De 36 vragen van Aron
De 36 vragen komen uit een onderzoek dat psycholoog Arthur Aron en collega’s in 1997 publiceerden. Het doel was niet om mensen verliefd te laten worden, maar om in een lab snel een gevoel van nabijheid te laten ontstaan tussen twee onbekenden. Dat lukte: paren die in 45 minuten steeds persoonlijkere vragen beantwoordden, voelden zich daarna dichter bij elkaar dan paren die over koetjes en kalfjes praatten. Wereldberoemd werden de vragen pas in 2015, door een essay in The New York Times. Of de vragen tot liefde of een blijvende relatie leiden, heeft het onderzoek niet aangetoond.
De vragen zelf, in het Nederlands, staan bij het hulpmiddel de 36 vragen. Dit artikel gaat over het onderzoek erachter.
Wat de onderzoekers wilden
Aron en collega’s wilden een vaste werkwijze waarmee onderzoekers in een experiment zelf nabijheid kunnen laten ontstaan. Dingen die je in het gewone leven niet kunt sturen, zoals wie met wie een paar vormt en onder welke omstandigheden een band ontstaat, kunnen onderzoekers dan zelf bepalen en vergelijken.
Volgens de BBC baseerden ze de opzet op wat toen bekend was over hechte relaties. De kern is dat twee mensen om de beurt steeds iets persoonlijkers over zichzelf vertellen. Volgens BBC News Mundo was het doel van de vragenlijst om ‘een tijdelijk gevoel van nabijheid’ te ontwikkelen, ‘geen echte en blijvende relatie’.
Wat er werd gedaan
Twee mensen die elkaar niet kenden, werden samen in een tweetal gezet. In 45 minuten deden ze samen opdrachten waarin ze om de beurt iets over zichzelf vertelden en die geleidelijk persoonlijker werden. Die opdrachten zijn de 36 vragen, verdeeld over drie sets. Een vergelijkingsgroep kreeg even lang vergelijkbare opdrachten voor een gewoon praatje. Na afloop gaven de deelnemers aan hoe dicht ze zich bij de ander voelden.
Wat er werd gevonden
Het artikel beschrijft drie studies:
- Studie 1: paren die de 36 vragen deden, voelden zich na afloop dichter bij elkaar dan paren met de praatjesvragen.
- Studie 2 en 3: de onderzoekers keken of een paar dingen uitmaakten. Ze vonden geen duidelijk effect van of de twee het eens waren over belangrijke onderwerpen, van of ze verwachtten dat ze elkaar aardig zouden vinden, en van of ze de opdracht kregen om bewust naar elkaar toe te groeien. Volgens de onderzoekers waren de groepen groot genoeg om zulke effecten te kunnen zien.
De onderzoekers noemen daarnaast ‘voorzichtige’ bevindingen over hechtingsstijl en over introversie en extraversie. Het artikel beschrijft het zelf als een werkwijze met enkele voorlopige resultaten. Meer over hechting staat bij hechtingsstijlen.
Hoe de vragen beroemd werden
Bijna twintig jaar lang was het vooral een hulpmiddel voor onderzoekers. Dat veranderde in januari 2015. Schrijver Mandy Len Catron publiceerde in de rubriek ‘Modern Love’ van The New York Times het essay ‘To Fall in Love With Anyone, Do This’. Ze beschreef hoe ze de 36 vragen deed met een kennis van de universiteit, in een bar in plaats van een lab. Volgens Roanoke College, waar ze had gestudeerd, ging het essay daarna rond op sociale media. Volgens BBC News Mundo was het een van de meest gelezen stukken van de krant in 2015.
Catron en haar gesprekspartner kregen een relatie en trouwden ongeveer tien jaar later, schrijft de BBC. Catron zelf was voorzichtig: ‘Hoewel het moeilijk is om het onderzoek alle eer te geven’, noemde ze het een bewuste manier om een relatie te beginnen. Ze voegde er een onderdeel aan toe dat niet in het onderzoek zat: vier minuten zwijgend in elkaars ogen kijken. Volgens de BBC stonden in het essay ook onnauwkeurige details over het oorspronkelijke onderzoek, zoals het verhaal dat twee deelnemers zes maanden later trouwden.
Herhalingen en later onderzoek
Werkt het nog steeds?
De opzet is sindsdien in veel onderzoeken gebruikt, vaak onder de naam ‘Fast Friends’. Volgens onderzoeker Susan Sprecher werd de werkwijze wel veel gebruikt, maar zelden opnieuw getoetst tegen andere manieren van kennismaken. In haar onderzoek uit 2021 werden onbekende tweetallen willekeurig ingedeeld: de 36 vragen, de praatjesvragen uit 1997, of een kennismaking zonder vaste vragen. De 36 vragen leverden de meeste nabijheid en andere positieve uitkomsten op, vooral vergeleken met de praatjes. Het maakte daarbij niet uit of het gesprek face-to-face of via videobellen ging.
