177/0956797617714580
Fisman, R., Iyengar, S.S., Kamenica, E. & Simonson, I. (2006). Gender differences in mate selection: Evidence from a speed dating experiment. The Quarterly Journal of Economics, 121(2), 673–697. doi.org/10.1162/qjec.2006.121.2.673
Asendorpf, J.B., Penke, L. & Back, M.D. (2011). From dating to mating and relating: Predictors of initial and long-term outcomes of speed-dating in a community sample. European Journal of Personality, 25(1), 16–30. doi.org/10.1002/per.768
Speeddaten.nl. Hoe werkt het? speeddaten.nl. Agenda en aanbod: speeddaten.nl
Zonneveld, W. (6 november 2025). Swipen? Nee bedankt, deze vrijgezellen kiezen voor tortelen in Eindhoven. Omroep Brabant. omroepbrabant.nl
Hendriks, E. (14 februari 2025). Deze singles zijn Tinder-moe en gaan speeddaten: ‘Het is een vleeskeuring’. Omroep Brabant. omroepbrabant.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.