Intimiteit in een lange relatie
In veel relaties neemt de zin in seks na de eerste periode af, en daalt de tevredenheid over het seksleven geleidelijk. Onderzoekers zien dat als een gewoon patroon: zin komt en gaat, ook binnen dezelfde relatie. Toch verloopt het niet bij iedereen zo. Onderzoek laat zien dat zin in langere relaties samenhangt met samen nieuwe dingen doen, met het gevoel dat de partner je echt ziet, en met de bereidheid om rekening te houden met elkaars wensen. Meer seks maakt mensen bovendien maar tot op zekere hoogte gelukkiger.
Wat er met de jaren verandert
Claudia Schmiedeberg en Jette Schröder volgden met gegevens uit een groot Duits gezinsonderzoek ruim 2.800 mensen met een vaste relatie over meerdere jaren. In het eerste jaar van een relatie nam de tevredenheid over seks toe. Daarna daalde die geleidelijk. De onderzoekers verklaren dat met een leereffect in het begin: partners leren wat de ander fijn vindt. Later weegt het afnemen van passie zwaarder. Of een stel samenwoonde of getrouwd was, maakte voor de tevredenheid geen verschil. Wat wel verschil maakte: gezondheid, hoe open partners met elkaar praatten en hoe ze ruzie maakten.
Onderzoek onder 207 pasgetrouwde stellen kwam op een vergelijkbaar beeld. In de eerste vier tot vijf jaar daalden de tevredenheid over het huwelijk, de tevredenheid over de seks en hoe vaak stellen seks hadden. Die daling werd wel steeds minder steil. Tevredenheid over de relatie en tevredenheid over de seks beïnvloedden elkaar: als de ene hoog was, ging de andere er daarna vaker op vooruit.
Het beeld is niet alleen negatief. Volgens Thuisarts.nl zijn veel ouderen met een partner tevreden over hun seksleven. Ze kennen elkaar vaak al jaren, voelen zich veilig bij elkaar en weten beter wat de ander wil en voelt. Mensen die meer dan 25 jaar samen zijn, zeggen volgens Thuisarts.nl dat de seks met de jaren beter is geworden. Hoe intimiteit verandert als mensen ouder worden, staat bij intimiteit op latere leeftijd.
Waarom zin kan afnemen
Kristen Mark en Julie Lasslo zetten 64 onderzoeken naar zin in langere relaties op een rij. Ze benadrukken dat zin in seks bij iedereen op en neer gaat, zowel tussen mensen als bij dezelfde persoon. Factoren die meespelen, delen ze in drie groepen in: de persoon zelf, de relatie, en de bredere omgeving en cultuur.
Onderzoekers rond Amy Muise schrijven dat zin vaak afneemt naarmate partners elkaar beter leren kennen. Volgens de zogenoemde zelfexpansietheorie kan samen iets nieuws doen een deel van de passie uit de beginperiode terugbrengen. Daarover gaat het volgende deel. Als de zin van de een sterker daalt dan die van de ander, staat meer in verschil in zin.
Wat samenhangt met blijvende zin
Samen nieuwe dingen doen
Arthur Aron en collega's onderzochten in 2000 wat ‘nieuwe en spannende’ activiteiten doen voor een relatie. In vragenlijsten waren stellen die vaker samen iets spannends deden, tevredener over hun relatie. Dat liep via verveling: wie meer nieuwe dingen deed, verveelde zich minder in de relatie. In drie experimenten deden stellen zeven minuten lang samen een nieuwe, inspannende opdracht, of juist een saaie. Na de nieuwe opdracht beoordeelden ze hun relatie positiever.
Muise en collega's keken in 2019 specifiek naar seksuele zin. Stellen die samen iets nieuws deden waarvan ze leerden of groeiden, hadden meer zin in elkaar. Die zin hing weer samen met meer tevredenheid over de relatie, een grotere kans op seks en meer tevredenheid over die seks. Over manieren waarop stellen afwisseling zoeken, gaat sleur doorbreken.
Je gezien voelen
Gurit Birnbaum en collega's onderzochten de rol van ‘responsiviteit’: het gevoel dat de partner begrijpt, waardeert en steunt wat je vertelt. In drie onderzoeken, waaronder een experiment en een dagboekonderzoek, hing een responsieve partner samen met meer zin in die partner. Bij vrouwen was dat verband sterker dan bij mannen. Volgens de onderzoekers kwam dat doordat mensen zich door zo'n partner bijzonder voelden, en de partner daardoor ook aantrekkelijker vonden. Hoe emotionele nabijheid ontstaat, staat bij emotionele intimiteit.
