Intimiteit na ontrouw

Na het ontdekken van ontrouw verandert de nabijheid tussen partners vaak ingrijpend. De bedrogen partner kan heftige reacties hebben, zoals jaloezie, boosheid, piekeren en beelden die zich opdringen, en die zijn soms vergelijkbaar met klachten na een traumatische gebeurtenis. Onderzoek laat zien dat stellen die samen verder willen, heel verschillende wegen gaan: sommigen herstellen tot een even tevreden relatie als stellen zonder ontrouw, bij anderen gaat het verder mis. Was er seks zonder condoom, dan is volgens Soa Aids Nederland een soa-test voor beide partners zinvol.

Waar deze pagina over gaat

Deze pagina gaat over nabijheid en seks tussen partners nadat ontrouw aan het licht is gekomen. Wat als vreemdgaan geldt, hoe vaak het voorkomt en waarom mensen het doen, staat bij vreemdgaan. Over de bredere vraag hoe stellen samen verder gaan, met vertrouwen, eerlijkheid en het verbreken van contact, gaat verder na ontrouw.

Wat ontrouw met de bedrogen partner doet

Ami Rokach en Sybil Chan zetten in 2023 het onderzoek naar de gevolgen van ontrouw op een rij. Jaloezie is volgens hun overzicht de emotie die het vaakst voorkomt bij het ontdekken van ontrouw. Vaak gaat die samen met boosheid, onzekerheid, je afgewezen voelen, angst, somberheid, eenzaamheid en verwarring. Onderzoek beschrijft ook opdringerige beelden en herinneringen, blijven piekeren, en een verhoogde waakzaamheid.

Sommige onderzoekers vergelijken die reacties met de klachten na een trauma. In een onderzoek onder 73 jongvolwassenen die in de afgelopen vijf jaar waren bedrogen door een vaste partner, had 45 procent klachten die passen bij een posttraumatische stressstoornis door de ontrouw. Die klachten hingen samen met meer depressieve klachten. Rokach en Chan merken wel op dat ontrouw meestal niet voldoet aan de officiële omschrijving van een traumatische gebeurtenis in het psychiatrisch handboek. Daardoor past een andere diagnose, een aanpassingsstoornis, volgens hen vaak beter.

Ook hoe iemand de ontrouw uitlegt, speelt mee. In een onderzoek onder 232 studenten die kort daarvoor waren bedrogen, hing de partner de schuld geven of zichzelf de schuld geven samen met meer somberheid, angst en spanning. Bij vrouwen hing dat weer samen met meer ongezond gedrag.

Lichamelijke nabijheid na de ontdekking

Omdat ontrouw vaak draait om seks of intimiteit met iemand anders, raakt de ontdekking juist aan dit deel van de relatie. Over hoe stellen na ontrouw met seks en aanraking omgaan, is weinig onderzoek gedaan. De gevoelens die Rokach en Chan beschrijven, zoals jaloezie, onzekerheid en opdringerige beelden, kunnen ook bij lichamelijk contact een rol spelen. Ook na ontrouw bepaalt ieder zelf of en wanneer er weer aanraking of seks is, en dat geldt voor beide partners.

Onderzoek naar herstel

Uitkomsten bij relatietherapie

Een bekend onderzoek volgde 134 stellen die meededen aan een onderzoek naar relatietherapie. Bij negentien van hen was er sprake van ontrouw. Die stellen begonnen met meer problemen dan de andere stellen. Toch gingen stellen bij wie de ontrouw vóór of tijdens de therapie bekend werd, er tijdens de therapie meer op vooruit dan de andere stellen.

Vijf jaar later waren de uitkomsten verdeeld. Van de stellen bij wie de ontrouw geheim was gebleven, was 80 procent gescheiden. Bij stellen bij wie de ontrouw bekend was, was dat 43 procent, en bij stellen zonder ontrouw 23 procent. De stellen met ontrouw die bij elkaar bleven, waren even tevreden en stabiel als stellen zonder ontrouw. De onderzoekers zien daarom twee routes: herstel, of een relatie die verder achteruitgaat. Het ging om heel kleine aantallen, dus deze percentages zijn onzeker.

Ook een kleine studie onder zes stellen, naar een behandeling speciaal voor stellen na een affaire, vond dat de meeste stellen na afloop minder last hadden, en dat de bedrogen partner meer vergeving voelde. Meer over relatietherapie staat bij relatietherapie.

Wat stellen zelf beschrijven

Australische onderzoekers interviewden mensen die na ontrouw bij elkaar waren gebleven. Als redenen om door te gaan noemden zij de wil om samen te blijven, het waarderen van kleine vriendelijke gebaren, betekenis geven aan wat er gebeurd was, en steun uit de omgeving. Het herstel zelf was volgens hen moeizaam. Het ging om vergeving, hulp zoeken, omgaan met herinneringen en veranderingen in de manier waarop de partners met elkaar omgingen. Vaak verschoof ook de machtsbalans in de relatie.

