Samen op vakantie

Samen op vakantie gaan is voor veel stellen een vast onderdeel van het jaar. Van alle buitenlandse vakanties van Nederlanders in 2025 was ruim een kwart met een stel zonder kinderen als reisgezelschap. Onderzoek laat zien dat tevredenheid over vakanties samengaat met meer toewijding aan de relatie. Het vakantiegevoel zelf is wel vaak van korte duur. Reis je met een partner van buiten de Europese Unie, dan gelden er regels voor visum en verblijf.

Hoe vaak stellen samen op vakantie gaan

Het CBS houdt bij hoe Nederlanders op vakantie gaan. In 2025 maakten Nederlanders ruim 21 miljoen vakanties naar het buitenland. Bij bijna 5,9 miljoen daarvan, ongeveer 28 procent, was het reisgezelschap een stel zonder kinderen. Ongeveer 6,3 miljoen buitenlandse vakanties waren van volwassenen met kinderen. Daarbij kan het ook om stellen met kinderen gaan, maar het CBS telt die als aparte groep.

Wat onderzoek zegt over vakantie en de relatie

Over vakanties en relaties is minder onderzoek gedaan dan je misschien zou verwachten. Een studie van Angela Durko en James Petrick uit 2016 keek naar volwassenen in een relatie. Ze gebruikten een bekend model uit de relatiepsychologie, het investeringsmodel. Volgens dat model hangt toewijding aan een relatie af van hoe tevreden iemand is, hoeveel iemand in de relatie heeft geïnvesteerd en hoe aantrekkelijk de alternatieven lijken.

Tevredenheid over de relatie en over de alternatieven voorspelden de toewijding goed. Tevredenheid over vakanties voegde daar iets aan toe: wie tevredener was over de vakanties die het stel samen had gehad, voelde zich gemiddeld meer betrokken bij de relatie. Het gaat om een verband. Uit de studie is niet op te maken of vakanties de relatie sterker maken, of dat stellen met een goede relatie hun vakanties ook positiever beleven. De onderzoekers werken in de toerisme-wetenschap en noemen hun uitkomsten ook bruikbaar voor de reisbranche.

Het vakantiegevoel houdt niet lang aan

Nederlandse onderzoekers volgden 1530 mensen, van wie 974 voor en na een vakantie vragen beantwoordden over hun geluk. Mensen die op vakantie gingen, waren voor hun reis gelukkiger dan mensen die niet gingen. Volgens de onderzoekers komt dat mogelijk door de voorpret. Na terugkomst was er gemiddeld geen verschil meer. Alleen een heel ontspannen vakantie maakte mensen ook na thuiskomst nog wat gelukkiger.

Een overzichtsstudie van onderzoekers van de Radboud Universiteit, op basis van zeven eerdere studies, kwam op iets vergelijkbaars uit. Vakantie had een klein positief effect op gezondheid en welzijn, gemeten aan onder meer uitputting, gezondheidsklachten en tevredenheid met het leven. Maar dat effect verdween snel weer nadat mensen weer aan het werk gingen. Hoe het komt dat sommige vakanties meer opleveren dan andere, was nog nauwelijks onderzocht.

Deze studies gingen over vakantie in het algemeen, niet specifiek over stellen. Ze laten wel zien dat een vakantie op zichzelf meestal geen blijvende verandering geeft. Hoe stellen buiten vakanties om tijd met elkaar doorbrengen, staat in tijd en aandacht.

Waar stellen op vakantie verschillend over denken

Op vakantie zijn partners vaak dag en nacht samen, zonder de vaste structuur van werk en thuis. Verschillen in wensen worden dan zichtbaar. Onderwerpen waarover partners vaak verschillend denken, zijn bijvoorbeeld:

wat een vakantie mag kosten en hoe de kosten verdeeld worden;
rust of juist actie, strand of stad;
alles vooraf plannen of ter plekke beslissen;
hoeveel tijd samen en hoeveel tijd ieder voor zich;
of familie of vrienden meegaan.

Het Nibud noemt de vakantie als voorbeeld van reserveringsuitgaven, naast meubels en apparatuur. Hoe stellen in het algemeen over geld praten, staat in relatie en geld.

Voor stellen die een lange-afstandsrelatie hebben, is een vakantie soms de langste tijd die ze samen doorbrengen. Daarover gaat lange-afstandsrelatie. Een bijzondere vorm van samen op reis is de huwelijksreis: zie de huwelijksreis.

Reizen met een partner van buiten de EU

Heeft je partner een andere nationaliteit, dan kunnen er regels gelden voor reizen naar Nederland en naar andere landen in het Schengengebied. Dit zijn de regels zoals de IND ze beschrijft in 2026. Ze verschillen per nationaliteit en situatie.

Hoe lang iemand mag blijven

Voor een kort verblijf, zoals vakantie of familiebezoek, mag iemand maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen in het Schengengebied verblijven. Die 90 dagen mogen verdeeld worden over meerdere bezoeken.

Visum

Volgens de IND hebben de meeste reizigers van buiten de EU een visum nodig om naar Nederland te reizen. Voor sommige nationaliteiten geldt dat niet. Of een visum nodig is, staat per land op Nederlandwereldwijd.nl. Een visum wordt aangevraagd in het land waar iemand woont, bij de Nederlandse ambassade of het consulaat.

Garantstelling en logeren

Wie een visum aanvraagt, moet onder meer laten zien dat er genoeg geld is voor het verblijf. De IND noemt een bedrag van 55 euro per dag. In plaats daarvan kan iemand in Nederland garant staan voor de kosten. Die garantsteller moet aan inkomenseisen voldoen. Hiervoor bestaat het formulier ‘Bewijs van garantstelling en/of particuliere logiesverstrekking’. Wie bij een partner of familie logeert, kan ook een uitnodiging van een referent laten zien. Die referent heeft een geldige verblijfsvergunning of is Nederlander.

Registratie aan de grens

Sinds 10 april 2026 vervangt het Entry/Exit System (EES) volgens de IND de stempels in het paspoort. Daarin worden de datum van inreizen en uitreizen digitaal geregistreerd.

Wil een stel langer samen in Nederland wonen, dan gelden andere regels, met een verblijfsvergunning. Daarover gaat trouwen met een buitenlandse partner. Voor een eigen situatie geven de IND en Nederlandwereldwijd de actuele voorwaarden.

Meer artikelen over het leven als stel staan bij relatie.

Bronnen

CBS (2026). Vakanties van Nederlanders; buitenland, vakantiekenmerken (tabel 84365NED, cijfers over 2025). cbs.nl
Durko, A.M. & Petrick, J.F. (2016). Travel as relationship therapy. Journal of Travel Research, 55(7), 904–918. doi.org/10.1177/0047287515592970
Nawijn, J., Marchand, M.A., Veenhoven, R. & Vingerhoets, A.J. (2010). Vacationers happier, but most not happier after a holiday. Applied Research in Quality of Life, 5(1), 35–47. doi.org/10.1007/s11482-009-9091-9
De Bloom, J., Kompier, M., Geurts, S., de Weerth, C., Taris, T. & Sonnentag, S. (2009). Do we recover from vacation? Meta-analysis of vacation effects on health and well-being. Journal of Occupational Health, 51(1), 13–25. doi.org/10.1539/joh.k8004
Nibud. Gezamenlijke rekening en geldzaken. nibud.nl
IND. Kort verblijf voor vakantie of zakelijk bezoek. ind.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.