Liefdesverdriet verwerken: wat onderzoek zegt

Onderzoekers hebben verschillende manieren bestudeerd waarop mensen met liefdesverdriet omgaan: praten met anderen, afleiding zoeken, anders over de ex denken, schrijven en proberen te begrijpen waarom het misging. De uitkomsten zijn niet eenduidig. Wat in het ene onderzoek samenging met minder verdriet, had in een ander onderzoek geen effect of pakte bij een bepaalde groep zelfs ongunstig uit. Het gaat bovendien vaak om kleine groepen, meestal studenten, die kort werden gevolgd. Thuisarts.nl geeft bij somberheid algemene adviezen, en noemt de huisarts als aanspreekpunt als het niet beter wordt.

Hoe mensen zelf met een breuk omgaan

In een onderzoek van Carin Perilloux en David Buss onder 193 mensen gebruikten mannen en vrouwen veel verschillende manieren om met een breuk om te gaan. De meest voorkomende was erover praten met vrienden. Een opvallend verschil tussen de seksen was winkelen: dat deden vrouwen vaker dan mannen, zowel vrouwen die verlaten werden als vrouwen die het zelf uitmaakten.

De Nederlandse psycholoog Sandra Langeslag en Jan van Strien stelden open vragen aan mensen over hoe ze met een breuk omgingen. Ze noemden onder meer anders over de situatie gaan denken, afleiding zoeken, de ander vermijden en (nieuwe) activiteiten ondernemen.

Verschillen tussen mensen

Deborah Davis, Phillip Shaver en Michael Vernon ondervroegen meer dan 5.000 mensen via internet over hun reactie op een breuk. Hoe mensen reageerden, hing samen met hun hechtingsstijl. Mensen met een veilige hechting zochten vaker steun bij vrienden en familie. Mensen met veel hechtingsangst waren meer met de ex bezig, hadden meer lichamelijke en emotionele klachten en gebruikten vaker alcohol of drugs om met het verlies om te gaan. Mensen met een vermijdende stijl losten het vaker alleen op. Meer over die stijlen staat in hechtingsstijlen.

Anders denken over de ex, en afleiding

Langeslag onderzocht in 2018 samen met Marisa Sanchez drie manieren om verliefde gevoelens na een breuk bij te sturen. Bewust stilstaan bij minder leuke kanten van de ex verminderde de liefdesgevoelens, maar deelnemers voelden zich er op dat moment ook naarder door. Afleiding veranderde niets aan de liefdesgevoelens, maar verbeterde wel de stemming. Alle drie de manieren zorgden ervoor dat een foto van de ex minder aandacht trok. Het ging om het effect direct na de oefening. Een uitgebreidere beschrijving van deze onderzoeken staat in verliefdheid loslaten.

Schrijven over de breuk

‘Expressief schrijven’ betekent dat iemand een paar keer opschrijft wat hij of zij voelt en denkt over een moeilijke gebeurtenis. Stephen Lepore en Melanie Greenberg lieten 145 studenten over hun breuk schrijven, of op een niet-emotionele manier over algemene onderwerpen. In de groep met de neutrale opdracht namen klachten zoals verkoudheid, spanning en vermoeidheid tijdelijk toe. In de groep die over de breuk schreef, gebeurde dat niet.

Later onderzoek laat zien dat schrijven niet voor iedereen hetzelfde uitpakt. David Sbarra en collega's lieten 90 volwassenen die kort daarvoor uit elkaar waren gegaan na een huwelijk, op willekeurige wijze een van drie schrijfopdrachten doen. Tot negen maanden later ging het slechter met mensen die nog volop zochten naar de betekenis van hun scheiding en die expressief hadden geschreven, vergeleken met mensen die een neutrale opdracht kregen. In de neutrale groep hadden juist de mensen die naar betekenis zochten de minste klachten over de scheiding. Schrijven pakte in dit onderzoek dus niet voor iedereen op dezelfde manier uit.

Ook het verschil tussen rustig terugkijken en blijven malen speelt een rol. Dat onderzoek staat in je ex loslaten.

Begrijpen waarom het eindigde

Jessica Kansky en Joseph Allen volgden 160 jongeren van hun 20e tot hun 25e. Wie bij een breuk rond de 22 jaar beter begreep waarom de relatie was geëindigd, had in de jaren daarna minder klachten zoals somberheid en angst. Deze mensen waren later ook tevredener in een nieuwe relatie. Dat verband bleef bestaan nadat de onderzoekers rekening hielden met onder meer de kwaliteit van de eerdere relatie en klachten die er al waren.

Groei na een breuk

Een breuk heeft voor veel mensen ook een andere kant. Ty Tashiro en Patricia Frazier vroegen 92 studenten met een recente breuk naar persoonlijke groei na die breuk. Gemiddeld noemden ze vijf soorten persoonlijke groei die volgens hen een volgende relatie konden verbeteren. Vrouwen noemden meer groei dan mannen. Meer verdriet hing samen met het toeschrijven van de breuk aan de ex of aan omstandigheden rond de relatie.

Gary Lewandowski en Nicole Bizzoco keken naar 155 studenten bij wie een relatie in het afgelopen halfjaar was geëindigd. Mensen van wie de relatie weinig had bijgedragen aan hun eigen ontwikkeling, ervoeren na de breuk vaker groei. Dat liep via het gevoel zichzelf terug te vinden, minder het gevoel een deel van zichzelf kwijt te zijn en meer positieve emoties.