Een recent onderzoek uit 2026 onder ruim 3.400 mensen vond dat herstel niet volgens één vast patroon verloopt. Sommige stellen gingen snel en direct verder, bij andere duurde het lang en ging het met vallen en opstaan. De deelnemers waren wel geworven via sociale media van therapeuten die zich richten op herstel na ontrouw. Het gaat dus om mensen die al graag samen verder wilden. Over vergeving gaat vergeven.

Een soa-test na ontrouw

Is er bij de ontrouw seks zonder condoom geweest, dan kan een soa ook bij de vaste partner terechtkomen. Soa Aids Nederland noemt seks zonder condoom, en een sekspartner die een soa heeft, als redenen voor een soa-test. Dat geldt voor degene die vreemdging en voor de vaste partner.

Volgens Thuisarts.nl kan iemand met klachten meteen testen. Zonder klachten adviseert Thuisarts.nl om te wachten tot twee weken na de laatste keer seks zonder condoom, omdat een soa eerder niet altijd zichtbaar is in een test. Een hiv-test kan zonder klachten na vier weken, met drie maanden na de seks nog een test. Tot de uitslag er is, adviseert Thuisarts.nl een condoom te gebruiken. De uitslag duurt ongeveer een week.

Testen kan bij de huisarts of de GGD, of met een thuistest. Volgens Soa Aids Nederland gaat een test bij de huisarts van het eigen risico af, zolang dat nog niet is opgebruikt. Bij de GGD is een test gratis en anoniem voor groepen met meer kans op een soa, onder wie mensen van wie een sekspartner een soa heeft en mensen met klachten. Een betrouwbare thuistest kost volgens Soa Aids Nederland vanaf ongeveer 35 euro (stand 2026). Herpes en genitale wratten zijn met een gewone soa-test niet te zien. Wat er verder bij een soa-test komt kijken, staat bij vreemdgaan. Over het gesprek over soa's gaat soa's bespreken.

Waar hulp te vinden is

Bij aanhoudende somberheid, angst, slecht slapen of blijven piekeren kun je terecht bij je huisarts. Bij gedachten aan zelfmoord is 113 Zelfmoordpreventie bereikbaar: gratis bellen via 113 of chatten via 113.nl. Volgens Rokach en Chan kunnen de heftige gevoelens na ontrouw soms ook tot agressie leiden. Bij bedreiging of geweld in de relatie is Veilig Thuis gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000. Bij direct gevaar: 112.

Meer over seks, nabijheid en verbinding staat in het overzicht intimiteit.

Bronnen

  1. Rokach, A. & Chan, S.H. (2023). Love and infidelity: Causes and consequences. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), 3904. doi.org/10.3390/ijerph20053904
  2. Roos, L.G., O'Connor, V., Canevello, A. & Bennett, J.M. (2019). Post-traumatic stress and psychological health following infidelity in unmarried young adults. Stress and Health, 35(4), 468–479. doi.org/10.1002/smi.2880
  3. Shrout, M.R. & Weigel, D.J. (2018). Infidelity's aftermath: Appraisals, mental health, and health-compromising behaviors following a partner's infidelity. Journal of Social and Personal Relationships, 35(8), 1067–1091. doi.org/10.1177/0265407517704091
  4. Atkins, D.C., Eldridge, K.A., Baucom, D.H. & Christensen, A. (2005). Infidelity and behavioral couple therapy: Optimism in the face of betrayal. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(1), 144–150. doi.org/10.1037/0022-006X.73.1.144
  5. Marín, R.A., Christensen, A. & Atkins, D.C. (2014). Infidelity and behavioral couple therapy: Relationship outcomes over 5 years following therapy. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 3(1), 1–12. doi.org/10.1037/cfp0000012
  6. Gordon, K.C., Baucom, D.H. & Snyder, D.K. (2004). An integrative intervention for promoting recovery from extramarital affairs. Journal of Marital and Family Therapy, 30(2), 213–231. doi.org/10.1111/j.1752-0606.2004.tb01235.x
  7. Abrahamson, I., Hussain, R., Khan, A. & Schofield, M.J. (2012). What helps couples rebuild their relationship after infidelity? Journal of Family Issues, 33(11), 1494–1519. doi.org/10.1177/0192513X11424257
  8. Nickerson, K., Rein, B., Gottman, J., Stone, R., Davies, R., Petrova, M. & Johnson, A.L. (2026). Should I stay or should I go after infidelity: Pathways to relationship preservation after an affair amongst individuals accessing social media contents on post-infidelity recovery and reconciliation. Journal of Sex & Marital Therapy. doi.org/10.1080/0092623X.2026.2680162
  9. Soa Aids Nederland. Wanneer doe je een soa-test? soaaids.nl
  10. Soa Aids Nederland. Wat kost een soa-test? soaaids.nl
  11. Thuisarts.nl. Ik wil een soa-test doen. thuisarts.nl/soa/ik-wil-soa-test-doen
  12. 113 Zelfmoordpreventie. 113.nl
  13. Veilig Thuis. Bel Veilig Thuis: 0800-2000. veiligthuis.nl

Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.

Verder lezen