Het eerste jaar getrouwd

Het eerste jaar van een huwelijk wordt vaak gezien als een bijzondere periode: de ‘wittebroodsweken’ of het ‘honeymoon-effect’. Onderzoek bij pas getrouwde stellen laat een genuanceerder beeld zien. Gemiddeld begint de tevredenheid hoog en daalt die in de eerste jaren langzaam. Maar stellen verschillen sterk. Een deel blijft jarenlang even tevreden, en een sterke daling komt vooral voor bij een kleinere groep. Hoe partners in het begin met elkaar omgaan, blijkt bovendien vrij stabiel en zegt iets over hoe het huwelijk later verloopt.

Bestaat het honeymoon-effect?

Het idee van een honeymoon-effect is dat pas getrouwde partners extra gelukkig zijn, en dat dat geluk daarna afneemt. Onderzoek naar de eerste jaren van relaties in het algemeen, met cijfers over hoe tevredenheid door de jaren verandert, staat in fasen van een relatie. Deze pagina gaat over onderzoek dat specifiek naar pas getrouwde stellen keek.

Justin Lavner en Thomas Bradbury volgden 464 pas getrouwde echtgenoten in Los Angeles. De stellen waren minder dan zes maanden getrouwd toen ze begonnen, het was voor allebei het eerste huwelijk en ze hadden nog geen kinderen. Vier jaar lang gaven ze elk half jaar aan hoe tevreden ze waren met hun huwelijk.

Gemiddeld daalde de tevredenheid geleidelijk. Maar dat gemiddelde verborg vijf verschillende patronen:

De meeste echtgenoten zaten in een van de groepen met een lichte daling of geen daling. Ongeveer een op de vijf zat in een van de twee groepen met een sterke daling. Volgens de onderzoekers lijkt toenemende teleurstelling daarom ‘niet inherent aan het huwelijk zelf’. Het gaat om een deel van de stellen, niet om iedereen.

De patronen hingen samen met hoe het huwelijk verder liep. In de groepen met een sterke daling scheidde een veel groter deel binnen vier en tien jaar dan in de stabiele groepen. Leeftijd, opleiding, inkomen en of stellen al hadden samengewoond, maakten geen verschil tussen de groepen. Wel verschilden de groepen in persoonlijkheid, stress, agressie en de manier waarop partners met elkaar praatten tijdens een gesprek over een probleem.

Genegenheid en negativiteit

Ted Huston en Anita Vangelisti volgden pas getrouwde stellen in hun eerste twee jaar. Ze keken naar drie soorten gedrag: genegenheid, seksuele interesse en negativiteit.

Genegenheid en negativiteit hingen op elk moment samen met hoe tevreden partners waren. Seksuele interesse deed dat niet. Over de tijd zagen ze een verschil tussen mannen en vrouwen in het onderzoek. Negativiteit ging samen met een daling in de tevredenheid van vrouwen, ongeacht welke partner negatief was. Bij mannen zagen ze dat niet. Vrouwen met een partner die vroeg in het huwelijk vrij negatief was, werden later zelf ook negatiever.

Huston leidde ook een Amerikaans onderzoek dat stellen dertien jaar volgde: vanaf de verkering, via de eerste jaren van het huwelijk en het ouderschap, tot de scheiding bij een deel van hen. In een terugblik uit 2009 vat hij dat onderzoek samen. Volgens hem lieten de verkering en de eerste jaren van het huwelijk al zien of een stel bij elkaar zou blijven, of een huwelijk dat standhield ook tevreden zou zijn, en hoe snel huwelijken die eindigden uit elkaar gingen.

Communicatie in de eerste jaren

Hannah Williamson volgde 431 pas getrouwde stellen uit buurten met lage inkomens. Ze filmde hun gesprekken op vier momenten in tweeënhalf jaar, en keek naar positieve en negatieve emoties en naar hoe goed stellen samen problemen oplosten.

Ze vond drie groepen. De ‘beste communicatoren’ waren vaak positief, losten problemen goed op en waren weinig negatief. De ‘slechtste’ lieten het omgekeerde zien. Een middengroep was op alle drie de punten laag. Bij de vrouwen hing de groep samen met scheiding: in de beste groep was 9 procent na vierenhalf jaar gescheiden, in de slechtste groep 22 procent. Het belangrijkste resultaat volgens Williamson is dat communicatie in de loop van de tijd weinig verandert. De manier waarop stellen in het begin met elkaar omgaan, houdt vaak stand.

Verliefdheid na een jaar

Bianca Acevedo en collega's onderzochten 19 pas getrouwde mensen rond de bruiloft en een jaar later. Ze schrijven dat veel stellen na verloop van tijd minder romantische liefde voelen, en dat veranderingen in die liefde bij pas getrouwden iets zeggen over hoe het huwelijk verder gaat. Bij wie de romantische liefde in het eerste jaar overeind bleef, zagen ze bij het bekijken van foto's van de partner activiteit in hersengebieden die met beloning te maken hebben. Het is een klein onderzoek, dat vooral iets zegt over de biologie van romantische liefde. Over die biologie gaat hormonen en liefde.

Wat er verder verandert

Naast de relatie zelf verandert er in het eerste jaar vaak ook praktisch iets. Sommige partners gaan de achternaam van de ander gebruiken; hoe dat werkt, staat in je achternaam na het huwelijk. Ook bezittingen en schulden vallen na het trouwen onder andere regels. Wat er geldt met en zonder huwelijkse voorwaarden, staat in gemeenschap van goederen.

Wat dit onderzoek wel en niet zegt

De onderzoeken hierboven komen uit de Verenigde Staten. Ze gingen meestal over stellen van een man en een vrouw, die in de jaren tachtig of negentig trouwden of uit een specifieke groep kwamen. Of de cijfers voor stellen in Nederland nu hetzelfde zijn, is niet bekend. De onderzoeken laten verbanden zien bij groepen. Ze voorspellen niet wat er met één bepaald stel gebeurt.

Wel wijzen ze in dezelfde richting. Een daling na de bruiloft is niet voor iedereen vanzelfsprekend. En de eerste jaren zeggen vaak meer over hoe een huwelijk verloopt dan het idee van een honeymoon-periode doet vermoeden. Over twijfel vóór de bruiloft en wat onderzoek daarover vond, gaat twijfels voor de bruiloft. Alle onderwerpen over trouwen staan in het overzicht trouwen.

Bronnen

1. Lavner, J.A. & Bradbury, T.N. (2010). Patterns of change in marital satisfaction over the newlywed years. Journal of Marriage and Family, 72(5), 1171–1187. doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00757.x
2. Huston, T.L. & Vangelisti, A.L. (1991). Socioemotional behavior and satisfaction in marital relationships: A longitudinal study. Journal of Personality and Social Psychology, 61(5), 721–733. doi.org/10.1037/0022-3514.61.5.721
3. Huston, T.L. (2009). What's love got to do with it? Why some marriages succeed and others fail. Personal Relationships, 16(3), 301–327. doi.org/10.1111/j.1475-6811.2009.01225.x
4. Williamson, H.C. (2021). The development of communication behavior over the newlywed years. Journal of Family Psychology, 35(1), 11–21. doi.org/10.1037/fam0000780
5. Acevedo, B.P., Poulin, M.J., Collins, N.L. & Brown, L.L. (2020). After the honeymoon: Neural and genetic correlates of romantic love in newlywed marriages. Frontiers in Psychology, 11, 634. doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00634

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.