Snel verliefd worden: hoe komt dat?
Sommige mensen worden gewoon sneller en vaker verliefd dan anderen. Onderzoekers zien het als een persoonlijke eigenschap en noemen het emophilia. Het is geen probleem op zich. Het wordt pas lastig als je steeds in relaties stapt die niet bij je passen, of als je je hele leven laat bepalen door een nieuwe verliefdheid.
Emophilia: makkelijk verliefd worden als eigenschap
Onderzoekers beschrijven emophilia als hoe vaak en hoe makkelijk iemand verliefd wordt. In een groot Noors-Zweeds onderzoek met ruim 2600 deelnemers werd dat gemeten met een vragenlijst. Wie hoger scoorde, had gemiddeld meer relaties gehad. Ook waren ze vaker ontrouw geweest. De onderzoekers noemen die verbanden wel klein.
De deelnemers waren lezers van een krant die zichzelf aanmeldden. Driekwart was vrouw. Het onderzoek laat dus zien dat het verschil bestaat, niet hoe vaak het precies voorkomt.
Of emophilia echt een vaste eigenschap is, weten onderzoekers nog niet. Al het eerdere onderzoek werd gedaan door of samen met één onderzoeker, en ging vooral over Noord-Amerikanen. De Noors-Zweedse onderzoekers denken dat ook je levensfase, je eerdere ervaringen in de liefde, je hechtingsstijl en eenzaamheid meespelen. Mogelijk is het een samenspel van aanleg, omgeving en persoonlijkheid.
Hoe onderzoekers het meten
Onderzoekers meten emophilia met een korte vragenlijst. Je geeft aan hoe goed uitspraken bij je passen, zoals:
- Ik word makkelijk verliefd.
- Ik voel meteen een romantische klik.
- Ik vind het heerlijk om verliefd te worden.
- Ik word vaak verliefd.
- Ik stap snel in een relatie.
De vragen gaan over twee dingen: hoe makkelijk je verliefd wordt, en hoe vaak. Die twee hangen zo sterk samen dat onderzoekers ze meestal samen nemen. Het is een vragenlijst voor onderzoek, geen test voor een stoornis. Emophilia is een eigenschap waarin mensen van elkaar verschillen.
Volgens psycholoog D.N. Jones, die het begrip bedacht, kan het verschil op twee manieren ontstaan. Sommige mensen hebben vaker romantische gevoelens. Andere mensen zien bepaalde gevoelens sneller als romantisch.
Emophilia en persoonlijkheid
Het Noors-Zweedse onderzoek keek ook naar persoonlijkheid. Mensen die hoger scoorden op emophilia, waren gemiddeld wat emotioneel gevoeliger en wat extraverter. Ze waren ook iets minder ordelijk en plichtsgetrouw. Al die verbanden waren klein. Het sterkste verband, met narcisme, was middelgroot. Volgens de onderzoekers is emophilia daarmee goed te onderscheiden van bekende persoonlijkheidstrekken.
De onderzoekers wijzen er ook op dat verliefd worden en een relatie beginnen niet hetzelfde zijn. Mensen worden verliefd zonder dat er een relatie van komt. En mensen beginnen een relatie zonder verliefd te zijn. Wie snel verliefd wordt, stapt dus niet automatisch vaker in een relatie, al was dat gemiddeld wel iets vaker zo.
Worden mannen sneller verliefd?
Het cliché is dat vrouwen sneller verliefd worden. Onderzoek wijst eerder de andere kant op, al is het beeld niet eenduidig.
- In een onderzoek onder 172 studenten zeiden mannen dat ze eerder verliefd werden dan vrouwen, en dat ook eerder lieten merken. Terwijl beide geslachten dachten dat het andersom was.
- In zes andere onderzoeken bleken het vaker mannen te zijn die als eerste ‘ik hou van je’ zeiden.
- Maar in een breder onderzoek naar hoe vaak en wanneer mensen verliefd worden, was het bewijs voor een verschil tussen mannen en vrouwen gemengd. Slechts een deel van de metingen liet zien dat mannen makkelijker verliefd worden.
Uit dat laatste onderzoek kwam nog iets interessants. Mannen werden makkelijker verliefd als ze de seksuele interesse van vrouwen overschatten en veel waarde hechtten aan uiterlijk. Vrouwen werden makkelijker verliefd als ze meer zin in seks hadden. De onderzoekers noemen dat zelf bescheiden steun.