Rekening houden met elkaars wensen
Muise en collega's volgden in 2013 ook 44 stellen drie weken lang. Mensen die gemotiveerd waren om aan de seksuele wensen van hun partner tegemoet te komen, hadden vaker seks vanuit wat onderzoekers ‘toenaderingsdoelen’ noemen: om iets positiefs te bereiken in plaats van iets negatiefs te vermijden. Ze hadden ook meer zin. Over vier maanden nam hun zin minder af dan bij anderen. Belangrijk verschil: dit gaat over seks vanuit betrokkenheid, niet uit plicht. Seks om ruzie of teleurstelling te vermijden, hing in ander onderzoek juist samen met minder welzijn. Dat onderzoek staat bij verschil in zin.
Hoe vaak is genoeg?
Er is geen ‘juiste’ hoeveelheid seks. Muise, Ulrich Schimmack en Emily Impett analyseerden gegevens van ruim 30.000 mensen. Bij mensen met een relatie hing vaker seks samen met meer welzijn, maar alleen tot ongeveer één keer per week. Daarboven was er geen extra verband met welzijn. De samenhang liep vooral via tevredenheid over de relatie.
Praten over veranderende behoeften
Wat iemand fijn vindt, kan in de loop van een relatie veranderen. In het Duitse onderzoek hing open communicatie tussen partners samen met meer tevredenheid over seks. Wat ander onderzoek zegt over praten over seks, en welke hulpmiddelen er bestaan, staat bij praten over seks.
Waar hulp te vinden is
Een afname van zin is niet altijd een probleem. Volgens Thuisarts.nl is er geen regel voor wat normaal is, en hebben veel mensen in een vaste relatie vooral behoefte aan veiligheid en knusheid. Als een van beide partners er wel last van heeft, kun je terecht bij de huisarts. Die kan doorverwijzen naar bijvoorbeeld een seksuoloog. Ook relatietherapeuten begeleiden stellen hierbij.
Meer over seks, nabijheid en verbinding staat in het overzicht intimiteit.
Bronnen
- Schmiedeberg, C. & Schröder, J. (2016). Does sexual satisfaction change with relationship duration? Archives of Sexual Behavior, 45(1), 99–107. doi.org/10.1007/s10508-015-0587-0
- McNulty, J.K., Wenner, C.A. & Fisher, T.D. (2016). Longitudinal associations among relationship satisfaction, sexual satisfaction, and frequency of sex in early marriage. Archives of Sexual Behavior, 45(1), 85–97. doi.org/10.1007/s10508-014-0444-6
- Thuisarts.nl. Ik wil weten hoe seks kan veranderen als ik ouder word. thuisarts.nl/seks/ik-wil-weten-hoe-seks-kan-veranderen-als-ik-ouder-word
- Thuisarts.nl. Ik heb minder zin in seks. thuisarts.nl/minder-zin-in-seks/ik-heb-minder-zin-in-seks
- Mark, K.P. & Lasslo, J.A. (2018). Maintaining sexual desire in long-term relationships: A systematic review and conceptual model. The Journal of Sex Research, 55(4–5), 563–581. doi.org/10.1080/00224499.2018.1437592
- Aron, A., Norman, C.C., Aron, E.N., McKenna, C. & Heyman, R.E. (2000). Couples' shared participation in novel and arousing activities and experienced relationship quality. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 273–284. doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.273
- Muise, A., Harasymchuk, C., Day, L.C., Bacev-Giles, C., Gere, J. & Impett, E.A. (2019). Broadening your horizons: Self-expanding activities promote desire and satisfaction in established romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 116(2), 237–258. doi.org/10.1037/pspi0000148
- Birnbaum, G.E., Reis, H.T., Mizrahi, M., Kanat-Maymon, Y., Sass, O. & Granovski-Milner, C. (2016). Intimately connected: The importance of partner responsiveness for experiencing sexual desire. Journal of Personality and Social Psychology, 111(4), 530–546. doi.org/10.1037/pspi0000069
- Muise, A., Impett, E.A., Kogan, A. & Desmarais, S. (2013). Keeping the spark alive: Being motivated to meet a partner's sexual needs sustains sexual desire in long-term romantic relationships. Social Psychological and Personality Science, 4(3), 267–273. doi.org/10.1177/1948550612457185
- Muise, A., Schimmack, U. & Impett, E.A. (2016). Sexual frequency predicts greater well-being, but more is not always better. Social Psychological and Personality Science, 7(4), 295–302. doi.org/10.1177/1948550615616462
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.