Vertellen of luisteren
Sprecher en collega’s lieten in 2013 in tweetallen eerst de een vertellen en de ander luisteren, en daarna andersom. Na het eerste gesprek vonden de luisteraars de ander aardiger dan de vertellers. Toen de rollen waren omgedraaid, was dat verschil weg. Het wederzijdse karakter van de vragen lijkt dus een rol te spelen.
Bij stellen en tussen groepen
Richard Slatcher liet 60 stellen 45 minuten met een ander stel praten, met persoonlijke vragen of met praatjes. Stellen in de persoonlijke groep voelden zich dichter bij het andere stel, spraken vaker opnieuw af en voelden zich ook dichter bij hun eigen partner. In een vervolgonderzoek uit 2014 nam de hartstochtelijke liefde binnen stellen meer toe als ze persoonlijke dingen deelden met een ander stel.
Elizabeth Page-Gould en collega’s gebruikten de werkwijze om vriendschappen te laten ontstaan tussen mensen met een Latijns-Amerikaanse en een witte achtergrond. Bij deelnemers die gevoelig waren voor afwijzing op basis van afkomst, of die onbewuste vooroordelen hadden, daalde de stressreactie over drie ontmoetingen.
Waarom mensen diepe gesprekken onderschatten
Michael Kardas, Amit Kumar en Nicholas Epley lieten onbekenden diepe of oppervlakkige gesprekken voeren. Diepe gesprekken voelden minder ongemakkelijk en gaven meer verbondenheid dan de deelnemers vooraf verwachtten. Deelnemers dachten dat de ander minder geïnteresseerd zou zijn in wat ze vertelden dan in werkelijkheid het geval was. Over gesprekken op een eerste date gaat gespreksonderwerpen voor een eerste date.
Wat het onderzoek niet laat zien
Het onderzoek uit 1997 mat nabijheid direct na het gesprek. Het mat niet of mensen verliefd werden, of ze elkaar daarna nog zagen of een relatie kregen. De kop ‘verliefd worden op wie dan ook’ gaat dus verder dan wat het onderzoek liet zien. Ook vond Aron in studie 2 en 3 geen effect van de opdracht om bewust naar elkaar toe te groeien.
De deelnemers deden de vragen in een onderzoekssituatie. Wat er gebeurt als iemand de vragen thuis, op een date of met een partner gebruikt, is minder goed onderzocht. Het onderzoek met stellen gaat over gesprekken met een ánder stel, niet over partners die de vragen alleen met elkaar doen.
Wat het onderzoek wel laat zien, sluit aan bij breder onderzoek naar openheid: geleidelijk en wederzijds persoonlijke dingen delen kan een gevoel van nabijheid geven. Daarover gaat emotionele intimiteit. Andere vragen voor partners staan bij relatievragen voor koppels. Meer onderzoek over liefde staat in het overzicht psychologie.
Bronnen
- Aron, A., Melinat, E., Aron, E.N., Vallone, R.D. & Bator, R.J. (1997). The experimental generation of interpersonal closeness: A procedure and some preliminary findings. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(4), 363–377. doi.org/10.1177/0146167297234003
- BBC News Mundo (13 februari 2026). El experimento de 36 preguntas ‘para enamorarte de cualquiera’ creado hace 30 años. Overgenomen door Acento. acento.com.do
- Roanoke College (januari 2015). Alumna’s essay on science of falling in love published in New York Times, receives national attention. Over: Catron, M.L. (9 januari 2015). To fall in love with anyone, do this. The New York Times. roanoke.edu
- Sprecher, S. (2021). Closeness and other affiliative outcomes generated from the Fast Friends procedure: A comparison with a small-talk task and unstructured self-disclosure and the moderating role of mode of communication. Journal of Social and Personal Relationships, 38(5), 1452–1471. doi.org/10.1177/0265407521996055
- Sprecher, S., Treger, S. & Wondra, J.D. (2013). Effects of self-disclosure role on liking, closeness, and other impressions in get-acquainted interactions. Journal of Social and Personal Relationships, 30(4), 497–514. doi.org/10.1177/0265407512459033
- Slatcher, R.B. (2010). When Harry and Sally met Dick and Jane: Creating closeness between couples. Personal Relationships, 17(2), 279–297. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01276.x
- Welker, K.M., Baker, L., Padilla, A., Holmes, H., Aron, A. & Slatcher, R.B. (2014). Effects of self-disclosure and responsiveness between couples on passionate love within couples. Personal Relationships, 21(4), 692–708. doi.org/10.1111/pere.12058
- Page-Gould, E., Mendoza-Denton, R. & Tropp, L.R. (2008). With a little help from my cross-group friend: Reducing anxiety in intergroup contexts through cross-group friendship. Journal of Personality and Social Psychology, 95(5), 1080–1094. doi.org/10.1037/0022-3514.95.5.1080
- Kardas, M., Kumar, A. & Epley, N. (2022). Overly shallow?: Miscalibrated expectations create a barrier to deeper conversation. Journal of Personality and Social Psychology, 122(3), 367–398. doi.org/10.1037/pspa0000281
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.