De rol van verwachting

Leonie Koban en collega's onderzochten in een hersenscanner mensen die kort daarvoor een romantische afwijzing hadden meegemaakt. Ze vergeleken een placebo, een behandeling zonder werkzame stof, met een situatie zonder behandeling. Met de placebo was zowel de emotionele pijn door de afwijzing als lichamelijke pijn door hitte minder. Volgens de onderzoekers laat dit zien dat verwachtingen over een behandeling invloed hebben op emotionele pijn. Het onderzoek ging over een kort moment in het lab, niet over herstel op langere termijn.

Wat Thuisarts.nl adviseert

Thuisarts.nl, de site van de huisartsen, noemt somberheid een normale reactie op nare gebeurtenissen. Ook zorgen over een relatie kunnen somberheid geven. Voor somberheid geeft Thuisarts.nl deze adviezen:

praten over je problemen met een vriend, familielid of collega;
op vaste tijden opstaan, eten en naar bed gaan;
activiteiten plannen, ook dingen die je vroeger prettig vond;
elke dag naar buiten gaan, het liefst in het groen;
bewegen, bijvoorbeeld een half uur per dag;
geen alcohol of drugs gebruiken;
regelmatig met iemand bellen of afspreken.

Sense.info, een voorlichtingssite voor jongeren, noemt als ‘eerste hulp bij liefdesverdriet’ onder meer uithuilen, goed voor jezelf zorgen, sporten of muziek luisteren, praten met een goede vriend of vriendin en gedichten of songteksten schrijven. Hoe lang het verdriet gemiddeld duurt, staat in hoe lang duurt liefdesverdriet?

Waar je terechtkunt

Liefdesverdriet kan ook lichamelijk merkbaar zijn, bijvoorbeeld in slaap en spanning. Daarover gaat lichamelijke klachten bij liefdesverdriet.

Volgens Thuisarts.nl is de huisarts het aanspreekpunt als iemand hulp wil bij verdriet en somberheid, als het na een paar maanden niet beter gaat, of als er klachten bij komen zoals het gevoel niets waard te zijn, onrust of slecht slapen. Bij een psychische crisis noemt Thuisarts.nl de huisarts of de huisartsenpost.

113 Zelfmoordpreventie: bij gedachten aan zelfmoord gratis bellen via 113 of 0800-0113, of chatten via 113.nl. Dag en nacht, ook anoniem.
De Luisterlijn: anoniem praten met een vrijwilliger, dag en nacht bereikbaar op 088 0767 000.
MIND Hulplijn: anoniem praten met een hulpverlener over psychische klachten, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur op 0900-1450 (normale belkosten).

Bij direct gevaar: 112. Alle artikelen over het einde van een relatie staan in het overzicht liefdesverdriet.

Bronnen

Perilloux, C. & Buss, D.M. (2008). Breaking up romantic relationships: Costs experienced and coping strategies deployed. Evolutionary Psychology, 6(1). doi.org/10.1177/147470490800600119
Langeslag, S.J.E. & van Strien, J.W. (2016). Regulation of romantic love feelings: Preconceptions, strategies, and feasibility. PLOS ONE, 11(8), e0161087. doi.org/10.1371/journal.pone.0161087
Davis, D., Shaver, P.R. & Vernon, M.L. (2003). Physical, emotional, and behavioral reactions to breaking up: The roles of gender, age, emotional involvement, and attachment style. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(7), 871–884. doi.org/10.1177/0146167203029007006
Langeslag, S.J.E. & Sanchez, M.E. (2018). Down-regulation of love feelings after a romantic break-up: Self-report and electrophysiological data. Journal of Experimental Psychology: General, 147(5), 720–733. doi.org/10.1037/xge0000360
Lepore, S.J. & Greenberg, M.A. (2002). Mending broken hearts: Effects of expressive writing on mood, cognitive processing, social adjustment and health following a relationship breakup. Psychology & Health, 17(5), 547–560. doi.org/10.1080/08870440290025768
Sbarra, D.A., Boals, A., Mason, A.E., Larson, G.M. & Mehl, M.R. (2013). Expressive writing can impede emotional recovery following marital separation. Clinical Psychological Science, 1(2), 120–134. doi.org/10.1177/2167702612469801
Kansky, J. & Allen, J.P. (2018). Making sense and moving on: The potential for individual and interpersonal growth following emerging adult breakups. Emerging Adulthood, 6(3), 172–190. doi.org/10.1177/2167696817711766
Tashiro, T. & Frazier, P. (2003). ‘I'll never be in a relationship like that again’: Personal growth following romantic relationship breakups. Personal Relationships, 10(1), 113–128. doi.org/10.1111/1475-6811.00039
Lewandowski, G.W. & Bizzoco, N.M. (2007). Addition through subtraction: Growth following the dissolution of a low quality relationship. The Journal of Positive Psychology, 2(1), 40–54. doi.org/10.1080/17439760601069234
Koban, L., Kross, E., Woo, C.-W., Ruzic, L. & Wager, T.D. (2017). Frontal-brainstem pathways mediating placebo effects on social rejection. The Journal of Neuroscience, 37(13), 3621–3631. doi.org/10.1523/JNEUROSCI.2658-16.2017
Thuisarts.nl (2026). Ik voel me somber. thuisarts.nl/somberheid/ik-voel-me-somber
Sense.info. Uit elkaar. sense.info/nl/liefde-en-relaties/relaties/uit-elkaar
113 Zelfmoordpreventie. Telefonische hulplijn. 113.nl/i/telefonische-hulplijn
De Luisterlijn. deluisterlijn.nl
MIND Hulplijn. mindhulplijn.nl

Laatst gecontroleerd: 11 november 2026. Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.