In het Noors-Zweedse onderzoek was er geen verband tussen emophilia en geslacht. Wel scoorden jongere deelnemers iets hoger dan oudere. Kortom: geslacht zegt weinig over hoe snel iemand verliefd wordt. Verschillen tussen mensen zijn veel groter.
Wat speelt verder mee?
Hoe je je hecht
Uit onderzoek blijkt dat hechtingsangst in het begin van een nieuwe verliefdheid samengaat met meer hartstocht en het zoeken van nabijheid. Meer daarover staat in hechtingsstijlen. Er is ook een hechtingsstijl-test.
Onzekerheid
Niet weten of de ander jou leuk vindt, kan je gevoel juist versterken. Je blijft aan de ander denken, en dat maakt de aantrekking groter. Daarover gaat het artikel verliefd en onzeker.
Eenzaamheid
In een onderzoek onder 319 jongvolwassenen in Maleisië scoorden mensen die zich eenzamer voelden hoger op emophilia. Het onderzoek keek naar één moment, dus het zegt niet wat oorzaak en gevolg is.
Thuisarts.nl onderscheidt twee soorten eenzaamheid. Bij emotionele eenzaamheid mis je een sterke band met iemand, zoals een partner of goede vriend. Bij sociale eenzaamheid mis je contact met een bredere groep, zoals collega's, buren of mensen met dezelfde hobby. Volgens Thuisarts.nl gaat eenzaamheid meestal niet vanzelf over. Het sociaal wijkteam en de huisarts kunnen helpen. Ook bij de Luisterlijn kun je bellen, chatten of mailen.
Is snel verliefd worden een probleem?
Nee, niet op zich. Het kan zelfs mooi zijn: je staat open voor anderen en je durft te voelen. Maar het kan wel nadelen hebben:
- Je stapt snel in een relatie voordat je de ander echt kent.
- Je ziet rode vlaggen over het hoofd, omdat je vooral de leuke kanten ziet.
- Je bent vaak teleurgesteld als het gevoel niet wederzijds blijkt.
- Je raakt jezelf kwijt, omdat elke nieuwe verliefdheid je hele leven overneemt.
Gaat dat laatste zo ver dat iemand bijna de hele dag denkt aan een persoon die hij of zij nauwelijks kent, dan kan het gaan om limerence.
En als je juist nooit verliefd wordt?
Dat bestaat ook. Daarover gaat nooit verliefd worden: kan dat? Alle artikelen staan in het overzicht verliefd.
Bronnen
- Røed, S.E., Nærland, R.K., Strat, M., Pallesen, S. & Erevik, E.K. (2024). Emophilia: Psychometric properties of the emotional promiscuity scale and its association with personality traits, unfaithfulness, and romantic relationships in a Scandinavian sample. Frontiers in Psychology, 15, 1265247. frontiersin.org
- Harrison, M.A. & Shortall, J.C. (2011). Women and men in love: Who really feels it and says it first? The Journal of Social Psychology, 151(6), 727–736. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22208110
- Ackerman, J.M., Griskevicius, V. & Li, N.P. (2011). Let's get serious: Communicating commitment in romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 100(6), 1079–1094. doi.org/10.1037/a0022412
- Galperin, A. & Haselton, M. (2010). Predictors of how often and when people fall in love. Evolutionary Psychology, 8(1), 5–28. doi.org/10.1177/147470491000800102
- Thuisarts.nl (2026). Ik voel me eenzaam. Wat kan ik doen? thuisarts.nl/eenzaamheid/ik-voel-me-eenzaam
- Goh, P.H., Koh, I.Y.S., Piyadigama, D.S. & Yong, K.M. (2023). Loneliness and relationship dispositions in emerging adults: Gender and culture as moderators. Personal Relationships, 30(3), 854–867. doi.org/10.1111/pere.12488
- Eastwick, P.W. & Finkel, E.J. (2008). The attachment system in fledgling relationships: An activating role for attachment anxiety. Journal of Personality and Social Psychology, 95(3), 628–647. doi.org/10.1037/0022-3514.95.3.628
- Whitchurch, E.R., Wilson, T.D. & Gilbert, D.T. (2011). “He loves me, he loves me not...”: Uncertainty can increase romantic attraction. Psychological Science, 22(2), 172–175. doi.org/10.1177/0956797610393745
Laatst gecontroleerd: . Redactie: Liefde.org team. Algemene informatie, geen persoonlijk advies.