De huwelijksreis
Een huwelijksreis is een reis die een pas getrouwd paar samen maakt, meestal kort na de bruiloft. In het Engels heet dat de honeymoon. De gewoonte om na de bruiloft samen op reis te gaan, ontstond in de negentiende eeuw in de Britse hogere kringen en werd rond 1900 in westerse landen gebruikelijk. Het woord voor de eerste tijd na het huwelijk is veel ouder: ‘wittebroodsweken’ komt al voor bij de dichter Hooft. Voor de reis zelf is één ding praktisch van belang: door het trouwen verandert je officiële achternaam niet, dus in je paspoort blijft je eigen naam staan.
Wittebroodsweken en honeymoon
Het Nederlandse woord voor de eerste weken van een huwelijk is ‘wittebroodsweken’. Volgens het spreekwoordenboek van Stoett uit de jaren twintig betekende ‘wittebrood’, brood van witte tarwebloem, in de zestiende eeuw ook iets lekkers of iets heerlijks. Stoett vond het woord ‘wittebroodsweken’ voor het eerst bij de zeventiende-eeuwse dichter P.C. Hooft. Hij noemt ook de woorden in andere talen voor dezelfde periode: honeymoon in het Engels, lune de miel in het Frans en luna di miele in het Italiaans.
Die buitenlandse woorden gaan over honing en de maan. Volgens een artikel in het tijdschrift Via Tourism Review verwijst de oorspronkelijke betekenis naar de maanmaand na het huwelijk. Het Engelse woord wordt volgens dat artikel sinds de zestiende eeuw gebruikt. Pas sinds het eind van de negentiende eeuw is het verbonden met een reis.
Hoe de huwelijksreis ontstond
Onderzoekers Weiqi Yan, Junmin Liu en Yujie Zhu beschrijven de geschiedenis in een artikel uit 2023. Vóór de negentiende eeuw werd een huwelijk vooral gezien als een economische verbintenis. In de Britse hogere kringen kwamen toen luxe ‘bridal tours’ op: reizen van het bruidspaar. Volgens de auteurs waren die reizen eerst vooral bedoeld om familie en vrienden te bezoeken die niet bij de bruiloft waren geweest.
Aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw was een eigen reis na de bruiloft, alleen met z'n tweeën, in westerse samenlevingen een gewoonte geworden. De auteurs koppelen dat aan de industrialisatie en de groei van de middenklasse.
Een momentopname uit 1922
Hoe vanzelfsprekend de reis honderd jaar geleden was, blijkt uit het etiquetteboek van de Amerikaanse Emily Post uit 1922. Volgens Post moest de bruidegom de reis lang van tevoren regelen: treinstoelen of een hut op een boot reserveren, en per brief een hotel vastleggen. De kosten waren volgens de etiquette van toen altijd voor hem. Post schreef dat er geen ‘voorgeschreven vervoermiddel’ was: een paar kon vertrekken met een auto, een ponykar, een jacht, een kano, te paard of met het vliegtuig.
Het verhaal achter de reis
Kris Bulcroft en collega's onderzochten hoe Amerikaanse tijdschriften tussen 1880 en 1995 over de huwelijksreis schreven. Ze keken naar de plek, de activiteiten, de personen en de ‘scripts’ in die artikelen. Volgens hen ontstonden er gedeelde verhalen over hoe een huwelijksreis hoort te zijn, en die verhalen beïnvloeden wat paren ervan verwachten. Ze beschrijven ook dat de huwelijksreis in die tijdschriften steeds meer op vrouwen werd gericht, en dat romantiek steeds meer een vast patroon kreeg.
De huwelijksreis nu
Een huwelijksreis is geen verplichting en er is geen vaste vorm. Sommige paren vertrekken direct na de bruiloft, andere maanden later. Sommigen gaan ver weg, anderen blijven dicht bij huis of gaan helemaal niet. In de begroting van een bruiloft is de reis een van de posten die na de dag zelf komen. Zie wat een bruiloft kost. Sommige paren vragen gasten om een bijdrage aan de reis in plaats van een cadeau.
Een huwelijksreis is ook een gewone vakantie samen, met dezelfde verschillen in wensen en verwachtingen. Wat onderzoek daarover zegt, staat in samen op vakantie. In de psychologie bestaat bovendien het idee van een ‘honeymoon-effect’: een eerste periode waarin pas getrouwde partners extra tevreden zijn. Of dat klopt, staat in het eerste jaar getrouwd.
Welke naam staat er in je paspoort?
Bij het boeken van een reis vlak na de bruiloft komt soms de vraag op welke naam er in het paspoort staat. Door een huwelijk of geregistreerd partnerschap verandert je officiële achternaam niet. In je paspoort en op je identiteitskaart staat daarom je eigen achternaam, ook na het trouwen. Volgens de Rijksoverheid kun je de achternaam van je partner wel laten bijschrijven in je paspoort of identiteitskaart. Dat kan als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, en ook na een scheiding of na het overlijden van je partner.
Een paspoort wordt volgens de Rijksoverheid ongeldig als iemand de eigen naam laat veranderen. Het trouwen zelf is geen naamswijziging. Het verschil tussen je officiële naam en de naam die je in het dagelijks leven gebruikt, staat in je achternaam na het huwelijk. Wat er voor een specifieke reis of situatie geldt, weet de eigen gemeente. Alle onderwerpen over trouwen staan in het overzicht trouwen.
Bronnen
- Stoett, F.A. (1923–1925). Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden, nr. 2598 (wittebrood). Via Etymologiebank. etymologiebank.nl
- Bachimon, P., Graburn, N. & Gravari-Barbas, M. (2023). Les destinations lune de miel : l'apparence et l'envers du décor. Via Tourism Review, 24. journals.openedition.org
- Yan, W., Liu, J. & Zhu, Y. (2023). Honeymoon tourism as romantic consumption in China. Via Tourism Review, 24. doi.org/10.4000/viatourism.10331
- Post, E. (1922). Etiquette in society, in business, in politics and at home. Funk & Wagnalls. Via Project Gutenberg. gutenberg.org
- Bulcroft, K., Bulcroft, R., Smeins, L. & Cranage, H. (1997). The social construction of the North American honeymoon, 1880–1995. Journal of Family History, 22(4), 462–490. doi.org/10.1177/036319909702200404
- Rijksoverheid. Welke gegevens staan er op mijn paspoort of identiteitskaart? rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wanneer wordt mijn paspoort ongeldig? rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid. Wat zijn mijn rechten en plichten binnen het huwelijk of geregistreerd partnerschap? rijksoverheid.nl
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.